Свет33

Інжынерны цуд коштам $167 мільярдаў павінен зрабіць Кітай энергасамадастатковым. Вось у чым яго сутнасць

Праект прадугледжвае пракопванне тунэляў праз высокія горы, каб выкарыстаць сілу ракі, якая працякае праз самы глыбокі і, магчыма, найдаўжэйшы каньён у свеце. Суседнія краіны выказваюць занепакоенасць з гэтай нагоды.

Фота: Li Lin / China News Service / VCG via Getty Images

Як піша The Wall Street Journal, Кітай пачаў будаўніцтва гіганцкай гідраэлектрастанцыі на сейсманебяспечнай ускраіне Тыбецкага плато на рацэ Цангпо.

Для рэалізацыі праекта давядзецца пракапаць тунэлі праз высокія горы, каб выкарыстаць сілу ракі, якая працякае праз самы глыбокі і, магчыма, найдаўжэйшы каньён у свеце.

Калі ўсё атрымаецца, то новая электрастанцыя зможа выпрацоўваць у тры разы больш энергіі, чым самая магутная на сёння гідраэлектрастанцыя ў свеце «Тры каньёны», якая таксама знаходзіцца ў Кітаі і забяспечвае энергіяй 40 мільёнаў дамоў.

Гэты праект, коштам 167 мільярдаў даляраў, лічыцца інжынерным цудам і з'яўляецца часткай стратэгіі Пекіна дасягнуць самадастатковасці ў крытычных галінах, такіх як энергетыка, на фоне ўзмацнення канфрантацыі з ЗША.

У 2023 годзе Кітай імпартаваў амаль чвэрць сваіх энергетычных рэсурсаў, і Пекін актыўна працуе над зніжэннем гэтай залежнасці. Праект таксама дапаможа падтрымаць кітайскую эканоміку, стварыўшы працоўныя месцы і развіваючы бізнэс у аддаленым Тыбецкім рэгіёне, дзе ўрад спрабуе ўмацаваць лаяльнасць мясцовага насельніцтва.

Энергію з праекта плануецца перадаваць па высакавольтнай сетцы коштам 7 мільярдаў даляраў у правінцыю Гуандун, а таксама ў гарады Ганконг і Макао.

Аднак праект выклікаў занепакоенасць з нагоды магчымай шкоды для навакольнага асяроддзя і патэнцыйнай катастрофы ў горным, сейсмічна актыўным рэгіёне, які вызначаецца велізарнай біяразнастайнасцю. Тут сустракаюцца рэдкія віды прыматаў, снежныя леапарды і бенгальскія тыгры. Напрыклад, у 1950 годзе землятрус магнітудай 8,6 у гэтым рэгіёне прывёў да тысяч ахвяр і апоўзняў, якія перакрывалі рэкі.

Рака Цангпо (Брахмапутра) на карце з пазначэннем (у правым верхнім вуглу) меркаванага тунэля і месца землятрусу 1950 года. Фота: WSJ

Кітайскія інжынеры актыўна імкнуцца пазбегнуць памылак мінулых праектаў, такіх як ГЭС «Тры каньёны», будаўніцтва якой прывяло да масавага перасялення людзей і экалагічных праблем з-за стварэння вялікага вадасховішча. Замест традыцыйнага ўзвядзення мегадамбы яны выкарыстоўваюць тэхналогію будаўніцтва ГЭС праточнага тыпу, якая абапіраецца на натуральны паток ракі для вытворчасці энергіі.

Для рэалізацыі гэтай канцэпцыі плануецца пракапаць глыбокія тунэлі праз горы ў зоне Вялікага каньёна Цангпо, каб перанакіраваць частку плыні ракі. Гэтыя тунэлі «прарэжуць» U-падобны выгін ракі ў зоне Вялікага каньёна (Great Bend), дзе рака падае амаль на 3200 метраў па вышыні на адрэзку больш за 480 кіламетраў.

Уверсе і ўнізе тунэляў будуць пабудаваныя плаціны. Вада будзе адводзіцца з верхняга ўзроўню, праходзіць праз тунэлі, прыводзіць у рух турбіны на ніжнім узроўні і вяртацца ў рэчышча перад тым, як цячы ў Індыю. Гэты метад, згодна з меркаваннем экспертаў, з’яўляецца суперразумным і пазбягае тыповых праблем традыцыйных дамбаў, такіх як выкарыстанне ядзерных выбухаў для прабівання шляху ў арыгінальных планах 1950-1970-х гадоў.

Нягледзячы на разумныя тэхнічныя рашэнні, праект выклікаў пратэсты ў суседніх краінах, праз якія цячэ рака Цангпо — Індыі і Бангладэш. Яны бачаць у ім пагрозу, бо Кітай можа кантраляваць паток вады, што ўплывае на рэсурсы за межамі сваёй тэрыторыі.

У Індыі мясцовыя ўлады называюць яго «вадзяной бомбай», якая можа пагоршыць сезонныя паводкі.

У адказ Індыя плануе пабудаваць уласную дамбу, каб кантраляваць паток ракі. Напружанасць павялічваецца яшчэ і таму, што Кітай лічыць частку індыйскага штата Аруначал-Прадэш сваёй тэрыторыяй, называючы яе паўднёвым Тыбетам.

Кітай, Індыя і Бангладэш не маюць пагаднення аб сумесным кіраванні ракой, якая ў Індыі называецца Брахмапутра, а ў Бангладэш зліваецца з Гангам. Кітай адхіляе крытыку, сцвярджаючы, што праект паспрыяе развіццю чыстай энергіі і паляпшэнню жыцця мясцовых жыхароў.

Каментары3

  • .
    18.08.2025
    Самы глыбокі каньён у свеце - да 7 кіламетраў. Нават на спадарожнікавых здымках ён па большасці ў цені, калі ўвогуле бачны.
    Кітайцы - прыклад таго, як СССР мог працягваць эксперыменты з прыродай, але скончыліся рэсурсы і грошы.
    Тут галоўнае не "цуд", а "жах".
  • Жвір
    18.08.2025
    Гэтае прусачча ў хуткім часе й Зямлю прабуравіць. Во дзе плесень усёядная...
  • дзядок
    18.08.2025
    Гіганцкія мегапраекты - улюбёны занятак камуністаў.

Цяпер чытаюць

Памятаеце Пятрушу, які выдзіраў драты «дыджэям Перамен»? Яго перавялі ў трэцюю лігу чыноўнікаў пасля месяцаў беспрацоўя7

Памятаеце Пятрушу, які выдзіраў драты «дыджэям Перамен»? Яго перавялі ў трэцюю лігу чыноўнікаў пасля месяцаў беспрацоўя

Усе навіны →
Усе навіны

«Чорная зона». Што вядома пра палітзняволеных беларусаў, якіх трымаюць у псіхіятрычных клініках8

Дзе і як беларусы на выгнанні ўшануюць памяць ахвяраў «Ночы расстраляных паэтаў». Расклад мерапрыемстваў13

Нетаньяху заявіў, што арабскія партыі «скралі выбары» ў Ізраілі8

За яркі антылукашэнкаўскі банер федэрацыю футболу Фінляндыі аштрафавалі агулам на 30 тысяч еўра5

«Я ведаю, што рана ці позна па мяне таксама могуць прыйсці». 56‑гадовага гамельчука асудзілі да 8,5 года калоніі3

Прэм'ер Нарвегіі абверг, што Пуцін расказваў ім гісторыю сярэднявечных славян9

Новы трэнд — у «Мінск-Свеце» ўсё часцей здаюць кватэры з голымі сценамі. Колькі просяць?4

Нямецкая брыгада ў Літве будзе адсочваць вайсковую актыўнасць у Беларусі1

«Камуналка» каля 250 рублёў. Мінчанка расказала, як жыве ў электрадоме4

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Памятаеце Пятрушу, які выдзіраў драты «дыджэям Перамен»? Яго перавялі ў трэцюю лігу чыноўнікаў пасля месяцаў беспрацоўя7

Памятаеце Пятрушу, які выдзіраў драты «дыджэям Перамен»? Яго перавялі ў трэцюю лігу чыноўнікаў пасля месяцаў беспрацоўя

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць