«У кожнай краіне першы дзень траціўся на пытанні з зарадкай». Беларус расказаў, як ён ездзіў на Tesla ў Турцыю
Падарожжам на электрамабілі ўжо нікога не здзівіш. Асабліва калі гэта дальнабойная мадэль, здольная без праблем пераадольваць па 300—400 км шляху. Аднак акрамя запасу ходу і наяўнасці зарадных станцый застаюцца пытанні, звязаныя з запускам сесій і аплатай, і вось тут у чужой краіне вас можа чакаць непрыемны сюрпрыз. Нават калі ты, здавалася б, загадзя падрыхтаваўся і нават прадумаў запасныя варыянты. Герой жа гэтай гісторыі ўвогуле адправіўся ў свой першы сур'ёзны дальнабой на электрамабілі, піша «Анлайнер».
Вырашыў абысціся без заправак
Спачатку трохі пра тэхніку. Яўген кажа, што яго Telsa 3 Dual Motor Long Range 2018 года выпуску — стандартная, без цюнiнгу і дапрацовак. Праўда, з завода не было рэтрафіту, што прадугледжвала толькі павольную зарадку.
Пасля таго як за 450 рублёў уладальнік дакупіў патрэбную плату, Tesla можа зараджацца на хуткіх станцыях. Паколькі гэта «амерыканка», то порт — стандарту NACS, таму для падключэння канектара CCS2 выкарыстоўваецца перахаднік. Ну а ў паездку быў дадаткова ўзяты кабель Type2 — NACS і партатыўная зарадка ад бытавой разеткі, што дазволіла павялічыць выбар крыніц сілкавання.
«Гэты аўтамабіль у мяне са студзеня, — расказвае Яўген. — Да гэтага падарожжа самая далёкая паездка была ў Асіповічы, і гэта быў сапраўдны стрэс. Прыехаў у гэты горад, а там усяго некалькі зарадных станцый — і ўсе яны занятыя. Я не мог чакаць, прыйшлося ехаць далей, а потым шукаць, дзе б засілкавацца, каб даехаць дадому. Карацей, усе паездкі на Теslа ў мяне былі ў межах Мінска і ваколіц».
Як жа з такім бэкграўндам Яўген наважыўся на паездку ў далёкія краіны?
«Увогуле, ідэя была ў тым, што мы з сябрамі садзімся на нашы любімыя «Нівы» і едзем на іх. Так мы перыядычна падарожнічаем у розныя краіны.
Вызначыліся з датамі. У выніку хлопцы паехалі, а ў мяне не атрымалася праз працу. Вырашыў, што выпраўлюся за імі наўздагон праз тыдзень, але ў рэальнасці ўдалося выехаць толькі праз паўтара. І да таго моманту я ўжо ведаў, што ў Расіі могуць быць праблемы з запраўкай: хлопцы сутыкнуліся з тым, што на нейкіх АЗС бензіну няма, на нейкіх ён каштуе заўважна даражэй, чым звычайна, або ёсць чэргі».
Да таго ж Яўген прызнае, што ехаць на «Ніве» ўжо не было асаблівага сэнсу: да таго моманту яго таварышы накаталіся па бездарожжы, а шукаць у адзіночку прыгоды ў незнаёмых дзікіх мясцінах было не найлепшай ідэяй. У выніку, нягледзячы на тое што была магчымасць паехаць на іншым аўтамабілі з рухавіком унутранага згарання, было вырашана адправіцца ў падарожжа на Tesla.
«Я падумаў, што нічога не губляю. Калі што, развярнуся і перасяду на бензінавую машыну. Тым больш што я загадзя падрыхтаваўся: усё вывучыў, паставіў дадаткі, прывязаў карту («Белкарт» нармальна прынялі амаль усе сэрвісы). Карацей, нішто не прарочыла праблем».
Расія: «званок сябру» непазбежны
«Выехаў з Мінска, зарадзіўся ў Магілёве, — працягвае Яўген. — Думаў яшчэ ў Крычаве засілкавацца, але там усё аказалася занята. Вырашыў ехаць да Жукаўкі, якая знаходзіцца ўжо ў Бранскай вобласці.
Прыязджаю, а сувязі няма. У мяне ёсць расійская сім-карта, але цяпер, калі вяртаешся ў краіну пасля перапынку, уключаецца рэжым ахаладжэння: трэба ўвесці капчу. Яна прымітыўная, але выканаць заданне немагчыма, увесь час выдае памылку.
План Б — вярнуцца дадому і перасесці на бензінавы аўтамабіль. Але быў яшчэ і план В — званок сябру.
Знаёмыя, якія жывуць у Маскве, напярэдадні таксама паставілі ўсе гэтыя дадаткі, прывязалі свае расійскія карты і па маім званку запускалі сесію. Калі рэжым ахаладжэння скончыўся і ў мяне з'явіўся мабільны інтэрнэт, я ўжо змог зараджацца сам».
