Бяляцкі: Не трэба спяшацца адмяняць санкцыі. Бо гэта будзе ўспрынята рэжымам як яго перамога і слабасць Еўропы
Былы палітвязень і лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру Алесь Бяляцкі даў інтэрв'ю журналісту нямецкага выдання decoder Інга Пецу, у якім сярод іншага выклаў сваё бачанне таго, ці павінен Еўрасаюз ісці на перамовы з Лукашэнкам і як далёка ў гэтым можна зайсці.
— Зараз ідзе дыялог паміж адміністрацыяй Трампа і Лукашэнкам, у выніку якога былі вызваленыя палітвязні. Як вы ставіцеся да такога прагматычнага падыходу?
— Я гляджу на гэта перш за ўсё як на перамоўную стратэгію: людзей вызваляюць у абмен на нейкія эканамічныя ці палітычныя саступкі.
Людзі дзякуючы гэтаму выходзяць на волю, я гэта падтрымліваю. Для мяне гэта перш за ўсё гуманітарнае пытанне.
Еўропа павінна задаць сабе пытанне: што такое Беларусь? Гэта еўрапейская краіна ці не?
Але ёсць небяспека: палітвязні могуць ператварыцца ў пастаянны тавар. Адных выпускаюць, а потым рэжым набірае новых. Атрымліваецца бясконцая карусель.
Таму трэба не толькі вызваляць людзей, але і дабівацца спынення рэпрэсій. Ведаючы Лукашэнку ўжо больш за трыццаць гадоў, я ўпэўнены, што ён як дыктатар разумее толькі пазіцыю сілы.
— Але хіба перамовы самі па сабе не могуць прывесці да легітымізацыі рэжыму?
— Менавіта таму тут патрэбная асцярожнасць. Вызваленне палітвязняў — гэта адно. Палітычная і эканамічная легалізацыя рэжыму — зусім іншае.
Я размаўляю з еўрапейскімі палітыкамі і кажу: не трэба спяшацца адмяняць санкцыі. Бо гэта будзе ўспрынята рэжымам як яго перамога і слабасць Еўропы.
Еўропа павінна задаць сабе пытанне: што такое Беларусь? Гэта еўрапейская краіна ці не? Ці мае беларускі народ права быць часткай еўрапейскай дэмакратычнай прасторы?
— Вы гаворыце пра неабходнасць захоўваць ціск на рэжым. Але ці патрэбныя адначасова каналы зносін з ім?
— Перамовы могуць быць карыснымі, калі яны дазваляюць вызваляць людзей ці вырашаць гуманітарныя праблемы. Але нельга паддавацца ілюзіям.
Асноўная мэта Лукашэнкі — заставацца ва ўладзе. Нельга верыць яго абяцанням без канкрэтных дзеянняў.
Мы ўжо праходзілі праз перыяды дыялогу і пацяплення адносін паміж рэжымам і Захадам. А потым усё зноў заканчвалася рэпрэсіямі.
Таму трэба працаваць перш за ўсё з дэмакратычнымі сіламі, падтрымліваць беларускую грамадскую супольнасць, дапамагаць захоўваць беларускую ідэнтычнасць. Інакш у Беларусь прыйдзе імперская Расія.
— Многія на Захадзе, здаецца, не звяртаюць увагі на гэты аспект.
— Вядома. Гэта пытанне цывілізацыйнага выбару. Вайна Расіі супраць Украіны паказала, наколькі вострым гэта пытанне з'яўляецца для нашага рэгіёну.
Калеснікава: Адкуль вы ўзялі, што я супраць ціску?
Латушка: Перамовы па Украіне могуць адкрыць магчымасці для Беларусі. Дэмсілы павінны быць за сталом
Пальчыс пра ліст Калеснікавай і Золатавай: «За ўсё добрае, супраць усяго дрэннага», але ў рэальнасці гэта пакіне 9 мільёнаў у лакальным КНДР
Ціханоўская: Кантакты з рэжымам могуць быць карыснымі, але санкцыі ЕС трэба захаваць
Бабарыка, Золатава і яшчэ некалькі дзясяткаў былых палітвязняў заклікалі еўрапейскіх лідараў актыўней дамаўляцца наконт вызваленняў
Бяляцкі: Не трэба спяшацца адмяняць санкцыі. Бо гэта будзе ўспрынята рэжымам як яго перамога і слабасць Еўропы15
Каментары