«Jaje «vyvieli» z Polščy». Byłaja aficerka Ahienctva ŭnutranaj biaśpieki — pra toje, što Mielnikava znajšłasia

— U piatnicu źjavilisia fatahrafii, na jakich Anžalika Mielnikava vyhladaje całkam zdarovaj u trenažornaj zale ŭ Minsku. Niezaležnym miedyjam taksama ŭdałosia źviazacca ź jejnym baćkam, jaki śćviardžaje, što jana ŭžo daŭno ŭ Biełarusi. Pra što heta moža śviedčyć?

— Pra toje, što jana viarnułasia z vyhnańnia dadomu. Nasamreč jana nie źnikła bieź viestak, a, vierahodna, jejnaja siamja navat viedała, dzie jana znachodzicca. Ź miedyjnaj infarmacyi vynikaje, što jana moža być u Biełarusi ŭžo davoli doŭhi čas. Karystańnie trenažornaj załaj pakazvaje, što jana adčuvaje siabie davoli svabodna, nie chavajecca, a, naadvarot, źjaŭlajecca ŭ publičnych miescach. 

(«Naša Niva» pryjšła da vysnovy, što foty z trenažornaj zały mohuć być zmantažavanyja, ich sapraŭdnaść niemahčyma pravieryć — Red.)

Heta aznačaje, što režym Łukašenki nie stavicca da jaje jak da voraha. Bo kali b usie hady, što jana była ŭ Polščy, jana sapraŭdy dziejničała suprać režymu, to ciapier nie chadziła b pa trenažornych załach, a siadzieła b za kratami. Režym Łukašenki i nie za takoje zatrymlivaje.

Što da pytańnia, ci mahła jana ŭ Polščy supracoŭničać sa słužbami biaśpieki Biełarusi, — mnie zdajecca, što tak.

— Baćka Mielnikavaj śćviardžaje, što dačka telefanuje jamu z numara, jaki nie adlustroŭvajecca, ale sam jon nie moža da jaje patelefanavać. Ci aznačaje heta, što jana chavajecca? Abo, moža, jaje ŭsio ž utrymlivajuć, i nie jana vyrašaje, kali moža źviazvacca z baćkam?,

— Heta adzin z varyjantaŭ, choć mnie nie zdajecca, što tak jość. Treba było b udakładnić, ci sapraŭdy fota zroblena ŭ trenažornaj zali, dastupnaj dla šyrokaj publiki. Na im vidać, što Mielnikava dahledžanaja, z pryčoskaj, u brendavym adzieńni. Ciažka mierkavać, što jaje sfatahrafavali ŭ zale dla zaniatkaŭ u papraŭčaj kałonii.

— Biełaruskija žurnalisty vyśvietlili, što heta zała «Uschod» u Minsku, jakaja pracuje z 2025 hoda. A značyć, Mielnikava nie mahła byvać tam da svajoj emihracyi ŭ Polšču ŭ 2021 hodzie.

— Heta paćviardžaje, što jana na voli.

Što da zajaŭ baćki — treba pamiatać, što jak siamiejnik jon moža achoŭvać svaju dačku, moža nie havaryć praŭdy abo kazać toje, čaho ad jaho patrabujuć. Ja b kiravałasia hetym i nie čakała ad jaho abaviazkovaj praŭdzivaści. Tym bolš što hetaj spravaj zacikavilisia miedyi z Polščy i inšych krain Jeŭrapiejskaha Źviazu.

Dumaju, što Mielnikava i jejnaja siamja vykarystoŭvajucca režymam Łukašenki ŭ prapahandysckich metach.

Pavialičyć

— Pavieł Łatuška, staršynia Narodnaha antykryzisnaha ŭpraŭleńnia, da niadaŭniaha času najvažniejšy palityk biełaruskaj apazicyi ŭ Polščy, skazaŭ, što treba radavacca, što Mielnikava žyvaja. Ci ličycie vy, što jaje vykradańnie za miažoj i zabojstva tam było realnym scenarom? Sa śledstva FBR my viedajem, što rasiejcy zakazvali vykradańnie siamji čačenskaha apazicyjnaha lidara Achmieda Zakajeva.

— Mielnikava — heta ŭsio ž nie Zakajeŭ i nie adzin z samych viadomych rasiejskich apazicyjanieraŭ, kab užyvać da jaje takija miery. Zamach na jaje byŭ by niavyhadny i z punktu hledžańnia prapahandy.

Kali trymacca hipotezy, što jana ad pačatku supracoŭničała ź biełaruskimi słužbami, na ichni zahad dałučyłasia da Kaardynacyjnaj rady, a potym zaniała pasadu staršyni, to pryčyniać joj škodu, zabivać ci vykradać jaje ad samaha pačatku nie ŭvachodziła ŭ płany. Navošta jaje zabivać, kali jana vykonvała zadańni, dziela jakich jaje nakiravali ŭ Polšču?

Razumieju, što pradstaŭniki biełaruskich demakratyčnych siłaŭ takim čynam apynulisia ŭ niavyhadnym stanoviščy. Spačatku jany nie dapuskali, što ŭ ichnich šerahach moža być supracoŭnik słužbaŭ Łukašenki. Adsiul takaja zajava Paŭła Łatuški.

— Što moža śviedčyć pra jaje supracu z KDB Biełarusi? Pra toje, što jana ad pačatku była ahientkaj abo navat aficerkaj biełaruskaj vyviedki?

— Ja nie viedaju, jak jana pavodziła siabie ŭ kantaktach ź inšymi supracoŭnikami Narodnaha antykryzisnaha ŭpraŭleńnia. Ale sam fakt, što jaje pryniali ŭ hetaje ŭpraŭleńnie, što jana adpaviadała ŭsim kryteram i zajšła tam tak vysoka, moža śviedčyć, što biełaruskaja vyviedka vielmi dobra jaje da hetaha padrychtavała.

Toje, što jaje «vyvieli» z Polščy, pryčym raptoŭna, niečakana, navat z namiokam na vykradańnie, — heta davoli adčajny krok słužby, a značyć, prajava peŭnaha kryzisu ŭ supracy pamiž biełaruskimi śpiecsłužbami i Mielnikavaj. A ciapier raptam vyśviatlajecca, što jana nie źnikła, a prosta źjechała.

Isnuje teoryja, što jana ŭžo nie mahła vykonvać pastaŭlenyja pierad joju biełaruskaj vyviedkaj zadačy. Mahčyma, u hetym byli i asabistyja abstaviny. Tamu biełarusy «zabrali» jaje nazad, jana navat mahła atrymać za heta ŭznaharodu. Sumniajusia, što jana była štatnaj aficerkaj KDB. Chutčej, jaje dla hetaha prosta zavierbavali.

Nielha pry hetym vyklučać, što padobnych ludziej u biełaruskich demakratyčnych siłach bolš. Treba pamiatać, što dla biełaruskich śpiecsłužbaŭ pryjarytet — raspracoŭka biełaruskaj dyjaspary na Zachadzie, u tym liku strukturaŭ, jakija dziejničajuć dziela zrynańnia režymu Alaksandra Łukašenki. Ich hałoŭnaja vyviednaja meta — pranikać u hetyja struktury, vyvučać ich zadačy, mietady, maštab dziejnaści.

Vidavočna, što adnym ź instrumientaŭ u hetym pracesie akazałasia Mielnikava. My nie viedajem, jakuju infarmacyju i charaktarystyki jakich ludziej jana pieradała. Heta vielmi dalikatnyja pytańni, jakija nie byli raskrytyja, tamu my možam tolki ślizhać pa pavierchni hetaj prablemy

— Jakija źviestki moh sabrać nastolki vysokapastaŭleny ahient — śpikier emihracyjnaha parłamienta, treciaja asoba ŭ ijerarchii demakratyčnych siłaŭ?

— Usio, što było joj dastupna: pra napramki dziejnaści, ludziej, kantakty ź instytutami ŭ Polščy, pra kanśpiracyjnyja suviazi z asobami ŭ Biełarusi, jakija padtrymlivajuć niezaležnicki ruch, apazicyjny da Łukašenki. Heta vielmi kaštoŭnaja infarmacyja dla biełaruskich śpiecsłužbaŭ, bo jana dazvalaje im pieraśledavać svaich praciŭnikaŭ na terytoryi krainy.

My nie majem pra heta źviestak, bo deputaty Kaardynacyjnaj rady hetaha nie pryznajuć, ale kłasika dziejnaści vyviedki — taksama razbureńnie arhanizacyi znutry, uniasieńnie chaosu, kanfliktnaści. Heta moža być takaja drabiaza, jak raspaŭsiudžvańnie čutak, paćviardžeńnie niapraŭdy, dezynfarmacyja. Ale taksama padtrymka hrupaŭ, jakija radykalizujucca abo nie zhodnyja z palityčnaj linijaj. Śpiektr mahčymaściaŭ vielmi šyroki i zaležyć tolki ad tvorčaści vyviedki.

— Ci ličycie vy, što jana mahła vierbavać i inšych ahientaŭ unutry biełaruskaj apazicyi?

— Tearetyčna heta mahčyma, bo viarboŭka — heta nie tolki žorstkaje padpisańnie abaviazańnia ab supracy (choć Biełaruś Łukašenki taksama heta praktykuje). Heta moža być i asabistaja, siabroŭskaja, luboŭnaja suviaź. Nie dumaju, adnak, što jana była typovym ahientam-vierbavalnikam, bo heta pryciahvała b da jaje ŭvahu. Dla hetaha taksama treba mieć adpaviednyja asabistyja jakaści, a taksama mahčymaści, kab pryviazać vierbavanaha čałavieka da struktury. Tamu tearetyčna heta mahčyma, ale nie kožnaja vyviedka hatovaja daviarać takoje adkaznaje zadańnie ahientam «u poli».

Treba mieć na ŭvazie, što ŭ Anžaliki Mielnikavaj było vielmi šmat zadač u miežach biełaruskich demakratyčnych siłaŭ, jana była vielmi zaniataja, tamu ŭ jaje mahło prosta nie być času na takuju dziejnaść.

— Mielnikava źnikła naprykancy lutaha 2025 hoda. Davoli chutka vyśvietliłasia, što raniej jana sustrełasia na Kubie i Šry-Łancy ź biełaruskim spartoŭcam Alaksiejem Hardziejevym, jaki akazaŭsia aficeram kontrvyviedki KDB Alaksiejem Łabiejevym. U razmovach z kalažankami jana nazyvała jaho svaim kachanym, navat žanichom, choć jon žanaty. Ci ličycie vy mahčymym, što Mielnikava tajemna vyjechała z Polščy, bo była «zakachanaja» ŭ hetaha aficera? Abo navat była zavierbavanaja ŭ łožku?

— Pytańnie ŭ tym, ci ŭvohule heta byŭ raman. Heta mahła być lehienda, dziakujučy jakoj ich kantakty vyhladali naturalna. A nasamreč heta moh być čałaviek, jaki jaje treniravaŭ, byŭ jaje suviaznym abo aficeram, što jaje vioŭ. Śpiektr mahčymaściaŭ vialiki, što nie vyklučaje mahčymaści niejkich intymnych adnosin — ich nielha vyklučyć, navat jak «niaščasny vypadak na vytvorčaści».

Nie kaniečnie heta byŭ aficer kontrvyviedki: unutry KDB mahčymyja kadravyja pieramiaščeńni. Hety funkcyjanier moh mieć adpaviednyja zdolnaści, umieńni abo dobryja znosiny ź joju, što dazvalała vieści jaje jak krynicu.

Što da pajezdak na Kubu i Šry-Łanku, heta vyhladaje jak prafiesijnaje padtrymańnie kantaktu z ahientam na terytoryi trecich krain.

— Razumieju, što biełaruskija śpiecsłužby ličać hetyja krainy dla siabie biaśpiečnymi. Jość jašče adna takaja kraina: zatrymanaja va Ukrainie za špijanaž biełaruskaja žurnalistka Ina Kardaš sustrakałasia sa svaim aficeram, jaki jaje vioŭ, u Vienhryi.

— Jość krainy, dzie na biełarusaŭ źviartajuć bolšuju ŭvahu — tak, biezumoŭna, u Polščy, va Ukrainie, u dziaržavach Bałtyi. My da ich bolš uvažlivyja. Ale jość krainy, dzie na ich zusim nie źviartajuć uvahi.

Kontrvyviedka Šry-Łanki maje poŭnaje prava nie źviartać uvahi na paru maładych ludziej, jakija zaharajuć na plažy i pjuć kaktejli, nie bačyć u ich pavodzinach dziejnaści zamiežnaj vyviedki. Kab takija sustrečy byli zaŭvažanyja, jany pavinny byli b mieć prynamsi cykličny charaktar i niejkim čynam dekanśpiravać vyviedny «instrumientaryj», pryciahvać uvahu miascovych kontrvyviednych słužbaŭ — niezaležna ad taho, adbyvalisia b jany na Šry-Łancy abo ŭ Budapiešcie.

Pavialičyć

— Ci vypadkovym było źjaŭleńnie jaje zdymkaŭ u dzień vizitu Džona Koŭła ŭ Miensk? Biełaruskija žurnalisty miarkujuć, što heta sihnał pra chutkaje źjaŭleńnie ŭ praŭładnych miedyjach vialikaha intervju ź joju. Čamu jano mahło b słužyć, što jana mahła b raskryć?

— Padobna da vypadku ź intervju z sudździoj-zdradnikam Tomašam Šmitam, jakoha vykarystoŭvajuć dla apoviedaŭ pra «zhniłaść» polskaj sudovaj sistemy i palityki.

Mielnikava moža vykonvać šmat karysnych rolaŭ dla režymu Łukašenki. Jana mahła b raskazvać, jak hłyboka biełaruskaja apazicyja ŭ Polščy dehradavała, što jana tolki vyciahvaje hrošy z polskaha ŭrada, ale nie vykarystoŭvaje ich na karyść biełaruskaj spravy. Prapahanda mahła b skarystać jaje dla ŭmacavańnia svajoj tezy, što apazicyja ŭ Polščy — heta nie sapraŭdny «ŭrad u vyhnańni».

— Mielnikava — hramadzianka Polščy. Jakija kroki moža i pavinna ciapier zrabić u dačynieńni da jaje Polšča? Łatuška śćviardžaje, što Varšava mahła b damahčysia ad Minska dokazaŭ, što Mielnikava sapraŭdy tam znachodzicca.

— Navošta? Pytańnie ŭ tym, ci heta naohuł najvažniejšaja zadača, pastaŭlenaja pierad polskaj prakuraturaj i śpiecsłužbami. Liču, što dziejańni ŭ dačynieńni da jaje buduć chutčej zhasać, čym razdźmuvacca. Asabliva z ulikam taho, što ničoha nie pakazvaje, nibyta na terytoryi Biełarusi jana znachodzicca suprać svajoj voli. Da taho ž jana maje biełaruskija dakumienty i siamju ŭ Biełarusi.

Kab jaje sprava razhladałasia jak špijanaž, heta pavinna być dziejnaść na škodu Polščy i jaje hramadzian, a taksama intaresaŭ Jeŭrapiejskaha Źviazu i NATA. A pakul u nas niama takich źviestak. Heta tyčycca śfiery biełaruskich demakratyčnych siłaŭ u Polščy. Kali b źjavilisia padstavy mierkavać, što jana dziejničała na škodu Polščy, JEZ i NATA, tady jaje spravaj pavinna była b zaniacca ABV.

— Jak hramadzianku Polščy, jakaja špijonić suprać Polščy, ci mahli b jaje pryznać zdradnicaj?

— Kali b jana dziejničała na škodu Polščy, to tak. Ale heta treba spačatku dakazać.

Hanna Hraboŭska-Siviec — byłaja supracoŭnica kontrvyviedki Ahienctva ŭnutranaj biaśpieki (ABV), vykładčyca fakulteta mižnarodnych adnosin Biełastockaha ŭniviersitetu i aŭtarka publikacyj, knih i treninhaŭ, pryśviečanych kontrraźviedcy.

• 8
• 5
• 3
• 15
• 3
• 2
• 4
• 0