У інтэрнэце можна прачытаць, што на расійскіх зарадных станцыях ёсць Wi-Fi, да якога можна падключацца, каб скарыстацца дадаткам. Але Яўген, спасылаючыся на свой асабісты досвед, кажа, што за ўсю паездку ўбачыў толькі дзве станцыі, да якіх можна было падключыцца, і тое праз Bluetooth. Прычым там была трохі іншая працэдура, каб запусціць зарадную сесію.
«У тэорыі мая Теslа можа праехаць і 400 км, але рэальна я разлічваў на запас у 300 км — не хацеў рызыкаваць. Да таго ж я з дзіцём ехаў. Захацела яно перакусіць — спыняемся. Натуральна, у тых месцах, дзе ёсць зарадка. Да 80% батарэя хутка зараджаецца».
Суразмоўца адзначае, што чэргаў на зарадных станцыях у Расіі не бачыў, звычайна там увогуле пуста. Адзіны аўтамабіль, які давялося сустрэць каля слупка, — Tesla на беларускіх нумарах.
Вось так, з перыядычнымі прыпынкамі, у тым ліку ў Пяцігорску і Уладзікаўказе, даехалі да Грузіі.
Грузія: лепш у горы!
«Ехаць у Грузію на мора, на мой погляд, так сабе ідэя, таму што мора, па-першае, не самае чыстае, а па-другое, там мала пясчаных пляжаў. Туды трэба ехаць у горы, паркі. Тады ты бачыш, што Грузія — прыгожая, зялёная, з гарамі і рэчкамі, дзе ў цябе ўсюды радуецца вока», — заўважае Яўген.
«Але ў выпадку з электрамабілямі горы — гэта расход. Едзеш угару — аўтамабіль «жарэ» пад 40 кВт·г, спускаешся ўніз — батарэя пачынае падзараджацца. Не так каб моцна, але ўсё ж.
Толькі спусціўся з гор — удар! Нібыта ўсе ямкі імкнуся аб'язджаць, а тут — адразу два колы з аднаго боку прабіў. Выклікаў эвакуатар, паехалі на ім у Натахтары. Аказваецца, там мясцовыя оптам цягаюць б/у шыны з Еўропы. Разгаварыўся з адным чалавекам. Ён расказаў, што толькі напярэдадні з Германіі 1,5 тысячы пакрышак прывёз. Паставіў добрую пару, паехалі далей».
Яўген удакладняе, што грузінскую страхоўку аформіў анлайн. Таксама загадзя загрузіў дадаткі мясцовых аператараў. Аднак першая спроба зарадзіцца скончылася фіяска.
«Прыязджаю — калонак там куча, але ніводная не працуе. А дадатак на грузінскай, я не магу зразумець, у чым прычына. Пачаў пытацца ў мясцовых уладальнікаў «электрычак», якія прыехалі на зарадку, чаму не магу падключыцца. Мне сказалі, што ў мясцовага аператара збой па ўсёй Грузіі. І рэальна, у дадатку ўсе зарадкі чырвоным свецяцца. Я разумею, што з такім раскладам да Батумі не дацягну, таму знайшоў на Booking гатэль і там падключыўся да разеткі на 220 В. Так, за ноч не так шмат у батарэю напампаваў, але на наступны дзень зарадкі ўжо запрацавалі».
Яўген кажа, што ў Грузіі некалькі аператараў зарадных станцый. Кошт — 0,65—0,68 лары ($0,25—0,26) за 1 кВт·г. Суадносіны канектараў CCS2 і GB/T, па словах апавядальніка, прыблізна роўныя.
«Вельмі зручна, што аплачваць можна праз Аррlе Pay, не трэба прывязваць сваю карту да дадаткаў. Хаця так то беларускія карты Visа і Маstеrсаrd працуюць. І чэргаў няма. Толькі адзін раз давялося пастаяць, і тое толькі таму, што адну з зарадных станцый заблакавала бензінавая машына».
Кажучы пра мясцовы аўтапарк, суразмоўца заўважае, што ў краіне вельмі шмат гібрыдаў, у прыватнасці Toyota Prius, а сярод электрамабіляў вылучаюцца Tesla Model 3 і Model Y.
«Без асаблівага экстрыму пакаталіся па гарах. Сустрэліся з хлопцамі, якія паехалі раней. У іх ужо час знаходжання заканчваўся, і я падумаў, што сэнсу заставацца ў Грузіі няма, паспрабуем рушыць далей — у Турцыю. Калі не атрымаецца, проста вернемся назад, тым больш што тут ужо ўсё асвоена».
Турцыя: дастукацца да раю
«О, там быў сапраўдны квест! — кажа Яўген. — Там тая ж гісторыя, што і з грузінскімі аператарамі. Каб увайсці ў дадатак, патрэбен мясцовы нумар тэлефона. Прайсці і паглядзець, як ён працуе, да гэтага моманту нельга. Таму пакуль я не перасёк мяжу, я не ведаў, што мяне чакае.
Ну што, уехаў у краіну, падключыў мабільны інтэрнэт, стаў заходзіць у дадаткі — і высветліў, што не магу прывязаць ніводную са сваіх картак. Ну і як зарадзіцца?
