Navukoŭcy NASA vyjavili zvyšstojkija bakteryi, jakija abyšli sterylizacyju i mohuć vyžyć pry palocie na Mars
Mikraarhanizmy vytrymali ŭździejańnie radyjacyi, intensiŭnuju chimičnuju ačystku i amal poŭnuju adsutnaść vilhotnaści ŭ samych čystych łabaratoryjach śvietu. Navukoŭcy spadziajucca vykarystać ich patencyjał u bijatechnałohijach i miedycynie.
Sterylnyja pakoi NASA ličacca adnymi z samych čystych miescaŭ na našaj płaniecie. Hetyja vysokatechnałahičnyja łabaratoryi sprajektavany jak niepieraadolny barjer dla lubych ziamnych mikraarhanizmaŭ, kab praduchilić vypadkovy zanos bijałahičnaha zabrudžvańnia na inšyja płaniety padčas kaśmičnych misij. Adnak niadaŭniaje daśledavańnie navukoŭcaŭ pakazała, što navat u takich ekstremalnych umovach, dzie panujuć pastajannaja dezynfiekcyja, ultrafijaletavaje apramieńvańnie i vostry deficyt pažyŭnych rečyvaŭ, žyćcio znachodzić ščyliny dla isnavańnia.
Jak paviedamlaje Live Science, mižnarodnaja hrupa daśledčykaŭ identyfikavała 26 novych vidaŭ bakteryj, jakija raniej nie byli viadomyja navucy, što stavić novyja pytańni pierad sistemaj płanietarnaj abarony.
Hetyja ŭnikalnyja mikraarhanizmy byli vyjaŭlenyja ŭ pamiaškańniach Kaśmičnaha centra imia Kienedzi ŭ Fłarydzie, dzie ŭ 2007 hodzie pravodziłasia zborka pasadačnaha modula «Fieniks» (Phoenix) dla vyvučeńnia Marsa.
Adnak uzrovień tahačasnych technałohij nie dazvalaŭ detalova vyvučyć ich hienom. Tolki dziakujučy sučasnym mietadam siekviestavańnia navukoŭcy zmahli rasšyfravać DNK hetych žyvučych «susiedziaŭ» kaśmičnaj techniki.
Stratehii vyžyvańnia i ryzyki mižpłanietarnaha zabrudžvańnia
Vyśvietliłasia, što novyja vidy nie prosta vyžyli ŭ ahresiŭnym asiarodździ, ale i vypracavali ceły šerah adaptacyjnych miechanizmaŭ. Jany navučylisia stvarać tryvałyja bijaplonki dla zamacavańnia na pavierchniach, efiektyŭna adnaŭlać paškodžanuju radyjacyjaj DNK i ŭpadać u stan hłybokaha spakoju ŭ vyhladzie spor, jakija mohuć isnavać hadami ŭ čakańni spryjalnych umoŭ.
Na dumku aŭtaraŭ daśledavańnia, zdolnaść hetych bakteryj supraćstajać žorstkim mietadam ačystki robić ich patencyjna niebiaśpiečnymi kaśmičnymi padarožnikami. Kali mikrob zdolny vytrymać apracoŭku mocnymi chimikatami ŭ łabaratoryi, jon całkam moža pieražyć i kaśmičnaje padarožža na Mars.
Kab paćvierdzić hetuju hipotezu, daśledčyki pačali budaŭnictva śpiecyjalnaj kamiery płanietarnaha madelavańnia ŭ Saudaŭskaj Aravii. U hetaj ustanoŭcy, paŭnavartasnaja praca jakoj pačniecca ŭ 2026 hodzie, bakteryi buduć padviarhacca ŭździejańniu nizkaha cisku, intensiŭnaj radyjacyi, ekstremalnaha choładu i vysokich doz ultrafijaletavaha vypramieńvańnia, jakija imitujuć umovy na pavierchni Marsa.
Daśledčyki śćviardžajuć, što identyfikacyja hetych niezvyčajna stojkich arhanizmaŭ i vyvučeńnie ich stratehij vyžyvańnia majuć vialikaje značeńnie. Luby mikrob, zdolny prakraścisia praz standartny kantrol čystych pakojaŭ, moža taksama abyści miery płanietarnaj abarony, pryznačanyja dla praduchileńnia zabrudžvańnia inšych płaniet ziamnym žyćciom.
Novyja mahčymaści
Dla NASA hetyja adkryćci, niesumnienna, pryviaduć da ŭdaskanaleńnia pratakołaŭ dezaktyvacyi i ŭdaskanalenych sistem vyjaŭleńnia, kab zabiaśpiečyć sterylnaść kaśmičnych karabloŭ.
Niahledziačy na ryzyki dla kaśmičnych misij, adkryćcio hetych «supierbakteryj» abiacaje značnyja vyhady dla inšych halin navuki. Vyvučeńnie miechanizmaŭ ich nievierahodnaj ustojlivaści adkryvaje novyja pierśpiektyvy dla bijatechnałohij i miedycyny. Razumieńnie taho, jak mienavita hetyja arhanizmy spraŭlajucca z paškodžańniami hienomu i ahresiŭnymi chimičnymi rečyvami, moža dapamahčy ŭ raspracoŭcy novych lekavych preparataŭ i achoŭnych materyjałaŭ.
Kamientary