Bialacki: Dałučeńnie da Jeŭrasajuza — heta nie pytańnie «chaču — nie chaču», heta pytańnie vyžyvańnia biełarusaŭ jak naroda

Aleś Bialacki pačaŭ svoj vystup z padziaki. «Najpierš chaču vykazać svajo zachapleńnie i padziaku ŭ adras usich, chto siońnia ŭvasablaje baraćbu za biełaruskija kaštoŭnaści, za niezaležnaść i svabodu našaj Baćkaŭščyny — palityčnym viaźniam i ich blizkim, pravaabaroncam, hramadskim aktyvistam, vałancioram, žurnalistam, biełaruskim vajaram za niezaležnuju Ukrainu i Biełaruś».

«Dla mianie honar vystupić razam sa Śviatłanaj Cichanoŭskaj — jakaja simvalizuje vybar novaj svabodnaj Biełarusi, i Ivonkaj Surviłaj — jakaja ŭvasablaje tradycyju pierajemnaści biełaruskaj niezaležnaj demakratyčnaj dziaržaŭnaści», — dadaŭ jon.

Voś pra što jašče havaryŭ łaŭreat Nobieleŭskaj premii miru Aleś Bialacki na kanfierencyi «Novaja Biełaruś», jakaja prachodzić u Varšavie 8—9 žniŭnia.

Maštab represij nie pamienšaŭ

Z dnia pačatku mirnaj biełaruskaj revalucyi 2020 hoda, jakuju režym Łukašenki zadušyŭ pry spryjańni Maskvy, praminuła šeść hadoŭ. Ale

represii nie spyniajucca i nie źmianšajecca ich maštab.

Z turmy kali i vychodzić sotnia palitviaźniaŭ (pryčym mnohich hvałtam vyvoziać z Radzimy), to adrazu ž źjaŭlajecca nastupnaja sotnia siadzielcaŭ. Ułada apanavanaja stracham, nie maje bačańnia pierśpiektyvy i namahajecca zachavać siabie lubym sposabam, zdajučy dziaržaŭny suverenitet Biełarusi, bieručy ŭdzieł u vajennych złačynstvach Kramla.

Adziny sapraŭdny harant biełaruskaha suvierenitetu — svabodny narod

Adziny sapraŭdny harant biełaruskaha suvierenitetu — svabodny biełaruski narod. Jon jasna vyznačyŭ svaje kaštoŭnaści šeść hadoŭ tamu i za im i pavinna być kančatkovaje słova ŭ vyznačeńni ładu i losu Biełarusi.

Subjektnaść u mižnarodnaj prastory — Cichanoŭskaja

Ciapier nadzvyčaj važna, što ŭ mižnarodnaj palityčnaj prastory demakratyčnaja Biełaruś maje subjektnaść. Volny śviet usprymaje Śviatłanu Cichanoŭskuju jak lehitymnuju pasłanku toj svabodnaj jeŭrapiejskaj Biełarusi, jakaja pakazała svajo hodnaje abličča ŭ 2020-m. Nas čujuć, niahledziačy na ciažkija abstaviny, asabliva paśla pačatku poŭnamaštabnaj rasiejskaj ahresii suprać Ukrainy ŭ 2022 hodzie. Heta toj zdabytak, jaki my musim canić.

Nam jość z čym paraŭnoŭvać

Jość z čym paraŭnoŭvać. Naprykład, situacyja ŭ Azierbajdžanie z pravami čałavieka, z palityčnymi viaźniami vielmi ciažkaja. Apošnija naviny — biesčałaviečnyja prysudy dzieviaci niezaležnym žurnalistam. Prakuratura zapatrabavała 14 hadoŭ turmy dla našaha siabra, łaŭreata premii Vacłava Haveła Rady Jeŭropy, pravaabaroncy Anara Memedli. Ale śviet pra heta hučna nie havoryć — i z prahmatyčnych pryčynaŭ, i tamu, što hołas inšaha, niealijeŭskaha Azierbajdžana, nie čutny z vysokich trybunaŭ.

«Biez sankcyj my b dasiul siadzieli»

Chaču padziakavać usim, chto ŭ Biełarusi, i za miežami Biełarusi dabivaŭsia ad Łukašenki vyzvaleńnia nas, palityčnych zakładnikaŭ. Vašaja aktyŭnaść i ćviordaja pazicyja stała dla Złučanych Štataŭ hałoŭnaj umovaj praciahu kantaktaŭ ź Mienskam. Spadziajusia, što tak budzie i nadalej i što hetaja ŭmova budzie dapoŭnienaja patrabavańniem spynić nastupnyja represii.

Sankcyi za saŭdzieł u vajnie

U nulavyja hady łukašenkaŭski režym pad ciskam sankcyjaŭ byŭ vymušany adpuskać palityčnych viaźniaŭ. Pieradusim tamu, što sankcyi pracavali. Biez najpierš jeŭrapiejskich sankcyjaŭ my i dasiul by siadzieli ŭ turmie. Nahadaju, što sankcyi byli ŭviedzieny pieravažna za saŭdzieł u vajnie i padstavy ich zdymać pakul što niama.

Nastroi ŭ Biełarusi

Ja niadaŭna z-za krataŭ, dzie choć mieŭ śpiecyfičnaje koła kantaktaŭ, ale zrez nastrojaŭ bačyŭ i adčuvaŭ. Duch 2020 hoda nie źnik. Miljony biełarusaŭ čakajuć spryjalnych mahčymaściaŭ dla aktyŭnaha ŭdziełu ŭ pazityŭnych źmienach.

Dyjałoh i pieramovy

U svaim apošnim słovie na sudzie ja zaklikaŭ da nacyjanalnaha dyjałohu. Prajšło try hady, i ja pa-raniejšamu trymajusia idei nacyjanalnaha dyjałohu. U im dziela zachavańnia niezaležnaści i samoj budučyni Biełarusi mahli b udzielničać jak šyrokaje hramadstva, usie jaho płasty, tak i pradstaŭniki ciapierašnich uładaŭ — tyja, chto ŭśviedamlaje tupikovaść palityki režymu i padzialajuć kaštoŭnaść niezaležnaści.

Pieramovy z uładami mahčymyja tolki tady, kali režym adčuje siłu apanenta. Tamu nielha dazvalać nas raskołvać.

Nie dazvalajcie nas raskołvać

Vartyja hłybokaj pavahi biełarusy, jakija ŭpieršyniu dałučylisia da hramadska-palityčnaj dziejnaści ŭ 2020 hodzie, byli źbityja, katavanyja, ryzykavali saboj i svajoj svabodaj, mnohija musili pakinuć radzimu i ciapier siadziać u turmie. Maja pašana i moładzi i stalejšym ludziam. Revalucyjnaja chvala 2020‑ha — nie pieršaja ŭ našaj historyi, a čarhovaja. Ja pierakanany, što budzie i nastupnaja i my musim rychtavacca da hetaha. 

Składnik razburalnaj stratehii łukašenkaŭskich i pucinskich uładaŭ — siejać kanflikty, padazronaść, raskołvać i svaryć nas pa roznych prykmietach, nie dapuskajučy ŭmacavańnia biełaruskaj jednaści. Nie budziem paddavacca na hetuju staruju i niachitruju taktyku śpiecsłužbaŭ.

Što rabić novaj dyjaspary

Što rabić tym, chto musiŭ pakinuć Baćkaŭščynu? Nie čakać, što niechta padoryć nam dabrabyt, biaśpieku i svabodu dla Biełarusi. Heta ŭsio musim zrabić my sami. Da chutkich źmienaŭ treba być hatovymi, ale ž treba i nabližać ich.

Spadziajusia, što novastvoranaja Fundacyja Alesia Bialackaha budzie spryjać uźniaćciu biełaruskaha pytańnia na mižnarodny ŭzrovień.

Siońnia sto hadoŭ z dnia naradžeńnia ajca Alaksandra Nadsana, zaŭtra sotyja ŭhodki Janki Zaprudnika. Nam, novaj dyjaspary, varta vučycca ŭ ich niaŭtomnaści, tryvuščaści, maralnym i duchoŭnym kaštoŭnaściam, jakija hruntavalisia na biełaruskaj identyčnaści i biełaruskaj movie.

Adkaz «śviedkam narmalizacyi», fierštejeram, antyjeŭrapiejcam

Hłabalny zruch da aŭtarytaryzmu, da abmiežavańnia demakratyi niebiaśpiečny dla Biełarusi, bo jon niepaźbiežna ciahnie za saboj adradžeńnie impierskich atavizmaŭ u roznych krainach. Tamu nam treba ŭmacoŭvać suviazi najpierš z svaimi demakratyčnymi susiedziami. Kab zachavać niezaležnaść i svabodu, nam nieabchodna dałučycca da jeŭrapiejskaj palityčnaj prastory — Rady Jeŭropy, Jeŭraźviazu, inšych ahulnajeŭrapiejskich instytutaŭ. Heta nie pytańnie «chaču — nie chaču, padabajecca — nie padabajecca», heta pytańnie našaha vyžyvańnia jak naroda.

Ni na chvilinu nie budziem zabyvać, što nad nami navisaje zmročny cień impieryi. Biełaruskaja nacyjanalnaja śviadomaść i jeŭrapiejskija kaštoŭnaści demakratyi i svabody niepadzielnyja. 

Pavialičyć

Šanoŭnyja siabry, davajcie nie hublać nadziei i nie spyniać našaj pracy. Siońniašnija našyja supolnyja namahańni — heta tryvały padmurak budučaj svabodnaj Biełarusi.

Zyču ŭdzielnikam kanfierencyi «Novaja Biełaruś» plonnych dyskusijaŭ, hruntoŭnych vysnovaŭ, a hałoŭnaje — ćviordaj upeŭnienaści, što my pieramožam.

Žyvie Biełaruś!»

• 43
• 4
• 6
• 1
• 0
• 1
• 0
• 3