У Італіі штучны інтэлект адшукаў скрадзеную карціну, на якой зладзеі старанна замалявалі німб і ягня. Зараз алгарытм пачне паляванне на нарабаваныя расіянамі скарбы Украіны

У кастрычніку 2024 года на штогадовым кірмашы антыкварыяту ў Парме італьянскія паліцыянты фатаграфавалі выстаўленыя аб'екты і загружалі іх ва ўнутраную базу даных. Праз дзве гадзіны сістэма выдала папярэджанне наконт карціны з выявай светласкурай маладой жанчыны ў аквамарынавым і чырвоным адзенні, якая трымала напаўразгорнуты пергаментны скрутак. Як піша BBC, на наступны дзень афіцэры канфіскавалі палатно для правядзення экспертызы.

Следчыя Камандавання па ахове культурнай спадчыны высветлілі, што арыгінал карціны быў скрадзены 11 жніўня 2004 года. Паводле ўдакладнення партала Artnews, палатно выкралі з невялікай царквы ў горадзе Сульмона (рэгіён Абруца).

Павялічыць

На карціне XVII стагоддзя вышынёй адзін метр першапачаткова была намаляваная Святая Агнэса. Злодзеі замалявалі белае ягня, ператварыўшы яго ў скрутак, а таксама сцерлі німб і пальмавую галінку, зрабіўшы з хрысціянскай святой маладую язычніцу.

Чалавечае вока не магло б ідэнтыфікаваць перамаляваны твор па тэкставым апісанні з базы даных, але алгарытм праігнараваў адсутнасць скрутка ў арыгінале. Штучны інтэлект супаставіў адценні колераў, геаметрыю мазкоў і агульныя сілуэты.

20 мая 2025 года карціну вярнулі ў царкву. Прадавец антыкварыяту пазбег крымінальнай адказнасці праз заканчэнне тэрміну даўнасці, заявіўшы, што палатно дасталася яму ў спадчыну праз сямейны бізнэс.

Павялічыць

Як шукаюць скрадзенае мастацтва

Італьянская паліцыя з 1969 года вядзе рэестр скрадзеных культурных каштоўнасцей. Гэта найбуйнейшая ў свеце база даных, якая налічвае больш за адзін мільён аб'ектаў. Раней следчым даводзілася ўручную шукаць супадзенні па ключавых словах, параўноўваючы сучасныя лоты з чорна-белымі, размытымі або пераасветленымі фатаграфіямі мінулага стагоддзя.

Павялічыць

У 2020 годзе каманда пад кіраўніцтвам падпалкоўніка і ІТ-інжынера Сальваторэ Рапікаволі распрацавала сістэму Swoads. Яна здольная распазнаваць фрагменты карцін, якія былі разрэзаныя на часткі (стандартная практыка пры крадзяжы буйных алтарных палотнаў), і ігнараваць пазнейшыя дамалёўкі. З лістапада 2023 года алгарытм дапамог італьянцам вярнуць больш за 300 буйных карцін і статуй, а таксама звыш 165 тысяч дробных аб'ектаў — манет, медалёў, манускрыптаў і марак агульным коштам 203 мільёны еўра (226 мільёнаў даляраў).

Пераход гандлю мастацтвам на анлайн-пляцоўкі і ў даркнэт дазволіў сістэме працаваць у рэжыме бесперапыннага скрапінгу. У 2026 годзе каманда ў Турыне дзякуючы аўтаматычнаму маніторынгу сайтаў аўкцыённых дамоў знайшла карціну Філіпа Паліцы «Адпачынак пастушкі», якая лічылася зніклай з чэрвеня 1972 года.

Сістэму прыстасуюць пад пошук скрадзеных ва Украіне твораў мастацтва

Сузаснавальніца кампаніі Art Recognition Карына Паповічы і былы кіраўнік аддзела па барацьбе са злачынствамі ў сферы мастацтва ФБР Цімаці Карпентэр падкрэсліваюць, што ШІ застаецца толькі дапаможным інструментам. Сістэма патрабуе каласальнага чалавечага рэсурсу для праверкі згенераваных лідаў. У італьянскім падраздзяленні працуе каля 300 чалавек, у той час як штат аналагічнага аддзела ФБР у найлепшыя часы налічваў максімум 24 супрацоўнікі.

Тэхналогія пакуль дрэнна спраўляецца з трохмернымі аб'ектамі: калі ваза сфатаграфаваная для паліцэйскай справаздачы спераду, алгарытм не пазнае яе на аўкцыённым здымку, зробленым ззаду. Таксама сістэма не здольная адрозніць арыгінал ад аўтарызаванай копіі. У базе даных Інтэрпала лічыцца скрадзенай карціна Мурылья «Хлопчыкі, якія паядаюць вінаград і дыню», хоць яе арыгінал вісіць у Старой пінакатэцы ў Мюнхене. Алгарытм шукае копію аўтарства вучня Мурылья, скрадзеную ў Бухарэсце ў 1998 годзе, і яшчэ адну копію, выкрадзеную ў Рыме ў 2009 годзе.

Злачынцы адначасова пачалі выкарыстоўваць генератыўныя сеткі для лічбавага аднаўлення пашкоджаных участкаў на скрадзеных палотнах і падробкі дакументаў аб паходжанні.

Павялічыць

Падпалкоўнік Рапікаволі прызнае, што праграма наўрад ці знойдзе працы Антанела да Месіны ці знакамітае «Раство» Караваджа. Самыя гучныя крадзяжы здзяйсняюцца на прамы заказ, і такія палотны адразу трапляюць у прыватныя сховішчы або свабодныя эканамічныя зоны, мінаючы адкрыты рынак.

Цяпер італьянскія следчыя абнаўляюць праграмнае забеспячэнне, дадаючы туды базы даных з рэдкімі ўкраінскімі манускрыптамі і абразамі, якія масава рабуюцца падчас расійскага ўварвання.

Да 2027 года плануецца стварэнне аб'яднанай міжнароднай сеткі ідэнтыфікацыі. Аналагічныя распрацоўкі ўжо функцыянуюць у іншых краінах: Турцыя з дапамогай ШІ вярнула з Вялікабрытаніі кафлю XV стагоддзя, Іспанія знайшла скрадзеныя ў 1979 годзе рэнесансныя сталы і тры залатыя манеты Рымскай імперыі коштам 200 тысяч еўра (224 тысячы даляраў), а даследчыкі з Універсітэта Санта-Клары ў ЗША стварылі памочніка AI Provenance Assistant для пошуку мастацтва, канфіскаванага нацыстамі.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0