«Белую крэпасць» у двары ЖК «Аркадзія» знясуць. Гаспадар распавёў, чым скончылася яго барацьба
Гады ідуць, жыццё мяняецца, і толькі дом, празваны ў народзе «Белай крэпасцю», усё гэтак жа стаіць у двары жылога комплексу «Аркадзія» ў Мінску. Многія шматпавярховікі вакол яго ўжо перасталі быць новабудоўлямі, а прыватны катэдж, уладальнік якога некалі не пагадзіўся з памерам кампенсацыі ад забудоўшчыка, усё яшчэ на месцы. Зрэшты, хутка непакорную сядзібу ўсё ж знясуць. Onlíner даведаўся, чым заканчваецца некалі гучная гісторыя.
Як цяпер выглядае незвычайны дом?
Гэты стройны двухпавярховы белы катэдж сёння выглядае нежылым. Вокны завешаныя коўдрамі, трава ў двары не скошаная, сцежкі пазарасталі. За час будаўніцтва жылога комплексу прыватны дом апынуўся нібы ў катлаване: з яго двара добра відаць панурыя сцены суседняга падземнага паркінга, якія паводле задумы павінны былі быць схаваныя.
Двор сядзібы сярод новабудоўляў пазбаўлены галоўнага — адасобленасці, звыклай «вясковай» утульнасці. З вокнаў тутэйшых шматпавярховікаў ён бачны як на далоні, і гэта зусім не метафара.
Нягледзячы на тое, што дом літаральна ва ўсіх навідавоку, журналістам не ўдалося атрымаць адназначнага адказу ад жыхароў жылога комплексу, ці жыве там хто-небудзь. Адны кажуць, што дом, безумоўна, жылы, «у ім часта гарыць святло». Іншыя запэўніваюць, што не, ужо даўно нікога не відаць, і нават згадваюць грузавік, які нібыта вывозіў рэчы.
Толькі адзін жыхар «Аркадзіі» расказаў нешта пэўнае:
— Яшчэ летась каля дома садзілі невялікі агарод, а сёлета ўжо не. Жанчына, якая там жыла апошнія гады, расказала мне, што ім выдзелілі ўзамен дом недзе ў раёне вуліцы Карастаянавай. Але там не зрабілі аздаблення, таму туды нельга засяліцца. А гэты катэдж цяпер ужо нежылы.
Журналістка Onlíner як гараджанка 3 кастрычніка пацікавілася лёсам «Белай крэпасці» падчас прамой лініі ў адміністрацыі Савецкага раёна Мінска. Намеснік кіраўніка адміністрацыі Аляксандр Ленька быў нешматслоўны, але сказаў галоўнае:
— Людзей выселілі, дом будзе знесены.
Што будзе на яго месцы (першапачаткова збіраліся будаваць падземны паркінг), суразмоўца не ўдакладніў. Але адзначыў, што цяпер ідзе этап распрацоўкі праектна-каштарыснай дакументацыі.
А як увогуле катэдж апынуўся заціснутым паміж шматпавярховікамі?
Каб як след разабрацца ў гэтай гісторыі, трэба вярнуцца ў мінулае і прыгадаць асноўныя факты.
У Мінску ў нулявыя гады працаваў забудоўшчык «Тамбаз». Недалёка ад скрыжавання вуліц Багдановіча і Някрасава кампанія задумала маштабны праект — жылы комплекс «Аркадзія» з высокай шчыльнасцю забудовы, як было модна ў тыя гады. З 2008 года пад будучыя новабудоўлі пачалі зносіць прыватныя дамы. Большасць уладальнікаў сядзіб пагадзіліся пераехаць у прапанаваныя ўзамен кватэры, але ў некалькіх катэджах не прынялі ацэнку забудоўшчыка і сталі патрабаваць кампенсацыі паводле рынкавай цаны.
У выніку дамы-крэпасці на доўгія гады патанулі ў пыле будоўляў і судовых разбіральніцтвах.
Уладальнікі катэджа, які стаяў з боку вуліцы Багдановіча, усё ж знайшлі кампраміс з «Тамбазам», і ў 2014 годзе тую сядзібу знеслі. А вось гісторыя «Белай крэпасці», размешчанай у цэнтры квартала, аказалася значна больш складанай.
У 2015 годзе гаспадар гэтага дома Валянцін расказваў журналістам, што першапачатковая ацэнка, на яго думку, складала ўсяго 40% рэальнага кошту дома. Асноўнае патрабаванне сям'і на той момант было такім:
— Мы не хочам грашовай кампенсацыі, не хочам кватэр у шматпавярховіках. Маем паводле закона права і настойваем на прадастаўленні раўнацэннага жылога дома. Можна ў прыгарадзе, але з такім жа ўчасткам. Гэты дом сваімі рукамі будаваў мой бацька, тут жылі прадстаўнікі чатырох пакаленняў нашай сям'і. Нас восем чалавек, мы і цяпер хочам жыць разам. Нам не патрэбныя вынаходствы. Пабудуйце дакладна такі ж дом, з такой жа планіроўкай і аздабленнем — і мы будзем задаволеныя.
Перажыўшы не адзін суд, бакі практычна дамовіліся, але далей шмат што пайшло не так. У 2017 годзе будаўніцтва апошніх дамоў «Аркадзіі» спынілася, а ў канцы таго года генеральнага дырэктара кампаніі затрымалі за нямэтавае выкарыстанне сродкаў. У гэтай драме былі і даўгабуд, і гучныя відэазвароты дольшчыкаў — класічны набор няўдалых праектаў.
«Тамбаз» збанкрутаваў, таму завяршаў аб'ект «УКБ Савецкага раёна Мінска». Апошні шматпакутны дом гэтага жылога комплексу здалі ажно ў 2022 годзе.
Гаспадар «Белай крэпасці» цяпер: «Нас выселілі ў сакавіку, праз суд»
Той самы Валянцін восенню 2026 года — ужо былы гаспадар непакорнага катэджа. Ён расказвае Onlíner:
— Нас выселілі ў сакавіку, праз рашэнні суда і ОПВ (маюцца на ўвазе органы прымусовага выканання. — Заўв. Onlíner). Сёння я пазбаўлены права там пражываць.
Там зрабілі закрыты праезд у двор, павесілі замок. Гэта ўжо не мая тэрыторыя.
Ці ўдалося дамагчыся нейкай кампенсацыі?
— Нашы правы рэалізаваныя часткова. У 2018 годзе «Тамбаз» купіў на Старажоўцы стары дом, знёс яго і пабудаваў новы — для нас. Ён не проста падобны да нашага ранейшага дома, ён зроблены адзін у адзін.
Атрымліваецца, што атрымаць узамен страчанага дома не кватэру, а катэдж у Мінску мужчына ўсё ж змог.
— Але прадастаўленая кватэра ў блакіраваным доме — без унутранага аздаблення. Забудоўшчык не паспеў яго зрабіць. Дах, вонкавыя дзверы, вокны ёсць, але ўнутры — пустка, без падлог і дзвярэй. Жыць там немагчыма.
Мы зарэгістравалі права ўласнасці на новы дом. З «Тамбазам» заключылі дадатковае пагадненне да дамовы аб выплаце кампенсацыі — на рамонт. У свой час, вельмі спадзеючыся на гэтую выплату, мы за ўласныя сродкі падвялі да дома камунікацыі, бо там не было ні водаправода, ні электрычнасці, ні газу.
Але далей усё зноў пайшло не так, як трэба. «Тамбаз» збанкрутаваў, нашы правы ў поўным аб'ёме не рэалізаваў, ды і кампанія ўвогуле сышла з такімі даўгамі, што страшна называць гэтыя лічбы.
Права ўласнасці Валянціна на стары дом спынілі пасля афармлення дакументаў на новы. Дарэчы, на публічнай кадастравай карце зямельны ўчастак пры доме на Экскаватарнай, 18 (сам катэдж на плане — у выглядзе шэрай літары Г) цяпер не выдзелены як асобны, ён уваходзіць у тэрыторыю, адведзеную пад будаўніцтва. Пазначана, што межы зямельных участкаў змяняліся ў 2019 годзе.
— Калі выйшаў указ аб дабудове жылога комплексу, нас вельмі доўга спрабавалі выселіць, але суд станавіўся на наш бок. Мы ўжо не мелі права ўласнасці, але мелі права пражываць у ранейшым доме, пакуль нашы правы не будуць рэалізаваныя ў поўным аб'ёме.
Але потым юрысты паважанага ўпраўлення капітальнага будаўніцтва Савецкага раёна Мінска знайшлі ў заканадаўстве шчыліну, якая дазволіла нас адтуль прыбраць.
— У чым жа нюанс?
— Нюанс у тым, што мы, не будучы ўласнікамі, перашкаджаем УКБ карыстацца зямлёй. І атрымліваецца, што ніхто нас не высяляе ў недабудаваны дом, а проста высяляюць у нікуды — без прадастаўлення іншага жылога памяшкання.
УКБ заняло пазіцыю, што не мае ніякага дачынення да рэалізацыі нашых маёмасных правоў, што яму трэба толькі дабудаваць жылы комплекс.
І тут, зразумела, мы не змаглі пайсці супраць заканадаўства: сапраўды, паводле закона атрымліваецца, што мы сваёй прысутнасцю перашкаджаем завяршыць будаўніцтва гэтай «Аркадзіі», паркінга. А тое, што нашы правы не рэалізаваныя да канца, усім абыякава.
Валянцін перакананы, што за абарону маёмасных правоў адселенага чалавека адказвае той орган, які канфіскаваў зямлю, а гэта мясцовыя органы ўлады. У Мінгарвыканкаме ж, паводле слоў былога гаспадара «Белай крэпасці», упэўненыя: гэта была справа будаўнічай кампаніі, з якой ён заключаў дамову.
— Мы спрабуем даказаць, што паколькі паважаная кампанія «Тамбаз» не выканала даручэнняў і рашэнняў гарвыканкама, гэтая неабходнасць вяртаецца да таго органа, які паводле заканадаўства ўпаўнаважаны на адабранне зямлі.
У гарвыканкама іншае бачанне пытання. Я не губляю надзеі, спрабую весці з імі перамовы. Час пакажа, наколькі яны будуць плённымі, бо гэта справа не аднаго дня і не аднаго месяца.
Калі не дамовімся (а хутчэй за ўсё, не дамовімся), будзем далей судзіцца. У кожнага свая праўда, але закон ёсць закон. Можа, суд у чарговы раз стане на наш бок. Я рукі апускаць не збіраюся.
Але і гарвыканкам, калі шчыра, я цудоўна разумею: сітуацыя ў нас склалася вельмі неардынарная.
— На гэты момант ваша патрабаванне — толькі зрабіць аздабленне ў тым доме, правільна?
— Так, хочам рамонт, хаця б у межах тыпавых спажывецкіх якасцяў. Патрэбныя падлога, дзверы, сантэхнічнае абсталяванне…
Валянцін тлумачыць: у 2018 годзе складалі каштарыс, колькі будзе каштаваць аздабленне, аналагічнае таму, што было ў ранейшым доме. Тады ўсё абышлося б прыкладна ў 110—118 тысяч рублёў (што было эквівалентна 55 тысячам долараў). Нядаўна ўладальнік замаўляў новую незалежную ацэнку — цяпер сума атрымалася большай, бо матэрыялы і будаўнічыя паслугі за гэтыя гады падаражэлі.
— Запрашалі ў новы дом на працэдуру ацэнкі камісію з адміністрацыі Цэнтральнага раёна, якая зафіксавала, што ўсё пабудавана, але дом знаходзіцца на стадыі рамонту.
— Напэўна, за гэтыя гады вы патрацілі столькі сіл і здароўя на гэтую барацьбу. Вы не думаеце цяпер, што трэба было ад самага пачатку пагадзіцца на тое, што прапаноўвалі?
— Ведаеце, я ў дзяцінстве і маладосці прафесійна займаўся спортам. Ведаю, што без барацьбы няма перамогі, не прывык здавацца, але заўсёды гатовы і да паражэння, і да перамогі.
На першапачатковую прапанову «Тамбаза» я пагадзіцца не мог — маю вышэйшую эканамічную адукацыю, лічыць умею, тым больш што была праведзеная незалежная ацэнка.
Трэба разумець, што для Валянціна гісторыя «Белай крэпасці» — гэта яшчэ і асабістая справа. Усё ж гэта дом, які некалі сваімі рукамі пабудаваў яго бацька.
— Я там нарадзіўся, вырас, там нарадзіліся і выраслі мае дзеці, нарадзіліся ўнукі. Зразумела, што пакідаць яго было крыўдна і шкада.
З іншага боку, я разумею, што горад павінен развівацца. Паглядзіце, які разнамасны Сельгаспасёлак — там ёсць такія халупы, у якія спадчыннікі нават іржавага цвіка не ўбілі.
А мы свой дом рэканструявалі ажно два разы, ён быў дыхтоўны. Не прасілі грошай, не стаялі ў чэргах, усё ўласным гарбом: бацькі, я. Мае дзеці, дзякуй богу, таксама не спяць у шапку — ужо ўладкаваліся і маюць уласнае жыллё.
Але вы напішыце ў канцы артыкула так: апошняя кропка ў гэтай справе яшчэ не пастаўленая, уладальнік поўны сіл і энергіі працягваць барацьбу за свае правы.
Onlíner накіраваў запыты ў Мінгарвыканкам і «УКБ Савецкага раёна» з просьбай пракаментаваць лёс «Белай крэпасці» і далейшыя перспектывы пляцоўкі.
Каментары