Navukoŭcy bjuć tryvohu: sudny, jakija zachraśli ŭ Armuzskim pralivie, raźniasuć pa ŭsim śviecie hrymučuju bijałahičnuju sumieś

Kanflikt na Blizkim Uschodzie, jaki abvastryŭsia paśla ŭdaraŭ ZŠA i Izraila pa Iranie ŭ kancy lutaha, paralizavaŭ adnu z hałoŭnych marskich arteryj śvietu — Armuzskaha praliva. Vynikam staŭ hihancki zator: pa abodva baki praliva zachraśli bolš za 1500 tankieraŭ i suchahruzaŭ. Ale akramia deficytu paliva i rostu cen, praciahłaja błakiroŭka, jak piša Live Science, moža pryvieści da hłabalnaha raspaŭsiudžvańnia invazijnych vidaŭ.

U zvyčajnym režymie hruzavyja sudny stajać u partach dzień-dva. Adnak ciapierašni vymušany zastoj ciahniecca miesiacami. Pavodle daśledavańnia, apublikavanaha ŭ časopisie Biological Invasions, mienavita praz doŭhaje stajańnie karabli pieratvarajucca ŭ idealnyja inkubatary.

Navukoŭcy vyśvietlili: prykładna praz 10 dzion prastoju marskija arhanizmy, što prybyvajuć z roznych kutkoŭ śvietu na karpusach sudnaŭ, aktyŭna źmiešvajucca pamiž nieruchomymi karablami i pačynajuć pa-sapraŭdnamu ćviści.

Śpiecyjalnaje achoŭnaje pakryćcio, jakoje pavinna praduchilać abrastańnie, u nieruchomaj vadzie pracuje značna horš. U vyniku karabli z usiaho śvietu, što stajać bok u bok, abmieńvajucca łakalnaj fłoraj i faŭnaj, stvarajučy hrymučuju bijałahičnuju sumieś.

Kali sudnachodstva adnovicca, karabli raźviazuć hetyja arhanizmy pa novych maršrutach. Častka vidaŭ moža pryžycca ŭ novych miescach, vyciaśniajučy miascovyja arhanizmy i parušajučy raŭnavahu ekasistem.

Adzin z samych viadomych prykładaŭ — račnaja drejsiena (Dreissena polymorpha), jakaja ŭ 1980‑ch trapiła ŭ Vialikija aziory Paŭnočnaj Amieryki razam z bałastnymi vodami jeŭrapiejskich sudnaŭ. Maluski litaralna zapałanili vadajomy, vyciaśniajučy miascovyja vidy i zabivajučy vodazabornyja sistemy. Likvidacyja nastupstvaŭ abyšłasia ŭ sotni miljonaŭ dalaraŭ.

Niebiaśpieka nie abmiažoŭvajecca tolki ekałohijaj. Razam z arhanizmami mohuć raspaŭsiudžvacca parazity i ŭzbudžalniki chvarob, zdolnyja zaražać miascovuju marskuju žyviołu, nanosić škodu rybałoŭstvu i akvakultury, a ŭ asobnych vypadkach — stvarać pahrozu i dla čałavieka.

Najbolš uraźlivymi navukoŭcy ličać party, kudy sudny pojduć pieršymi paśla adkryćcia praliva. U zonie ryzyki — Indyja, Sinhapur, Hrecyja, Ispanija, Niderłandy i šerah krain Blizkaha Uschodu, dzie tempieratura i salonaść vady padobnyja da ŭmoŭ Piersidskaha zaliva.

Kab praduchilić raspaŭsiudžvańnie čužarodnych vidaŭ, daśledčyki prapanujuć ačyščać korpusy sudnaŭ jašče da vychadu z rehijona, aceńvać ryzyku dla kožnaha karabla i arhanizavać sistemy rańniaha vyjaŭleńnia niebiaśpiečnych arhanizmaŭ u partach.

«Humanitarnyja i ekanamičnyja nastupstvy vajny zaŭsiody buduć hałoŭnym pryjarytetam. Ale ekałahičnyja nastupstvy taksama nielha ihnaravać», — adznačajuć aŭtary daśledavańnia.

• 1
• 0
• 2
• 1
• 3
• 0
• 1
• 0