«U kožnaj krainie pieršy dzień traciŭsia na pytańni z zaradkaj». Biełarus raskazaŭ, jak jon jeździŭ na Tesla ŭ Turcyju
Padarožžam na elektramabili ŭžo nikoha nie ździviš. Asabliva kali heta dalnabojnaja madel, zdolnaja biez prablem pieraadolvać pa 300—400 km šlachu. Adnak akramia zapasu chodu i najaŭnaści zaradnych stancyj zastajucca pytańni, źviazanyja z zapuskam siesij i apłataj, i voś tut u čužoj krainie vas moža čakać niepryjemny siurpryz. Navat kali ty, zdavałasia b, zahadzia padrychtavaŭsia i navat pradumaŭ zapasnyja varyjanty. Hieroj ža hetaj historyi ŭvohule adpraviŭsia ŭ svoj pieršy surjozny dalnaboj na elektramabili, piša «Anłajnier».
Vyrašyŭ abyścisia biez zapravak
Spačatku trochi pra techniku. Jaŭhien kaža, što jaho Telsa 3 Dual Motor Long Range 2018 hoda vypusku — standartnaja, bieź ciuninhu i dapracovak. Praŭda, z zavoda nie było retrafitu, što praduhledžvała tolki pavolnuju zaradku.
Paśla taho jak za 450 rubloŭ uładalnik dakupiŭ patrebnuju płatu, Tesla moža zaradžacca na chutkich stancyjach. Pakolki heta «amierykanka», to port — standartu NACS, tamu dla padklučeńnia kaniektara CCS2 vykarystoŭvajecca pierachadnik. Nu a ŭ pajezdku byŭ dadatkova ŭziaty kabiel Type2 — NACS i partatyŭnaja zaradka ad bytavoj razietki, što dazvoliła pavialičyć vybar krynic siłkavańnia.
«Hety aŭtamabil u mianie sa studzienia, — raskazvaje Jaŭhien. — Da hetaha padarožža samaja dalokaja pajezdka była ŭ Asipovičy, i heta byŭ sapraŭdny stres. Pryjechaŭ u hety horad, a tam usiaho niekalki zaradnych stancyj — i ŭsie jany zaniatyja. Ja nie moh čakać, pryjšłosia jechać dalej, a potym šukać, dzie b zasiłkavacca, kab dajechać dadomu. Karaciej, usie pajezdki na Tiesla ŭ mianie byli ŭ miežach Minska i vakolic».
Jak ža z takim bekhraŭndam Jaŭhien navažyŭsia na pajezdku ŭ dalokija krainy?
«Uvohule, ideja była ŭ tym, što my ź siabrami sadzimsia na našy lubimyja «Nivy» i jedziem na ich. Tak my pieryjadyčna padarožničajem u roznyja krainy.
Vyznačylisia z datami. U vyniku chłopcy pajechali, a ŭ mianie nie atrymałasia praz pracu. Vyrašyŭ, što vypraŭlusia za imi naŭzdahon praz tydzień, ale ŭ realnaści ŭdałosia vyjechać tolki praz paŭtara. I da taho momantu ja ŭžo viedaŭ, što ŭ Rasii mohuć być prablemy z zapraŭkaj: chłopcy sutyknulisia z tym, što na niejkich AZS bienzinu niama, na niejkich jon kaštuje zaŭvažna daražej, čym zvyčajna, abo jość čerhi».
Da taho ž Jaŭhien pryznaje, što jechać na «Nivie» ŭžo nie było asablivaha sensu: da taho momantu jaho tavaryšy nakatalisia pa biezdarožžy, a šukać u adzinočku pryhody ŭ nieznajomych dzikich miaścinach było nie najlepšaj idejaj. U vyniku, niahledziačy na toje što była mahčymaść pajechać na inšym aŭtamabili z ruchavikom unutranaha zharańnia, było vyrašana adpravicca ŭ padarožža na Tesla.
«Ja padumaŭ, što ničoha nie hublaju. Kali što, raźviarnusia i pierasiadu na bienzinavuju mašynu. Tym bolš što ja zahadzia padrychtavaŭsia: usio vyvučyŭ, pastaviŭ dadatki, pryviazaŭ kartu («Biełkart» narmalna pryniali amal usie servisy). Karaciej, ništo nie praročyła prablem».
Rasija: «zvanok siabru» niepaźbiežny
«Vyjechaŭ ź Minska, zaradziŭsia ŭ Mahilovie, — praciahvaje Jaŭhien. — Dumaŭ jašče ŭ Kryčavie zasiłkavacca, ale tam usio akazałasia zaniata. Vyrašyŭ jechać da Žukaŭki, jakaja znachodzicca ŭžo ŭ Branskaj vobłaści.
Pryjazdžaju, a suviazi niama. U mianie jość rasijskaja sim-karta, ale ciapier, kali viartaješsia ŭ krainu paśla pierapynku, uklučajecca režym achaładžeńnia: treba ŭvieści kapču. Jana prymityŭnaja, ale vykanać zadańnie niemahčyma, uvieś čas vydaje pamyłku.
Płan B — viarnucca dadomu i pierasieści na bienzinavy aŭtamabil. Ale byŭ jašče i płan V — zvanok siabru.
Znajomyja, jakija žyvuć u Maskvie, napiaredadni taksama pastavili ŭsie hetyja dadatki, pryviazali svaje rasijskija karty i pa maim zvanku zapuskali siesiju. Kali režym achaładžeńnia skončyŭsia i ŭ mianie źjaviŭsia mabilny internet, ja ŭžo zmoh zaradžacca sam».
U internecie možna pračytać, što na rasijskich zaradnych stancyjach jość Wi-Fi, da jakoha možna padklučacca, kab skarystacca dadatkam. Ale Jaŭhien, spasyłajučysia na svoj asabisty dośvied, kaža, što za ŭsiu pajezdku ŭbačyŭ tolki dźvie stancyi, da jakich možna było padklučycca, i toje praz Bluetooth. Pryčym tam była trochi inšaja pracedura, kab zapuścić zaradnuju siesiju.
«U teoryi maja Tiesla moža prajechać i 400 km, ale realna ja raźličvaŭ na zapas u 300 km — nie chacieŭ ryzykavać. Da taho ž ja ź dziciom jechaŭ. Zachacieła jano pierakusić — spyniajemsia. Naturalna, u tych miescach, dzie jość zaradka. Da 80% batareja chutka zaradžajecca».
Surazmoŭca adznačaje, što čerhaŭ na zaradnych stancyjach u Rasii nie bačyŭ, zvyčajna tam uvohule pusta. Adziny aŭtamabil, jaki daviałosia sustreć kala słupka, — Tesla na biełaruskich numarach.
Voś tak, ź pieryjadyčnymi prypynkami, u tym liku ŭ Piacihorsku i Uładzikaŭkazie, dajechali da Hruzii.
Hruzija: lepš u hory!
«Jechać u Hruziju na mora, na moj pohlad, tak sabie ideja, tamu što mora, pa-pieršaje, nie samaje čystaje, a pa-druhoje, tam mała piasčanych plažaŭ. Tudy treba jechać u hory, parki. Tady ty bačyš, što Hruzija — pryhožaja, zialonaja, z harami i rečkami, dzie ŭ ciabie ŭsiudy radujecca voka», — zaŭvažaje Jaŭhien.
«Ale ŭ vypadku z elektramabilami hory — heta raschod. Jedzieš uharu — aŭtamabil «žare» pad 40 kVt·h, spuskaješsia ŭniz — batareja pačynaje padzaradžacca. Nie tak kab mocna, ale ŭsio ž.
Tolki spuściŭsia z hor — udar! Nibyta ŭsie jamki imknusia abjazdžać, a tut — adrazu dva koły z adnaho boku prabiŭ. Vyklikaŭ evakuatar, pajechali na im u Natachtary. Akazvajecca, tam miascovyja optam ciahajuć b/u šyny ź Jeŭropy. Razhavaryŭsia z adnym čałaviekam. Jon raskazaŭ, što tolki napiaredadni z Hiermanii 1,5 tysiačy pakryšak pryvioz. Pastaviŭ dobruju paru, pajechali dalej».
Jaŭhien udakładniaje, što hruzinskuju strachoŭku aformiŭ anłajn. Taksama zahadzia zahruziŭ dadatki miascovych apierataraŭ. Adnak pieršaja sproba zaradzicca skončyłasia fijaska.
