Pamierła Śviatłana Kurs. U jaje tvorach spałučalisia mahija žyvoha žyćcia i biaźlitasny psichałahizm. A ŭ publičnych vystupach i FB — rezki antyimpieryjalizm i elehantny liryzm

U tvorach Śviatłany Kurs, jakaja najčaściej pisała pad psieŭdanimam Jeva Viežnaviec, spałučalisia mahija žyvoha žyćcia i hłyboki, časam biaźlitasny psichałahizm; radasnaje zachapleńnie štodzionnym i ŭśviedamleńnie niepaźbiežnych dramaŭ žyćcia.

U Śviatłany Kurs była ŭnikalnaja pamiać pra dziacinstva, redkaja empatyja i daskanałaja, ad babul i prababul, mova. Usio heta — z kraju Paleśsia. Jaje tvory, i najpierš apovieść «Pa što idzieš, voŭča», jakuju mnohija nazyvajuć ramanam, uvajšli ŭ załaty fond suśvietnaj litaratury.

Vialikuju padborku jaje niadaŭnich i daŭnich tekstaŭ, hutarak, vykazvańniaŭ vy znojdziecie ŭnizie pad hetym artykułam. Unizie taksama jość spasyłka na vialiki «Tok» Nasty Roŭdy ź joju.

Śviatłana Kurs naradziłasia i vyrasła ŭ vioscy ŭ Lubanskim rajonie, a ŭ litaraturu pryjšła paralelna z prychodam u žurnalistyku i z udziełam u zmahańni za zachavańnie niezaležnaści Biełarusi ŭ 1990-ja.

U tyja hady Śviatłana Kurs aktyŭna supracoŭničała z roznymi niezaležnymi miedyja, u tym liku pisała ŭ «Našu Nivu».

U časopisie ARCHE i «NN» jana apublikavała i svaje pieršyja apaviadańni: «My dva chochliki» i «Vizit archivaryusa».

Paźniej šmat hadoŭ pracavała žurnalistkaj na «Jeŭraradyjo», dziela čaho joj daviałosia (łukašenkaŭski režym nie dazvalaŭ stvarać niezaležnych radyjostancyj i telekanałaŭ u krainie) pierajechać u Varšavu. Jana dumała, što heta na paru hadoŭ, a ŭ vyniku pražyła tam da skonu — u rajonie Vola, jaki piaščotna palubiła za jaho vysakarodnuju narodnaść, tak blizkuju jaje sercu.

U 2008 hodzie ŭ sieryi «Kniharnia «Naša Niva», prymierkavanaj da 100‑hodździa našaha vydańnia, vyjšła jaje pieršaja kniha «Šlach drobnaj svołačy», što składałasia z apaviadańniaŭ, u jakich pierad čytačom paŭstavała halereja aryhinałaŭ, časam marhinałaŭ, ale zaŭsiody vielmi žyvych piersanažaŭ — viaskovych ałkaholikaŭ, viedźmaŭ, zvyčajnych žančyn ź ciažkim losam i pryvidaŭ minułaha. (Apovieść «Šlach drobnaj svołačy» była ad pačatku nadrukavanaja ŭ papiarovaj «NN» z praciaham.)

Raman «Pa što idzieš, voŭča?» vyjšaŭ u 2020-m. Hetaja kniha ličycca adnym z najlepšych biełaruskich tvoraŭ XXI stahodździa. U 2021 hodzie za hety raman piśmieńnica atrymała Premiju imia Ježy Hiedrojcia. Raman byŭ pierakładzieny na niamieckuju, polskuju, šviedskuju, litoŭskuju, narviežskuju, anhlijskuju dy inšyja movy, adkryvajučy zakručanuju i žudasnuju biełaruskuju historyju dla jeŭrapiejskaha čytača.

Da 2021 hoda jana pryjazdžała ŭ Biełaruś, u rodnyja krai. Paśla pačatku masavych represij daroha joj, pryncypovaj praciŭnicy łukašyzmu i impieryjalizmu, zakryłasia, ale jana praciahvała žyć Biełaruśsiu anłajn. 

Śviatłana Kurs nie tolki pisała prozu, ale i vystupała na samych roznych płatformach, kamientujučy sacyjalna-palityčnyja i kulturnyja pracesy ŭ Biełarusi. Svaju staronku ŭ fejsbuku jana viała z takoj ščyraściu, elehantnaściu i liryzmam. Jana i sama była hetkaj, jak taja jaje staronka.

Jaje try apošnija zapisy tam: 

«Miłyja, mo chto jedzie ź Mienska ŭ Varšavu ŭ najbližejšy čas i pryviazie mnie knižačku Ad Viasny da Viasny? Napišycie kali łaska ŭ pryvat» (7 lipienia).

«A bieły naliŭ u Varšavie ŭžo pradajuć?» (6 lipienia).

«Ludzi ciahnucca da biełaruskaj movy, im vielmi chočacca i vielmi składana. Tamu što ciahi mała. Treba adnačasova mieć što skazać. Niejkija važnyja mienavita dla ciabie rečy i pasyły — nie zamki, kaścioły, VKŁ. Inakš heta sałamiany ahoń. A vyrazić štości sapraŭdy važnaje na pryciahalnaj, ale małazasvojenaj movie — składana ŭtraja. Ja čytaju treds» (6 lipienia).

Havarycie pa-biełarusku, pišycie pa-biełarusku, trymajciesia našych tradycyj. Heta budzie najlepšy vianok na mahiłu Śviatłany Kurs.

Pierahlańcie, uspamianicie hetuju vialikuju biełaruskuju piśmieńnicu: vialikaja hutarka sa Śviatłanaj Kurs u «Toku» tut nižej

• 2
• 0
• 0
• 0
• 1
• 101
• 0
• 3