Čym niebiaśpiečna praciahłaje znachodžańnie ŭ zamknionym nievialikim kalektyvie
Praciahłaje znachodžańnie ŭ abmiežavanaj prastory ŭ składzie nievialikaj hrupy ludziej surjozna ciśnie na čałaviečuju psichiku. Daśledavańnie, praviedzienaje na addalenaj antarktyčnaj stancyi, pakazała, što va ŭmovach poŭnaj izalacyi pastajannaje znachodžańnie pobač z adnymi i tymi ž asobami nie spryjaje ŭmacavańniu suviaziaŭ, a naadvarot — pavialičvaje ryzyku ŭźniknieńnia kanfliktaŭ i navat psichičnych adchileńniaŭ.
Praciahłaja izalacyja ličycca adnym z najciažejšych vyprabavańniaŭ dla čałaviečaj psichiki. Asabliva heta datyčyć situacyj, kali ludzi miesiacami žyvuć i pracujuć u nievialikaj hrupie, praktyčna nie majučy mahčymaści źmianić asiarodździe abo koła kantaktaŭ. Jak piša Tagesspiegel, novaje daśledavańnie vučonych sa Šviejcaryi i Hiermanii pakazvaje, što pastajannaja blizkaść nie zaŭsiody robić ludziej bolš zhurtavanymi. Naadvarot, z časam jana moža ŭzmacniać napružańnie, niedavier i psichałahičnyja ciažkaści.
Daśledčyki na praciahu dziesiaci miesiacaŭ nazirali za ekipažam francuzska-italjanskaj antarktyčnaj stancyi «Kankordyja» (Concordia), što znachodzicca na vyšyni kala 3200 mietraŭ nad uzroŭniem mora ŭ adnym z samych izalavanych miescaŭ płaniety.
U daśledavańni ŭdzielničali dvanaccać čałaviek. Z-za klimatyčnych umoŭ ź siaredziny lutaha da siaredziny listapada dabracca da stancyi niemahčyma, tamu ŭdzielniki byli całkam adrezanyja ad źniešniaha śvietu. Uvieś hety čas jany žyli i pracavali razam u zamknionaj prastory.
Kab vyvučyć sacyjalnyja suviazi ŭnutry hrupy, navukoŭcy vykarystoŭvali śpiecyjalnyja datčyki, jakija fiksavali, chto i jak doŭha kantaktavaŭ ź inšymi ŭdzielnikami. Akramia taho, daśledčyki rehularna pravodzili apytańni, pryśviečanyja ŭzajemaadnosinam u kalektyvie, adčuvańniu samaty, uzroŭniu davieru i ahulnamu psichałahičnamu stanu.
Vyniki pakazali, što pa miery pavieličeńnia terminu izalacyi ŭ hrupie raśli adzinota, niedavier i kolkaść kanfliktaŭ. Adnačasova słabieli zhurtavanaść kalektyvu i subjektyŭnaja acenka ŭłasnaj efiektyŭnaści.
Asablivuju ŭvahu daśledčykaŭ pryciahnuła toje, što ŭ niekatorych udzielnikaŭ praź niekalki miesiacaŭ źjavilisia prykmiety lohkaj paranoi. Niekatoryja ludzi pačynali dumać, što kalehi abmiarkoŭvajuć ich za śpinaj abo nazirajuć za imi. U ich uźnikała padazreńnie, što inšyja mohuć zyčyć im licha. Jak adznačajuć aŭtary, choć hetyja prajavy nie dasiahali ŭzroŭniu surjoznych psichičnych zachvorvańniaŭ, jany byli dastatkova vyraznymi, kab zafiksavać istotnyja adchileńni ad normy.
Nie mienš cikavym staŭ i inšy vynik. Bolšaja kolkaść sacyjalnych kantaktaŭ nie aznačała lepšaha psichałahičnaha stanu. Naadvarot, ludzi, jakija čaściej uzajemadziejničali ź inšymi členami kamandy, čaściej paviedamlali pra kanflikty, uzmacnieńnie niedavieru i źnižeńnie pracazdolnaści. Daśledčyki nie vyklučajuć, što ludzi, jakija pakutavali ad adzinoty, prosta čaściej šukali kantaktaŭ ź inšymi, ale nie atrymlivali ad hetych znosin nieabchodnaj padtrymki.
Aŭtary daśledavańnia ličać, što atrymanyja vyniki mohuć być važnymi dla padrychtoŭki budučych doŭhaterminovych kaśmičnych misij na Miesiac abo Mars. Jany taksama majuć značeńnie dla inšych ekstremalnych umoŭ pracy, dzie ludzi praciahły čas znachodziacca ŭ izalacyi, naprykład na padvodnych łodkach abo marskich naftavych płatformach.
Na dumku daśledčykaŭ, nazirańnie za sacyjalnaj dynamikaj u takich kalektyvach i svoječasovaja psichałahičnaja padtrymka mohuć stać klučavymi faktarami dla zachavańnia narmalnaj atmaśfiery i efiektyŭnaj pracy kamandy.
Kamientary