ШІ мне выдаў адказ, што на запраўках Shеll каля аўтабанаў нібыта можна аплаціць напрамую з дапамогай карты. Па факце там, дзе я пытаўся, усе ў адказ разводзілі рукамі, ніхто пра такі варыянт нават не чуў.
Сітуацыя была тупіковая. Даехалі да нейкага пункта на ўзбярэжжы, і я не ведаю, што рабіць. Вярнуцца ў Грузію зараду ўжо не хопіць».
У выніку Яўген проста дачакаўся, калі хтосьці прыйдзе зараджацца, патлумачыў сітуацыю і папрасіў, каб кіроўца са свайго тэлефона запусціў сесію. План спрацаваў, прычым мясцовы жыхар нават не ўзяў грошай, калі беларус прапанаваў разлічыцца з ім наяўнымі.
«Атрымалася так, што ў кожнай новай краіне першы дзень я траціў на рашэнне пытанняў з зарадкай.
Да канца дня я ўжо практычна вырашыў: пераначуем і паедзем назад у Грузію. А здавалася, што ў мяне быў рэзервовы план. Сябар працуе ў грузінскай фірме, у яго грузінская карта. Я папрасіў яго даць доступ да гэтай карты, але яе таксама не ўдалося прывязаць.
Чытаў, што хтосьці стварае віртуальныя кашалькі турэцкіх банкаў і такім чынам зараджаецца. Пачаў вывучаць тэму. Да нядаўняга часу гэта сапраўды працавала, але з вясны гэтага года амаль усе гэтыя сэрвісы (зарадных Theoretical або «зарадных сетках») перасталі працаваць з віртуальнымі картамі.
Такім чынам, прыехаў у гатэль ужо ў адчаі. Сядзеў, перабіраў у дадатках усе карты, і нейкім чынам грузінская карта раптам прывязалася. І ўсё, пасля гэтага ўсе пытанні з зарадкай зніклі і я трапіў у сапраўдны рай уладальніка «электрычкі».
У Турцыі вельмі шмат зарадных станцый. Адлегласці паміж імі ледзь перавышаюць 20 км, гэта значыць яны паўсюль. Нават у горах праз перавал пераязджаеш, а там у невялікім населеным пункце ёсць зарадка. На аўтабанах комплексы яшчэ круцейшыя, чым у Германіі. Прыязджаеш, а там Outlet, Subway, Burger King, бензінавыя запраўкі, электрычныя зарадкі…
Ёсць там і Tesla Supercharger. Кошт зарадкі — парадку 12—13 турэцкіх лір ($0,25—0,3) на хуткіх слупках. Там некалькі асноўных дадаткаў, прычым паміж аператарамі ёсць партнёрскія пагадненні, так што можна праз аднаго зараджацца ў сетцы другога. Асноўны стандарт — CCS2.
У Турцыі шмат электрамабіляў мясцовага вытворцы. Візуальна яны падобныя на мадэлі BYD. Усе з партамі зарадкі CCS2, таму інфраструктура падцягваецца пад гэты стандарт.
Спачатку мы паехалі ў Кападакію. У плане прыроднай з'явы гэта месца абсалютна ўнікальнае. Ужывую гэта яшчэ прыгажэй, чым на фота і відэа. Плюс гэтыя паветраныя шары, якія проста пастаянна запускаюць. Аб'ездзілі там літаральна ўсё і паехалі ў Стамбул.
Гэта і быў наш канчатковы пункт маршруту. Пасля Кападакіі, вядома, разумееш, што так, маштабна, са сваімі асаблівасцямі, але ўсё ж зроблена чалавекам, то-бок трохі іншае. Аднак гэта не перашкодзіла нам добра правесці там час. У выніку ў Стамбуле прабылі чатыры дні, пасля чаго адправіліся ў зваротны шлях.
Адносна зарадак яна далася значна лягчэй, бо ўсе дадаткі ўжо працавалі і было разуменне, дзе і як дзейнічаць».
Усё падарожжа доўжылася прыкладна чатыры тыдні, а агульная працягласць маршруту перавысіла 9 тысяч кіламетраў. Крыху нечаканы і месцамі адкрыта нервовы досвед далёкай паездкі на электрамабілі Яўген у выніку лічыць пазітыўным.
«Не трэба баяцца, трэба проста браць і ехаць», — раіць ён.
І не хавае, што ўжо задумваецца пра новыя падарожжы.
«Не разумею, навошта гэта раблю». Беларусу ў Кітаі прыйшлося надзімаць заколатую свінню ручной помпай
Больш за двое сутак у дарозе. Беларуска расказала, як з'ездзіла ў аўтобусны тур у Грузію
Завязлі ў магнітных пясках і здзівіліся цэнам у кавярнях. Беларус расказаў, як з'ездзіў з сям'ёй на машыне ў Грузію
Беларуска, уласніца рэстарана ў Батумі, апынулася ў цэнтры скандалу з сабакамі
Каментары