Навука і тэхналогіі11

Астрафізік: Калі вы думаеце, што мы жывём у асаблівыя часы, вы памыляецеся

З кожным годам расце лік апублікаваных навуковых даследаванняў. Гэта змушае нас думаць, што мы жывём у асаблівы час, але папулярызатар навукі Нейл дэГрас Тайсан пэўны, што гэта няпраўда, піша «Папулярная механіка».

Фота: NASA Goddard Space/flickr.com

Тайсан вывучыў колькасць навуковых даследванняў па астрафізіцы за сто гадоў і адкрыў, што іх лік падвойваецца раз на нейкі адрэзак часу. Рост ведаў працягваецца, прыводзячы да дзівосных дасягненняў у навуцы і тэхніцы, і гэта змушае нас адчуваць, што мы жывём у асаблівыя часы. Але насамрэч нічога ўнікальнага ў гэтым усплёску няма, кажа Тайсан.

Так шмат даследаванняў

Даследаванні Тайсана пачаліся ў 1995 годзе ў Прынстанскім універсітэце. Там ён вывучаў час падваення навуковых даследаванняў, апублікаваных з 1895 па 1995 год у «Астрафізічным часопісе» — навуковым часопісе, які асвятляе дасягненні ў галіне астрафізікі і астраноміі. Тайсан выявіў, што ў любы 15-гадовы перыяд у часопісе публікавалася больш даследаванняў, чым за ўсю гісторыю часопіса, што азначае экспанентны рост тэмпаў публікацыі (экспанентны рост значыць, што хуткасць росту становіцца ўсё большай прапарцыйна росту агульнай колькасці). Ён выявіў, што гэты паказчык быў прыкладна аднолькавым ва ўсіх галінах навукі.

Людзі запраграмаваныя на лінейнае мысленне, але веды растуць экспанентна. Як гэта разумець?

Да прыкладу, з патэнтамі ў ЗША: паміж 2010 і 2020 гадамі колькасць выдадзеных патэнтаў перавысіла колькасць патэнтаў, выдадзеных паміж 1960 і 2000 гадамі.

Тайсан піша ў сваёй новай кнізе «Зорны Веснік: Касмічныя перспектывы цывілізацыі», што «пры наяўнасці сістэмаў распаўсюджвання ведаў, такіх як навуковыя канферэнцыі і рэцэнзаваныя часопісы кожнае наступнае пакаленне можа выкарыстоўваць адкрыцці папярэдняга пакалення ў якасці новых зыходных пунктаў». Тэорыя адноснасці Эйнштэйна дазволіла, напрыклад, адкрыць GPS-навігацыю. Калі б Эйнштэйн не паставіў пад сумнеў склад нашага сусвету, мы б да гэтага часу карысталіся папяровымі картамі, каб дабрацца з пункта А ў пункт Б замест таго, каб скарыстацца паслугамі Uber.

«Публікуйся або памры»

Але ёсць і іншая рэч. Тайсан кажа, што даўняя традыцыя публікацыі навуковых даследаванняў значыць вельмі шмат для прасоўвання па навуковай кар'ернай лесвіцы. Аспіранты мусяць публікаваць шмат даследаванняў, каб спадабацца працадаўцам. У сталых навукоўцаў, якія публікуюць новыя даследаванні, кожная новая праца павінна быць такая ж добрая, як і папярэдняя, каб трымацца на ўзроўні.

У кожнай з гэтых сітуацый навукоўцы вымушаныя публікавацца, каб дамагчыся поспеху ў сваёй кар'еры, або «загінуць», не маючы дастатковай колькасці апублікаваных працаў, каб вылучацца сярод іншых.

Адным з найбольш згубных наступстваў культуры «публікуйся або памры» з'яўляецца тое, што некаторыя называюць «нарэзкай салямі». Даследчыкі наўмысна разбіваюць свае даследаванні на некалькі публікацыяў, а не на ўвесь эксперымент з усімі высновамі. Гэта выклікае цэлы шэраг праблем, такіх як нежаданне чытача давяраць вашаму даследаванню, што прыводзіць да з'яўлення размытых публікацыяў з меншым уплывам.

Гэта патэнцыйна можа парушыць цэласнасць навуковых даследаванняў, уключаючы ціск бюджэту і прадузятасць публікацый. З іншага боку, павялічваецца колькасць сумесных работ паміж даследчыкамі, ствараючы шырокую сетку навукоўцаў, якія могуць працаваць разам для атрымання адказаў і вывучэння новых пытанняў.

Чытайце яшчэ:

Чалавецтва ўпершыню паспрабавала змяніць траекторыю астэроіда. Вось што вядома пра місію DART

Ці можна лічыць створаныя штучным інтэлектам карціны мастацтвам? Вось некалькі аргументаў

Каментары1

  • мам
    08.10.2022
    "але папулярызатар навукі Нейл дэГрас Тайсан пэўны"

    якое гэты папулярызатар навукі мае дачыненне да навукі?

Цяпер чытаюць

Стала вядомае імя другой беларускі, якая згінула пад селем у Непале. Гэта 24‑гадовая Ірына з журфака БДУ5

Стала вядомае імя другой беларускі, якая згінула пад селем у Непале. Гэта 24‑гадовая Ірына з журфака БДУ

Усе навіны →
Усе навіны

«Бальніца Піт» названая найлепшым драматычным серыялам года

Навукоўцы выявілі нечаканую прычыну праблем з сэксам у маладых мужчын9

Упершыню над тэрыторыяй Літвы быў збіты беспілотнік6

Сляды на старажытных зубах істотна адсунулі пачатак гісторыі ўжывання людзьмі наркатычных рэчываў8

Грыбная хваля пайшла ў Мінску. Гараджане публікуюць ФОТЫ баравікоў і апенек, назбіраных у сталіцы4

У зборнай Беларусі па мастацкай гімнастыцы ўпершыню за 30 гадоў памянялася галоўная трэнерка2

Том Холанд стаў самым касавым акцёрам усіх часоў2

Армянскі пасол не вернецца ў Мінск, пакуль Лукашэнка не папросіць прабачэння1

У Рэчыцкім раёне сустрэча з ласём ператварыла BMW у кучу металалому

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Стала вядомае імя другой беларускі, якая згінула пад селем у Непале. Гэта 24‑гадовая Ірына з журфака БДУ5

Стала вядомае імя другой беларускі, якая згінула пад селем у Непале. Гэта 24‑гадовая Ірына з журфака БДУ

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць