Грамадства44

Марзалюк расказаў, якую дату можна лічыць днём нараджэння беларускага буквара

Гісторык, старшыня Пастаяннай камісіі адукацыі, культуры і навукі Палаты прадстаўнікоў Ігар Марзалюк расказаў пра самую першую кнігу кожнага беларуса — буквара, піша БелТА.

«Самы першы друкаваны буквар на беларускіх землях быў створаны ў 1596 годзе. Але пры гэтым выданне яшчэ не называлася словам «буквар». Гэтае слова яшчэ трэба было прыдумаць, яго неабходна было вынаходзіць. Выданне, якое па сутнасці было букварам, называлася так — «Наука ку читаню и розуменю писма словенского».

— Яго аўтарам быў Лаўрэнцій Зізаній. Надрукавана кніга была ў знакамітай Віленскай друкарні Мамонічаў. А да з’яўлення спецыялізаваных падручнікаў нашы людзі вучыліся чытаць па кнігах Святога Пісання, Псалтыры і Часаслове. А вось ужо назва «буквар» упершыню ў свеце з’явілася ў выданні Віленскага Свята-Духаўскага праваслаўнага брацтва 24 ліпеня 1618 года», — расказаў Ігар Марзалюк, дадаўшы, што менавіта гэтую дату можна лічыць днём нараджэння беларускага буквара.

Гісторык патлумачыў, што гэтая кніга называлася «Буквар языка славенска, пісаній чытання вучыцца жадаючым у карыснае кіраўніцтва». Кніга была надрукавана ў друкарні брацтва, якое знаходзілася ў горадзе Еўе (сёння гэта літоўскі Вевіс), больш чым за 30 км ад Вільні.

«Там быў надрукаваны першы буквар, які і называўся, уласна, букварам. То бок самы першы буквар, яшчэ самы-самы першы, быў створаны Лаўрэнціем Зізаніем, але слова «буквар» адносіцца менавіта да гэтага выдання. Тытульны ліст утрымлівае дэкаратыўныя элементы (там вельмі прыгожа — з гравіроўкай), мастацкія ўстаўкі, літары, ініцыялы. А арнаменты гравюр выкананы ў традыцыях, якія заклаў наш вялікі першадрукар, Францішак Скарына», — расказаў гісторык.

Каментары4

  • .
    22.04.2026
    Ёсік, такая была ваша руская-старабеларуская пісьмовая мова статутаў. Дзякуй паланізацыі, карацей.
  • барсук
    22.04.2026
    А почему Марзалюк скромно умолчал, что под словенским языком Зизаний имел ввиду церковнославянский язык? И то, что он выдавал, это методические пособия для семенаристов ВКЛ, которые хотели научиться церковнославянскому языку? А сам Зизаний писал языком руским, коим тогда называли белорусский и украинский.
  • барсук
    22.04.2026
    Ёсік, Букварь и Азбука, от церковнославянского Аз, Буки, Веди, Глаголь, Добро... Как и ваш Альфабет от Альфа, Бета... И поскольку у нас кириллица, то будет правильно Азбука. Литера, это латинское заимствование скорее всего через католицизм.

Цяпер чытаюць

Мужу вядомай беларускай адвакаткі далі ў Расіі 9 гадоў калоніі за хабары. А іх сумесную кватэру ў Выбаргу цішком прадалі6

Мужу вядомай беларускай адвакаткі далі ў Расіі 9 гадоў калоніі за хабары. А іх сумесную кватэру ў Выбаргу цішком прадалі

Усе навіны →
Усе навіны

Дураў: Расійскія чыноўнікі пераблыталі, хто каго можа забаніць у інтэрнэце3

Пашынян іранічна прыгадаў Лукашэнку словы пра «непатрэбных армян»4

Пайшла ў банкруцтва фірма, якая збіралася выпускаць аўтамабілі Zubr

Памёр баскетбаліст Іван Ядэшка

ЕС абвясціў тэндар на будаўніцтва сямі гігафабрык штучнага інтэлекту8

Удава беларускага добраахвотніка здолела сабраць подпісы пад петыцыяй аб прысваенні іншаземцам звання Героя Украіны

У Брэсце адкрылі мурал «Партызаны Брэстчыны». Гэта ўжо чацвёрты падобны аб'ект у горадзе10

УЕФА аднагалосна вырашыў байкатаваць турніры ФІФА, калі рэалізуюцца планы Інфанціна10

Каталіцкі біскуп далучыўся да акцыі «Прэзідэнцкага спартыўнага клуба»1

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Мужу вядомай беларускай адвакаткі далі ў Расіі 9 гадоў калоніі за хабары. А іх сумесную кватэру ў Выбаргу цішком прадалі6

Мужу вядомай беларускай адвакаткі далі ў Расіі 9 гадоў калоніі за хабары. А іх сумесную кватэру ў Выбаргу цішком прадалі

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць