81‑hadovuju maci aŭtaryteta Skitova z «Babulinaj krynki» kinuli ŭ SIZA KDB, kab jon narešcie zahavaryŭ
Były palitviazień Siarhiej Paŭłavicki siadzieŭ u SIZA KDB razam z adnym z samych niezvyčajnych siadzielcaŭ apošniaha času — vychadcam z kryminalnaha asiarodździa, a potym vysokapastaŭlenym mieniedžaram dziaržpradpryjemstvaŭ Hienadziem Skitovym. Pa adnoj spravie ź im prachodzić eks-pamočnik Łukašenki Ihar Bryło. Dziakujučy hetamu my možam raskazać mnohija zachaplalnyja padrabiaznaści hučnaj «małočnaj spravy».
U listapadzie 2023‑ha rejdy KDB prajšli na šerahu małočnych zavodaŭ. Jak vyśvietliłasia nieŭzabavie, hałoŭnaj cellu staŭ kiraŭnik «Babuškinaj krynki» Hienadź Skitoŭ, a taksama nabližanyja da jaho kiraŭniki inšych dziaržaŭnych zavodaŭ i svajaki na mieniedžarskich pasadach.
Čytajcie taksama:
26 čałaviek zatrymanyja. Łukašenka raspavioŭ pra «małočnuju spravu»
«Małočnaja sprava»: u čym abvinavačvajuć hiendyrektara «Babulinaj krynki»
KDB i Łukašenka raptam uspomnili pra kryminalnaje minułaje Skitova — čałavieka, jakoha pryznačali rašeńniami Łukašenki paśla pravierak i ŭzhadnieńnia KDB, — i stali malavać jaho razbeščvalnikam dziaržaŭnaj viertykali, chabarnikam, jaki karumpavaŭ navat pamočnika Łukašenki pa Viciebskaj vobłaści, eks-ministra sielskaj haspadarki Ihara Bryło.
Bryło taksama zatrymali, jon rassypaŭsia ŭ pakazańniach. A voś Skitoŭ — nie.
Čytajcie taksama:
Prysudu pa spravie ŭsio jašče niama, choć na dvare ŭžo 2026 hod. Heta abumoŭlena bieskampramisnaj pazicyjaj Skitova, jaki admaŭlaŭsia ad pakazańniaŭ nastolki ŭparta, što hetaja historyja ćviordaści ŭ Barysavie — na małoj radzimie Skitova, — stała abrastać lehiendami.
Sud pa spravie ŭžo idzie, ale padrabiaznaściaŭ viadoma pakul što mała. Tolki toje, što Bryło «pryznaŭ, uspomniŭ, prydumaŭ atrymanych chabaraŭ na $2 miljony».
Ale my možam mierkavać pra pazicyju hałoŭnaha abvinavačanaha pa novych śviedčańniach tych, chto vyzvalajecca z łukašenkaŭskich turmaŭ.
«Naša Niva» pahavaryła z byłym sukamiernikam Skitova pa SIZA KDB Siarhiejem Paŭłavickim. Jany razam prasiadzieli niekalki miesiacaŭ u pačatku 2024 hoda. Jakraz u čas aktyŭnaj raskrutki Skitova na pakazańni.
Pa słovach Paŭłavickaha, navat pa staŭleńni kantraloraŭ da nasielnikaŭ kamiery adčuvałasia, što Skitoŭ ujaŭlaje prablemu dla śledstva, bo nie idzie na supracoŭnictva i admaŭlajecca pryznavać usio, što jamu prapanujecca.
«Skitoŭ ličyŭ, što pieršapryčynaj jahonych prablem stała admova pakinuć «Babulinu krynku» ŭ kancy 2021-ha, kali zamiest hubiernatara Leanida Zajca ŭ Mahiloŭ pryznačyli Anatola Isačanku.
U łukašenkaŭskaj sistemie jość niefarmalnaja zaviadzionka, što kali prychodzić novy hubiernatar, kiraŭniki najbolšych pradpryjemstvaŭ rehijona iduć razam sa starym, kab novy moh pryznačyć na kamandnyja vyšyni kahości sa svajoj kamandy.
A Skitoŭ śćviardžaje, što ŭpiorsia: maŭlaŭ, nie ŭbłytvajcie mianie ŭ aparatnyja hulni, ja jašče nie da kanca realizavaŭ svaje idei na pradpryjemstvie, jość jašče patencyjał.
I voś heta pazicyja, jon ličyć, pahoršyła adnosiny z novym hubiernataram i adkryła mahčymaść dla jaho raspracoŭki ŭ pryncypie. A aryšt Bryło — heta ŭžo nastupstvy», — skazaŭ naš surazmoŭca.
Sami schiemy, u jakich abvinavačvajuć Skitova, jon ličyŭ spravaj raspaŭsiudžanaj, dla jakoj jość prostaje tłumačeńnie.
«U hetaj sistemie, kazaŭ nam Skitoŭ, nie ceniać naležnym čynam dasiahnieńniaŭ mieniedžaraŭ i nie stymulujuć ich. Hienadź Viktaravič pryvodziŭ abstraktnyja prykłady, što voś ujavi, niekaha staviać na kiepskaje pradpryjemstva, toj čałaviek źbiraje kamandu, i razam jany vychodziać na niejki novy ŭzrovień prybytkovaści. I tut situacyja: niama jak lehalna zaachvocić členaŭ kamandy za toje, što dasiahnuli vynikaŭ, pa-biełamu im šmat nie zapłaciš».
Skitoŭ ličyŭ, što ŭ vypłacie finansavych bonusaŭ top-mieniedžmientu praz šeryja schiemy ničoha kiepskaha niama: heta matyvuje prafiesijanałaŭ zastavacca na svaich miescach, a nie zvalniacca i tym samym asłablać pradpryjemstva.
Skitoŭ śćviardžaŭ, što ŭ łukašenkaŭskaj sistemie tak robicca paŭsiul. I što sadžać ci nie sadžać — heta nie pytańnie taho, vyjaŭlenaja takaja schiema ci nie.
Siabie Skitoŭ adnosiŭ da vuzkaj hrupy najlepšych mieniedžaraŭ krainy, zdolnych vyrašać nietryvijalnyja zadačy.
«Skitoŭ raskazvaŭ kamičnyja historyi, jak niejak pryjšoŭ na rabotu na niejki dziaržzavod ź vialikaj — sotni tysiač dalaraŭ — debitorskaj zapazyčanaściu ad firmy ŭ Kazachstanie. Pradukcyju na realizacyju ŭziali, a hrošaj nie addajuć.
Sam palacieŭ tudy na razborki, a kazachi jamu kažuć: «Chočaš hrošy? A davaj, Hiena, u nardy zhulajem z taboj…». Nu a jon sieŭ i abyhraŭ. I tyja adrazu ŭsio, jak sumlennyja hulcy, vypłacili.
Abo jak vjetnamcy na MAZie chacieli jaho kinuć: pierastali płacić, ale praz MZS pačali skardzicca ŭ administracyju Łukašenki, što heta MAZ zaciahvaje i nie vykonvaje kantrakta, «pra jaki my z vami, tavaryš prezident, damovilisia». Nu i, adpaviedna, im na MAZ prylataje za nievykanańnie prezidenckaha daručeńnia. A Skitoŭ tam cełaj kambinacyjaj viartaŭ praŭdu», — raskazvaje jaho adnakamiernik.
Skitoŭ raskazvaŭ sukamiernikam taksama, jak adnojčy «ŭciok ad kryminalnaj spravy — adsiedžvaŭsia paru miesiacaŭ u Kitai, pakul usio nie ŭlahłosia», — praciahvaje sukamiernik.
Surazmoŭcy «Našaj Nivy» ź biełaruskich biznes-kołaŭ nie tak vysoka aceńvajuć jaho zdolnaści, jak jon sam. «Da čaho Skitoŭ ni dakranaŭsia — usio sypałasia», — skazaŭ adzin ź biznesmienaŭ.
Ad Siarhieja Paŭłavickaha stała viadoma taksama, što dla akazańnia cisku na Skitova śledstva vykarystała brudnyja pryjomy.
U susiednija kamiery sa Skitovym u «amierykancy» zakinuli maci dyrektara, jahonaha syna ad pieršaha šlubu, a taksama rodnaha brata.
81‑hadovaja mama Skitova siadzieła litaralna za ścienkaj ad Hienadzia, pryčym staruju žančynu prymusili spać na padłozie ŭ pierapoŭnienaj kamiery.
«Pakul maci nie pasadzili, Skitoŭ uvohule sa śledčymi nie razmaŭlaŭ, — raskazvaje jaho adnakamiernik. — A kali jaje ŭ takija ŭmovy źmiaścili, kali Bryło pačaŭ havaryć… Heta słovy Skitova, što «kali b nie maci… staŭ by ja b z hetymi ŭvohule razmaŭlać».
Što da Bryło, to Skitoŭ hidziŭsia jaho navat pa imieni nazyvać. U ramkach pohladaŭ Skitova davać na kahości pakazańni niedapuščalna, ale kali čałaviek ciabie pieršy zdaŭ, to z hetaha momantu ty maješ maralnaje prava adkazać jamu bolš-mienš tym ža. To-bok suprać Bryło jon śviedčyŭ taksama i biez asablivych zhryzotaŭ sumleńnia.
Syna Skitova vypuścili letam 2024‑ha pa stanie zdaroŭja. U jaho mocnaja traŭma paśla avaryi, płaścina ŭ čerapie, z nahami prablema. Jon krajnie ciažka pieranosiŭ źniavoleńnie.
Skitoŭ śćviardžaŭ, što jahonamu synu dakładna niama čaho vystaŭlać i što jaho prosta trymajuć u zakładnikach z toj ža metaj, što i maci — dla akazańnia cisku.
Nie skazać, darečy, što i samomu Skitovu tam było prosta fizična. Jon apynuŭsia ŭ SIZA KDB nieŭzabavie paśla taho, jak ledź nie zahinuŭ u Kitai napiaredadni — pajechaŭ u kamandziroŭku paśla apieracyi na straŭniku i adkryŭsia kryvaciok. Kitajskija miedyki jaho vyratavali, u Biełarusi Skitoŭ mieŭsia prajści kurs reabilitacyi, ale jaho zatrymali.
Jaho adnakamiernik raskazaŭ i adzin davoli asabisty momant. Skitoŭ rabiŭ akcent na tym, što jahony baćka — habrej, a maci pa pachodžańni — pamorka. Pamory — heta etničnaja hrupa ŭ Archanhielskaj vobłaści.
Skitoŭ hanaryŭsia, što ŭ jaho žyłach z abodvuch bakoŭ ciače kroŭ ludziej, jakija nie zaznali pryhonnaha prava, nie skarylisia ni pierad uładami, ni pierad pryrodaj. I hety śvietapohlad, nakładzieny na błatnyja paniaćci i pryncypy, na dumku sukamiernika, i davaŭ jamu takuju ŭpeŭnienaść u sabie, ćviordaść duchu za kratami.
Jon upeŭnieny ŭ sabie čałaviek i vieryć u svaju ŭdaču. «Udača lubić padrychtavanych» — adno ź jaho ŭlublonych vykazvańniaŭ.
Pra svajo kryminalnaje minułaje Skitoŭ raskazvaŭ biez zachapleńnia. Kazaŭ, što niekali siadzieŭ na Vaładarcy, što ŭsio było tady pa-inšamu, u ahulnych rysach. Skitoŭ, sa słovaŭ adnakamiernika, vielmi złavaŭ, kali jamu namiakali na toje, što byŭ buchhałtaram u «Barysaŭskich».
Kaža, nie było takoha, kazki sivyja.
«Adzin sukamiernik niejak pryjšoŭ z dopytu i kaža, što «O, Hienadź Viktaravič, a vy mafijozi, akazvajecca! Mnie śledčy raskazaŭ, što ŭvieś Barysaŭ uzdychnuŭ spakojna, kali vas zatrymali». Skitoŭ tady siadaŭ na kania: «Viedaju ja, chto hetaje haŭno na vientylatar kidaje, chto čutki roznyja pra mianie raspuskaje». Imia, praŭda, nie nazyvaŭ», — kaža surazmoŭca «Našaj Nivy».
Maci Skitova praviała ŭ SIZA KDB niekalki miesiacaŭ i viarnułasia nazad u svoj dom na ŭskrajku Barysava, dzie žyvie adna.
«Jak maci vyjšła na svabodu, to ŭ nas štotydzień u kamiery pačaŭ źjaŭlacca smažany parsiuk. Admysłova jaho maci nabyvała tam u kahości, smažyła sama i nam dasyłała.
Parsiučok zvyčajna trymaŭsia dva dni, paśla hetaha ŭsia rešta, dobra kali tam hramaŭ 300, a nie paŭkiło, išła ŭ śmiećcie. Bo nie paśpiavali źjadać.
Jamu prychodziła samaje roznaje: siabry ź miasakambinata, z «Biełryby», z MAZa, z «Babulinaj krynki» — usie niešta słali. U SIZA KDB na pieradačy histaryčna hladziać bolš libieralna, čym u inšych miescach.
Listy jamu pisali ŭ asnoŭnym svajaki. U jaho dva šluby. Syn ad pieršaha — heta toj, jaki ŭ susiedniaj kamiery byŭ, i dva syny ad druhoha — na toj momant adzin byŭ u 11 kłasie, druhi ŭ 9-m.
A maci, kali vyjšła ź SIZA, taksama časam śmiešnyja rečy pisała. Jon pakazvaŭ, jak jana nastaŭlaje syna: «Hienačka, ty sa svaim straŭnikam abaviazkova jež supy! Ja viedaju — jany tam smačnyja».
U adkaz Hienadź pisaŭ, kolki razoŭ prysiadaje na špacyrach, što namahajecca trymać formu, chutka chodzić na prahułkach, praktykavańni dla presa robić.
Praktykavańniam na pres, darečy, jaho navučyŭ ukrainski dyviersant Mikałaj Šviec.
Šviec taksama siadzieŭ u ich zornaj kamiery. Nijakaj asablivaj reakcyi na jaho nie było. Tak, jon adrazu skazaŭ, što «ja toj samy, jaki…». «Nu padarvaŭ i padarvaŭ. Vajna jość vajna», — tak apisvaje reakcyju na Šviaca sukamiernik. Mikoła kali-nikali puskaŭsia ŭ razvažańni, raskazvaŭ pra svoj chutar pad Kijevam.
Šviec to byŭ prosta pa charaktary ščyry čałaviek, a byli i takija, jakija nijakich rasijskich samalotaŭ nie padryvali, ale ŭ kamiery pačynali: «tak maskalam i treba», «treba ich hetak». Skitoŭ bačyŭ u hetym pravakacyju, ličyŭ, što heta jaho sprabujuć na niešta spravakavać.
Bo isnuje takaja praktyka ciapier, kali niekaha z čynoŭnikaŭ aryštoŭvajuć za karupcyju, a ŭ pracesie śledstva jon pačynaje vykazvać niejkija pohlady i zarablaje sabie jašče i dziaržaŭnuju zdradu ŭ pracesie. I ŭ kałoniju ŭžo jedzie jak «ekstremist», a karupcyja moža i adpaści. Tamu tut jon byŭ vielmi aściarožny.
Skitoŭ vykazvaŭ dumku, što kali Biełaruś budzie ŭciahnutaja ŭ vajnu, to da hetaha kraina nie hatovaja.
Jon z pabłažlivaj uchmyłkaj staviŭsia da navin pra terytaryjalnuju abaronu. Kali puzatych dziadziek vyvodzili i raskazvali, što voś heta naša nadziejnaje apiryšča, jon skaliŭsia.
Sam jon z zadavalnieńniem raskazvaŭ, jak jon pastaviŭ sistemu mabilizacyjnaj padrychtoŭki ŭ siabie na «Babulinaj kryncy». Što jany abaviazkova adpracoŭvali pavietranuju tryvohu.
Jak jon tam achovu pradpryjemstva naładžvaŭ, kab sapraŭdy nijakija dyviersanty nie praleźli, kali što. U jaho tam byli chimičnyja rečyvy ŭ cysternach, amijak moža jaki. I kali tam vybuchnie… jon ličyŭ, što dyviersanty mohuć razhladać zavod jak cel.
«Kali Šviec vyjechaŭ, to ŭ našu kamieru zajechaŭ śpiecnazaviec-analityk Vasilec, jaki kazaŭ, što voś ja b tudy pralez da vas z vybuchoŭkaj, a Skitoŭ jamu adkazvaŭ, što, moža, kudy-niebudź ty i pralez by, a na moj zavod — nie, bo tam usie treniravanyja.
