«Для нас гэта шок, не можам паверыць». Жыхары вёскі пад Смалявічамі расказалі, як перажылі начны налёт расійскіх падлеткаў
На світанку 16 лютага аграгарадок Будагова Смалявіцкага раёна трапіў у зводкі крымінальных навін: трое ўзброеных хлопцаў напалі на гаспадароў прыватнага дома і жорстка іх збілі. Сюжэт падаецца рэхам з дзевяностых, але, як высветлілася, справа была не ў крымінальных разборках. Нападнікаў затрымалі па гарачых слядах, аднак у самім паселішчы дагэтуль абмяркоўваюць тое, што здарылася. Журналісты выдання «Анлайнер» адправіліся ў Будагова, каб пагаварыць з мясцовымі жыхарамі і аднавіць храналогію той раніцы.
Дом, які стаў цэллю налётчыкаў, стаіць на самым ускрайку каля лесу. У двары за сеткай-рабіцай бегаюць два сабакі — менавіта яны ў тую раніцу першымі адчулі нешта нядобрае. Іх брэх разбудзіў гаспадара дома, які, убачыўшы ў цемры сілуэты людзей, што падкрадаліся, паспеў націснуць на «трывожную кнопку».
На выклік прыехалі супрацоўнікі Жодзінскага аддзела Дэпартамента аховы. Дваіх налётчыкаў яны затрымалі на месцы, яшчэ аднаго — крыху пазней недзе непадалёк у лесе. Імі аказаліся трое хлопцаў 17—18 гадоў, якія прыехалі з расійскага Ноўгарада. Пазней яны далі паказанні: праз месенджар атрымалі заданне знайсці дом ахвяры, збіць мужчыну і даслаць відэасправаздачу заказчыку. За гэта ім абяцалі ўзнагароджанне — 300 тысяч расійскіх рублёў (крыху больш за 11 тысяч беларускіх).
З сабой у налётчыкаў былі біта, нажы, кастэт і газавы балончык. Да дома ахвяры яны прыехалі на каршэрынгавым аўтамабілі і амаль выканалі заданне: паспелі ўварвацца ўнутр і пачалі збіваць гаспадара дома, яго жонку і сваяка. Але неўзабаве іх затрымалі супрацоўнікі міліцыі. Таксама на месца здарэння выязджаў міністр унутраных спраў Іван Кубракоў.
«Да гэтага выпадку нават дзверы не зачыняла»
Сёння ўдзень, калі журналісты прыехалі ў Будагова, у доме нікога не было. Але, паводле наяўных даных, гаспадара ўжо выпісалі з бальніцы. Пра ўчарашні напад нагадвалі драбіна, прыстаўленая да акна першага паверха, і аскалёпкі шкла ў аконных рамах. Журналісты вырашылі прагуляцца па аграгарадку, каб даведацца, што думаюць наконт таго, што адбылося, мясцовыя жыхары.
Праз суткі пасля рэзананснага налёту Будагова як быццам жыве ў звыклым рытме. Вуліцы ахутаныя марознай смугой — на градусніку мінус дваццаць, таму мінакоў амаль няма. Мясцовая жыхарка Алеся прыйшла на пошту адправіць пасылку. Само аддзяленне з ярка-сіняй шыльдай дзеліць будынак Дома культуры з прадуктовай крамай. Гэта, лічыце, цэнтр мясцовага жыцця, і навіна пра напад тут — тэма нумар адзін.
«Мы пераехалі сюды з Жодзіна дзеля цішыні і спакою, — кажа Алеся, запаўняючы бланк пасылкі каліграфічным почыркам. — Тут добрая інфраструктура: школа, сад. Калі даведаліся, што адбылося, проста не паверылі».
«Не памятаю, каб у нас наогул калісьці такое здаралася! — уключаецца ў размову яшчэ адна жыхарка Будагова. — Дарэчы, у гэтых жа людзей летам, у чэрвені ці ліпені, гараж з машынай згарэў. І вось зноў [бяда]. Учора гадзіне а чацвёртай дня ўжо ўвесь TikTok і Instagram у гэтых навінах былі».
Абедзве жанчыны звяртаюць увагу на важную дэталь: пасля здарэння ўсе сталі прымяраць сітуацыю на сябе і абмяркоўваць неабходнасць устаноўкі «трывожнай кнопкі».