«Pryjazdžaju — kałonak tam kuča, ale nivodnaja nie pracuje. A dadatak na hruzinskaj, ja nie mahu zrazumieć, u čym pryčyna. Pačaŭ pytacca ŭ miascovych uładalnikaŭ «elektryčak», jakija pryjechali na zaradku, čamu nie mahu padklučycca. Mnie skazali, što ŭ miascovaha apieratara zboj pa ŭsioj Hruzii. I realna, u dadatku ŭsie zaradki čyrvonym śvieciacca. Ja razumieju, što z takim raskładam da Batumi nie daciahnu, tamu znajšoŭ na Booking hatel i tam padklučyŭsia da razietki na 220 V. Tak, za noč nie tak šmat u batareju napampavaŭ, ale na nastupny dzień zaradki ŭžo zapracavali».
Jaŭhien kaža, što ŭ Hruzii niekalki apierataraŭ zaradnych stancyj. Košt — 0,65—0,68 łary ($0,25—0,26) za 1 kVt·h. Suadnosiny kaniektaraŭ CCS2 i GB/T, pa słovach apaviadalnika, pryblizna roŭnyja.
«Vielmi zručna, što apłačvać možna praz Arrlie Pay, nie treba pryviazvać svaju kartu da dadatkaŭ. Chacia tak to biełaruskija karty Visa i Mastiersard pracujuć. I čerhaŭ niama. Tolki adzin raz daviałosia pastajać, i toje tolki tamu, što adnu z zaradnych stancyj zabłakavała bienzinavaja mašyna».
Kažučy pra miascovy aŭtapark, surazmoŭca zaŭvažaje, što ŭ krainie vielmi šmat hibrydaŭ, u pryvatnaści Toyota Prius, a siarod elektramabilaŭ vyłučajucca Tesla Model 3 i Model Y.
«Biez asablivaha ekstrymu pakatalisia pa harach. Sustrelisia z chłopcami, jakija pajechali raniej. U ich užo čas znachodžańnia zakančvaŭsia, i ja padumaŭ, što sensu zastavacca ŭ Hruzii niama, pasprabujem rušyć dalej — u Turcyju. Kali nie atrymajecca, prosta vierniemsia nazad, tym bolš što tut užo ŭsio asvojena».
Turcyja: dastukacca da raju
«O, tam byŭ sapraŭdny kviest! — kaža Jaŭhien. — Tam taja ž historyja, što i z hruzinskimi apieratarami. Kab uvajści ŭ dadatak, patrebien miascovy numar telefona. Prajści i pahladzieć, jak jon pracuje, da hetaha momantu nielha. Tamu pakul ja nie pierasiok miažu, ja nie viedaŭ, što mianie čakaje.
Nu što, ujechaŭ u krainu, padklučyŭ mabilny internet, staŭ zachodzić u dadatki — i vyśvietliŭ, što nie mahu pryviazać nivodnuju sa svaich kartak. Nu i jak zaradzicca?
ŠI mnie vydaŭ adkaz, što na zapraŭkach Shiell kala aŭtabanaŭ nibyta možna apłacić napramuju z dapamohaj karty. Pa fakcie tam, dzie ja pytaŭsia, usie ŭ adkaz razvodzili rukami, nichto pra taki varyjant navat nie čuŭ.
Situacyja była tupikovaja. Dajechali da niejkaha punkta na ŭźbiarežžy, i ja nie viedaju, što rabić. Viarnucca ŭ Hruziju zaradu ŭžo nie chopić».
U vyniku Jaŭhien prosta dačakaŭsia, kali chtości pryjdzie zaradžacca, patłumačyŭ situacyju i paprasiŭ, kab kiroŭca sa svajho telefona zapuściŭ siesiju. Płan spracavaŭ, pryčym miascovy žychar navat nie ŭziaŭ hrošaj, kali biełarus prapanavaŭ raźličycca ź im najaŭnymi.
«Atrymałasia tak, što ŭ kožnaj novaj krainie pieršy dzień ja traciŭ na rašeńnie pytańniaŭ z zaradkaj.
Da kanca dnia ja ŭžo praktyčna vyrašyŭ: pieranačujem i pajedziem nazad u Hruziju. A zdavałasia, što ŭ mianie byŭ reziervovy płan. Siabar pracuje ŭ hruzinskaj firmie, u jaho hruzinskaja karta. Ja paprasiŭ jaho dać dostup da hetaj karty, ale jaje taksama nie ŭdałosia pryviazać.
Čytaŭ, što chtości stvaraje virtualnyja kašalki tureckich bankaŭ i takim čynam zaradžajecca. Pačaŭ vyvučać temu. Da niadaŭniaha času heta sapraŭdy pracavała, ale ź viasny hetaha hoda amal usie hetyja servisy (zaradnych Theoretical abo «zaradnych sietkach») pierastali pracavać ź virtualnymi kartami.