Što moža śviedčyć pra sapraŭdnaje staŭleńnie Skitova da vajny, to heta apošni dzień Šviaca ŭ našaj kamiery. Jamu kažuć: «Nu ŭsio, davaj, źbirajsia».
My źbirajem jamu torby. Viktaravič svaimi rukami jamu nasypaje: «Voś tabie kaŭbasy, voś tabie cybuli, voś tabie sała». Bo my nie viedajem, kudy jaho, takoha nie kažuć, napeŭna — u inšuju kamieru. A potym akazałasia, što jaho mianiali.
Nu dyk Skitoŭ jamu ssabojku hetuju ŭručaje i kaža: «Mikoła, ty ž tolki našy samaloty bolš nie ŭzryvaj», — uzhadvaje Paŭłavicki.
U razmovach na ŭnutrybiełaruskija temy Skitoŭ trochu ŭdzielničaŭ, bo tut jon pazicyju mieŭ.
«Jon pahadžaŭsia z tym, što sistema nieefiektyŭnaja, ale, — ličyŭ jon, — biez «Baćki», jak jon nazyvaŭ Łukašenku, jana razvalicca. Maŭlaŭ, voś na Łukašenku ŭsio trymajecca, a kali jaho prybrać, to stanie horš».
Sukamiernik zrazumieŭ, što Skitoŭ cenić u Łukašenku tyja ž samyja jakaści, jakija cenić u sabie: umieńnie vykručvacca, vychodzić ź niebiaśpiečnych situacyj, trymacca na chlebnym miescy.
«A viedaješ, dzie ŭ 2020‑m pašyli samy vialiki čyrvona-zialony ściah? — chvaliŭsia jon. — Na «Babulinaj kryncy»! Vyjdzieš — pravier u internecie. I potym nieśli na demanstracyi».
«A viedaješ, chto ŭładu ŭtrymaŭ u Mahilovie ŭ 2020 hodzie?» — moh razducharycca Skitoŭ. Maŭlaŭ, heta jon pryjechaŭ u Mahiloŭski harvykankam z patrabavańniem sklikać mitynh za Łukašenku. I pa ŭłasnaj inicyjatyvie adpraviŭ čatyry aŭtobusy svaich supracoŭnikaŭ 16 žniŭnia ŭ Minsk.
Jaki prahnoz adnosna svajho losu davaŭ Skitoŭ?
«Na toj momant, kali ja jaho pakidaŭ, jon usio jašče stajaŭ pierad dylemaj: «Albo ty zaraz pryznaješ usio i jedzieš na 9 [hadoŭ], albo ty nie pryznaješ i staiš na tym, što voś heta braŭ, a voś hetaha nie braŭ, i jedzieš na 12».
I jon chutčej schilaŭsia da druhoha varyjantu. Choć dapuskaŭ, što nie pieražyvie kałoniju.
«Ja jaho navat sprabavaŭ padbadziorvać: «Viktaravič, moža amnistyja?» — «Mnie naŭrad ci daduć», — uspaminaje sukamiernik.
«Ale kali, kazaŭ, mnie daduć kałhas, budu ŭdziačny. Budu ščyra ŭdziačny, pastaŭlu kałhas na nohi i jašče raz pierakanaju, što Skitoŭ naležyć da topa mieniedžaraŭ u Biełarusi i što takija talenty nielha zakopvać u ziamlu».
A kali nie vyharyć z kałhasam, to, ŭ jaho jość ideja zaniacca pachavalnym biznesam, krematoryjami.
Dumki pra emihracyju Skitoŭ nie dapuskaje.
Jon kaža: «Razumieju, jak biznes vieści tolki ŭ troch krainach: voś va Ukrainie, Rasii, Biełarusi. Kaža, ja voś navat u Siaredniuju Aziju jeździŭ, u Kazachstan — nie razumieju. Ja tam mahu ź imi pieramovy vieści, mahu tavar prasoŭvać, markietynham zajmacca, ale ŭsio adno ja nie adčuvaju siabie ŭ svajoj talercy. Tolki Ukraina, Rasija, Biełaruś. Voś tut ja vydatna razumieju čałavieka, razumieju, što čałavieku treba — čałavieku bahaciejšamu, čałavieku biadniejšamu. I tut ja na svaim miescy».
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ
Kamientary
Takich ludiej nynčie mało,a skoro sovsiem nie budiet.