Archieołahi znajšli raniej nieviadomuju stalicu dziaržavy sapatekaŭ
Pachavany pad toŭščaj džunhlaŭ i ziamli horad na terytoryi sučasnaj Mieksiki pieršapačatkova padavaŭsia zvyčajnaj vajskovaj krepaściu, ale akazaŭsia vielizarnym palityčnym centram staražytnaj sapatekskaj cyvilizacyi z šyroka raźvitaj sietkaj unutranych daroh, doŭhimi ścienami i bolš za tysiačaj pabudoŭ.
Zakinuty nasieleny punkt Hujenhoła (što ŭ centralnaj častcy Mieksiki), jaki dahetul ličyŭsia zvyčajnym vajskovym farpostam staražytnaj cyvilizacyi sapatekaŭ, akazaŭsia vielizarnym (pa mierkach Siaredniaviečča) horadam, jaki zajmaje 360 hiektaraŭ ziamli (jak vosiem Vatykanaŭ) i ŭtojvaje ŭ sabie bolš za 1100 zbudavańniaŭ.
Vyśvietlić heta ŭdałosia dziakujučy technałohii dystancyjnaha łaziernaha zandziravańnia — lidara. Lidar vykarystoŭvaje impulsnyja łaziernyja pramiani dla atrymańnia dakładnaha trochmiernaha tapahrafičnaha malunka miascovaści, asabliva pad hustym lasnym pokryvam, paviedamlaje kanadski dziaržaŭny navukova-daśledčy ŭniviersitet Makhiła, čyje archieołahi i znajšli sapatekski horad.
Hujenhoła, jak śviedčyć novaje daśledavańnie, była stvoranaja ŭ 1440 hodzie našaj ery i ŭ samym pačatku zadumvałasia jak vajskovy farpost dla supraćstajańnia actekam i inšym miezaamierykanskim plamionam. Ale potym horad razrośsia, zavioŭšy raźvituju sietku ŭnutranych daroh, niekalki šmatkiłamietrovych linij ścien, a taksama piramidy, chramy, pałacy, administratyŭnyja budynki, raznastajnyja hramadskija prastory, spartovyja placoŭki i navat ułasny račny port.
Elita, handlary, ramieśniki i prostanarodździe žyli ŭ roznych rajonach horada (Hujenhoła mieła 5 žyłych zonaŭ, biez uliku račnoha kompleksu).
«Architektura Hujenhoły pakazvaje, što jana słužyła stratehičnym miescam dla dziaržaŭnaj elity sapatekskaj cyvilizacyi, palahčajučy ich šlubnyja sajuzy i zabiaśpiečvajučy nadziejnuju schovanku ad źniešnich pahroz. Aproč taho, płanavańnie horada admietnaje jahonymi šyrokimi žyłymi rajonami, jakija demanstrujuć mocnaje pieraplacieńnie centralizavanaj haradskoj ułady z prostanarodnymi supolnaściami.
Maje vysnovy śviedčać pra toje, što Hujenhoła była palityčnaj stalicaj, ź vialikim uzroŭniem ekanamičnaj aktyŭnaści, mocnaj administracyjaj i składanaj sacyjalnaj arhanizacyjaj. U horadzie byli ŭsie atrybuty, charakternyja dla aŭtanomnaj dziaržavy, a nasielnictva mieła ŭłasnuju sistemu ijerarchii, dzie zaležnyja ludzi byli addanyja svaim haspadaram», — kaža Pedra Hiljerma Ramon Selis, hałoŭny aŭtar daśledavańnia.
Pa jaho słovach, horad niečakana dobra zachavaŭsia, damy ŭsio jašče stajać: možna ŭbačyć ich dźviery, kalidory, aharodžy. Takim čynam, lohka identyfikavać žyłyja rajony. «Horad byccam zastyŭ u časie da taho momantu, pakul nie adbylisia hłybokija kulturnyja źmieny, vyklikanyja prychodam ispancaŭ», — adznačaje daśledčyk.
Pavodle apošnich danych z archieałahičnaha daśledavańnia Pedra Hiljerma Ramona Selisa, sapateki kančatkova zakinuli Hujenhołu prykładna ŭ 1521 hodzie, kali ŭ Centralnuju Amieryku tolki pačali aktyŭna prypłyvać ispanskija kałanisty i kankistadory. Sapateki pierabralisia ŭ susiedni horad Teuantepiek (sučasny mieksikanski Santa-Daminha), jaki staŭ apošniaj stalicaj sapatekskaj cyvilizacyi pierad poŭnym zavajavańniem rehijona ispancami.
Ciapier čytajuć
Što aznačaje źjaŭleńnie vychadcaŭ ź Biełarusi ŭ rasijskim śpiecpadraździaleńni dla asabliva važnych apieracyj i tajnych zabojstvaŭ?20
Što aznačaje źjaŭleńnie vychadcaŭ ź Biełarusi ŭ rasijskim śpiecpadraździaleńni dla asabliva važnych apieracyj i tajnych zabojstvaŭ?
Za dva dni na vyratavalny ŭkoł Ksiušy z Mahilova sabrali rekordnyja $300 tysiač. Mama zdała jaje ŭ dzietdom, a čužyja ludzi bjucca za žyćcio dziciaci44
Za dva dni na vyratavalny ŭkoł Ksiušy z Mahilova sabrali rekordnyja $300 tysiač. Mama zdała jaje ŭ dzietdom, a čužyja ludzi bjucca za žyćcio dziciaci4
Vychadcy z «Alfa» KDB Biełarusi zajmajuć kiraŭničyja pasady ŭ novym rasijskim supiersakretnym śpiecpadraździaleńni, pryznačanym dla zabojstvaŭ za miažoju3333
Kamientary