«Я раней нават дзверы не зачыняла, — прызнаецца Алеся. — А ўчора паслухала навіны і лішні раз праверыла замок. Цяпер вось думаю пра гэту кнопку. Маме дакладна трэба ставіць!»
У прадуктовай краме, амаль пустой у такі мароз, пахла толькі што прывезенымі піражкамі. Перыядычна дзверы адчыняліся і, пускаючы марозны віхор, на парозе з’яўляўся хто-небудзь з мясцовых.
«Ніколі ў нас такога не было! — кажа прадавачка. Сама яна прыязджае сюды на працу з суседняй вёскі. — У нас настолькі добрая, мірная вёска. Людзі такія спагадлівыя, амаль усе адзін аднаго ведаюць. Таму для нас гэта шок. Мала верыцца, што такое ў нас наогул магло адбыцца. Незразумела, што заахвоціла гэтых «дзяцей» — аднаму ж усяго 17 гадоў — пайсці на такое злачынства».
Пры гэтым падрабязнасцяў пра саміх пацярпелых у аграгарадку нямнога. Паводле слоў мясцовых, сям'я трымалася адасоблена, з суседзямі цесна не сябравала і нават «у краму ў Доме культуры не хадзіла».
«Звычайныя людзі, агародам займаліся, домам. Казалі, што яны прыезджыя з Расіі, што нібыта гаспадар дома — былы банкір. Але хто ж ведае, як там насамрэч. Усё гэта на ўзроўні чутак», — расказала адна з наведвальніц.
Прадавачка пацвярджае:
«Бывае і такое, што прыйдзе сціпла апрануты чалавек, камунікуе на роўных, жартуе, а потым акажацца нейкім важным чалавекам. Усякае бывае, вядома. Але гэтыя людзі [пацярпелыя] дакладна ў краму да нас не прыходзілі».
«Спакойны такі гарадок»
Яшчэ аднаго мясцовага жыхара, які «проста зайшоў пачытаць расклад», журналісты заспелі на прыпынку. Ён расказаў, што пра ўсё даведаўся з навін і таксама вельмі здзівіўся, што такое магчыма ў іх ціхім Будагове.
«Спакойны гарадок. Да гэтага хіба што дом згарэў мінулай зімой ды нашы мясцовыя разбіліся ўтраіх на машыне. Вось там, проста на ўездзе, — махае ён рукой у бок трасы. — Цэлая сям'я загінула. Ён трактарыстам працаваў, яна — на ферме. І сваячка з імі была. Добра хоць, дачку сваю, малую гадоў дванаццаці, незадоўга да гэтага высадзілі, а то ахвяр было б больш…»
Па дарозе да «таго самага дома» каля лесу сустракаюцца яшчэ двое мясцовых. Мужчыны, як і ўсе да гэтага, «даведаліся пра ўсё па тэлевізары».
«А чацвёртай гадзіне ў навінах убачыў наша Будагова. Гэта была поўная нечаканасць! Гэта ж трэба: жывога чалавека бітай біць?! Так жа і да смерці можна забіць», — разважае адзін з іх.
Размова плаўна пераходзіць да гісторыі. Раней Будагова было звычайнай вёскай, але пасля 80‑х рэзка пайшло ў рост. Сюды актыўна везлі перасяленцаў пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
«Тут раней быў саўгас-міліянер! Гаспадарка велізарная, заробкі — капітальныя, — узгадваюць мужчыны. — Зараз усё інакш. Апошнім часам сталі прыязджаць і мінчукі, і расіяне. Купляюць дамы, будуюцца…»
Цяпер чытаюць
«Галандскі архітэктар», які адбудаваў Вострую браму і паставіў сабе дом-крэпасць у Гайцюнішках, аказаўся ніякім не галандцам. Але яго спадчына захапляе1010
Каментары
///////////////
Тут адпачатку на НН не сумняваліся, што гэта рускі свет завітаў да беларусаў. Дзьве аўчаркі, трывожная кнопка, с мясцовымі не кантачылі, у краму не хадзілі. Такі тыповы рускі "банкір" ва уцёках. Першы раз спалілі машыну с гаражом, мабыць папярэдзілі. Ну а другі раз паслалі спорцікаў.