Трамп спяшаецца падпісаць мір з Іранам да свайго 80-годдзя, але Тэгеран не збіраецца рабіць такога падарунка
Да свайго дня нараджэння Дональд Трамп анансаваў гістарычны пакт з Іранам, які павінен адкрыць гандлёвыя шляхі і знішчыць ядзерныя запасы Тэгерана. Аднак іранскае кіраўніцтва адмаўляецца падпісваць дакумент, пакуль ЗША не размарозяць 25 мільярдаў даляраў і не вырашаць пытанне з атакамі Ізраіля на Ліван.
Сёння, 14 чэрвеня 2026 года, гаспадару Белага дома спаўняецца роўна 80 гадоў. Як паведамляе выданне The Insider, Дональд Трамп публічна заявіў, што менавіта ў гэты дзень можа быць канчаткова аформлена гістарычная дамоўленасць паміж Вашынгтонам і Тэгеранам.
Амерыканскі лідар ужо паспеў назваць будучы пакт поўнай супрацьлегласцю ядзернай здзелцы Барака Абамы. Паводле слоў Трампа, новае пагадненне назаўжды пазбавіць Іран магчымасці атрымаць ядзерную зброю любым шляхам, а ЗША пасля ўрэгулявання канфлікту змогуць вывезці і знішчыць запасы высокаўзбагачанага ўрану, якія прэзідэнт паэтычна ахрысціў «ядзерным пылам».
Грошы наперад
Аднак святочны настрой Вашынгтона хутка сутыкнуўся са стрыманай рэальнасцю. Агенцтва Bloomberg са спасылкай на іранскія крыніцы адзначае, што вярхоўны лідар Ірана Маджтаба Хаменеі яшчэ не ўхваліў тэкст мемарандума, а ўрад працягвае ўважліва вывучаць чарнавік. Дакумент сапраўды прадугледжвае адкрыццё Армузскага праліва для камерцыйнага суднаходства, падаўжэнне перамір'я яшчэ прыкладна на два месяцы і працяг перамоў. Але д'ябал традыцыйна схаваўся ў фінансавых дэталях.
Тэгеран патрабуе неадкладна размарозіць свае замежныя актывы. Агенцтва Reuters удакладняе, што адзін з рабочых варыянтаў дакумента прадугледжвае вызваленне каласальнай сумы — 25 мільярдаў даляраў.
Амерыканская ж дыпламатыя да апошняга настойвала на паэтапным падыходзе, пры якім эканамічныя паслабленні будуць выдавацца выключна пасля выканання Іранам канкрэтных умоў для знішчэння ўранавых запасаў. На такія саступкі іранскі бок канчатковай згоды пакуль не даў, працягваючы складаны палітычны торг.
Ліванскі вузел ды ізраільскі фактар
Перамоўны працэс максімальна ўскладняецца сітуацыяй у суседнім Ліване, якая не дазваляе разглядаць ірана-амерыканскія адносіны ў вакууме. Тэгеран настойвае, што любое доўгатэрміновае пагадненне павінна распаўсюджвацца не толькі на прамыя амерыкана-іранскія супярэчнасці, але і на ліванскі крызіс.
Гэта катэгарычна не задавальняе Ізраіль. Прэм'ер-міністр Біньямін Нетаньяху адмаўляецца спыняць баявыя дзеянні да поўнага раззбраення групоўкі «Хезбала». Напружанасць не спадае: літаральна напярэдадні ізраільская авіяцыя нанесла чарговы ўдар па паўднёвых прадмесцях Бейрута ў адказ на запуск беспілотнікаў.
Гэты абмен ударамі прывёў да чарговых чалавечых ахвяр і яшчэ больш заблытаў дыпламатычны клубок. Нягледзячы на ўсё гэта, катарскія пасярэднікі, якія прыбылі ў Тэгеран, працягваюць чалночную дыпламатыю паміж бакамі, спрабуючы намацаць кропкі судакранання.
Унутраная цана знешняй перамогі
Для Дональда Трампа гэтае пагадненне — не проста пытанне міжнароднай бяспекі або асабістых амбіцый у дзень юбілею. На коне стаяць вельмі прагматычныя ўнутраныя інтарэсы Злучаных Штатаў. Частковае закрыццё Армузскага праліва выклікала адчувальны скачок сусветных цэн нафты. Для амерыканскай эканомікі гэта азначае рост інфляцыі акурат напярэдадні восеньскіх прамежкавых выбараў у Кангрэс, дзе кожны цэнт на табло бензакалонкі лёгка канвертуецца ў страчаныя галасы выбаршчыкаў. Трампу жыццёва неабходна збіць цэну паліва праз разблакаванне праліва.
Але і тут прэзідэнт апынуўся паміж двух агнёў. Уплывовая частка яго ўласнай Рэспубліканскай партыі, яркім прадстаўніком якой выступае сенатар Ліндсі Грэм, катэгарычна супраць перадачы Тэгерану дзясяткаў мільярдаў даляраў. Яны патрабуюць працягваць стратэгію максімальнага ціску, не звяртаючы ўвагі на эканамічныя выдаткі.
Каментары
Тое ж самае адбываецца зараз у адносінах з Ізраілем. Бо пры ўсіх сваіх шматлікіх хібах Бібі Нетаньяху - гэта не пакорлівая марыянетка самаўлюбленага аматара бальных заляў, але баявы афіцэр.