Takim čynam, pryjechaŭ u hatel užo ŭ adčai. Siadzieŭ, pierabiraŭ u dadatkach usie karty, i niejkim čynam hruzinskaja karta raptam pryviazałasia. I ŭsio, paśla hetaha ŭsie pytańni z zaradkaj źnikli i ja trapiŭ u sapraŭdny raj uładalnika «elektryčki».
U Turcyi vielmi šmat zaradnych stancyj. Adlehłaści pamiž imi ledź pieravyšajuć 20 km, heta značyć jany paŭsiul. Navat u horach praź pieravał pierajazdžaješ, a tam u nievialikim nasielenym punkcie jość zaradka. Na aŭtabanach kompleksy jašče kruciejšyja, čym u Hiermanii. Pryjazdžaješ, a tam Outlet, Subway, Burger King, bienzinavyja zapraŭki, elektryčnyja zaradki…
Jość tam i Tesla Supercharger. Košt zaradki — paradku 12—13 tureckich lir ($0,25—0,3) na chutkich słupkach. Tam niekalki asnoŭnych dadatkaŭ, pryčym pamiž apieratarami jość partniorskija pahadnieńni, tak što možna praz adnaho zaradžacca ŭ sietcy druhoha. Asnoŭny standart — CCS2.
U Turcyi šmat elektramabilaŭ miascovaha vytvorcy. Vizualna jany padobnyja na madeli BYD. Usie z partami zaradki CCS2, tamu infrastruktura padciahvajecca pad hety standart.
Spačatku my pajechali ŭ Kapadakiju. U płanie pryrodnaj źjavy heta miesca absalutna ŭnikalnaje. Užyvuju heta jašče pryhažej, čym na fota i videa. Plus hetyja pavietranyja šary, jakija prosta pastajanna zapuskajuć. Abjeździli tam litaralna ŭsio i pajechali ŭ Stambuł.
Heta i byŭ naš kančatkovy punkt maršrutu. Paśla Kapadakii, viadoma, razumieješ, što tak, maštabna, sa svaimi asablivaściami, ale ŭsio ž zroblena čałaviekam, to-bok trochi inšaje. Adnak heta nie pieraškodziła nam dobra pravieści tam čas. U vyniku ŭ Stambule prabyli čatyry dni, paśla čaho adpravilisia ŭ zvarotny šlach.
Adnosna zaradak jana dałasia značna lahčej, bo ŭsie dadatki ŭžo pracavali i było razumieńnie, dzie i jak dziejničać».
Usio padarožža doŭžyłasia prykładna čatyry tydni, a ahulnaja praciahłaść maršrutu pieravysiła 9 tysiač kiłamietraŭ. Krychu niečakany i miescami adkryta niervovy dośvied dalokaj pajezdki na elektramabili Jaŭhien u vyniku ličyć pazityŭnym.
«Nie treba bajacca, treba prosta brać i jechać», — raić jon.
I nie chavaje, što ŭžo zadumvajecca pra novyja padarožžy.
«Nie razumieju, navošta heta rablu». Biełarusu ŭ Kitai pryjšłosia nadzimać zakołatuju śvińniu ručnoj pompaj
Bolš za dvoje sutak u darozie. Biełaruska raskazała, jak źjeździła ŭ aŭtobusny tur u Hruziju
Zaviaźli ŭ mahnitnych piaskach i ździvilisia cenam u kaviarniach. Biełarus raskazaŭ, jak źjeździŭ ź siamjoj na mašynie ŭ Hruziju
Biełaruska, ułaśnica restarana ŭ Batumi, apynułasia ŭ centry skandału z sabakami
Ciapier čytajuć
Pamiatajecie paru studentki i vykładčyka duchoŭnaha vučylišča, jaki starejšy za jaje na 31 hod? Jany raźbiehlisia13
Pamiatajecie paru studentki i vykładčyka duchoŭnaha vučylišča, jaki starejšy za jaje na 31 hod? Jany raźbiehlisia
Elektronnuju «Biełaruskuju encykłapiedyju», stvoranuju jak prastoru «vierahodnych viedaŭ pra Biełaruś», cicha likvidavali razam z redakcyjaj. Kupu artykułaŭ pieradali Hihinu77
Kamientary