U Francyi znoŭ abvastryłasia sprečka vakoł karciny Marka Šahała pad stollu Paryžskaj opiery
Naščadak francuzskaha mastaka Žula-Ežena Lenievio adnaviŭ daŭniuju sprečku vakoł jahonaj karciny, jakaja znachodzicca pad stollu Paryžskaj opiery. Tvor Lenievio z 1962 hoda zakryty viadomym rośpisam Marka Šahała, stvoranym śpiecyjalna dla Opiery, piša vydańnie Artnet.
Arno Kajron, prapraprapraŭnuk Lenievio, uznačalvaje Tavarystva siabroŭ Lenievio, zasnavanaje 39 hadoŭ tamu. U 2022 hodzie jon adrestaŭravaŭ mahiłu mastaka ŭ Anže, a pierad hetym, u 2022 hodzie, u Muziei pryhožych mastactvaŭ Anže prajšła vialikaja retraśpiektyva Lenievio z 260 tvoraŭ. Žul-Ežen Lenievio najbolš viadomy svaimi histaryčnymi karcinami, u tym liku freskami pra Žanu d'Ark u Panteonie ŭ Paryžy.
Ciapier Kajron źviarnuŭsia da prezidenta Francyi Emanuela Makrona z prośbaj viarnuć na ŭsieahulny ahlad aryhinalnuju pracu Lenievio i navat razhladaje mahčymaść sudovaha razboru.
Karcina Lenievio «Muzy i hadziny dnia i nočy» była stvoranaja ŭ 1869—1871 hadach. Prykładna ŭ 1869 hodzie architektar Šarl Harńje daručyŭ mastaku raśpisać kupał nad załaj, dzie paźniej raźmiaściłasia hladackaja zała Paryžskaj opiery. Lenievio nanios alejny žyvapis niepasredna na miednyja płaściny kupała. Tvor dobra spałučaŭsia sa stylem Druhoj impieryi, u jakim byŭ pabudavany Pałac Harńje.
Prykładna praz 90 hadoŭ paśla taho ministr kultury Francyi Andre Malro prapanavaŭ Marku Šahału stvaryć dla hetaha ž miesca novy rośpis. Ideja ŭźnikła paśla adnaho ź nie nadta ŭdałych śpiektaklaŭ, a taksama była źviazanaja z žadańniem zrabić vobraz Opiery bolš sučasnym i adkrytym dla šyrokaj publiki.
Pry hetym sam Šahał nie chacieŭ źniščać rabotu svajho papiarednika. Jahony syn paźniej raskazvaŭ, što baćka nastojvaŭ na mahčymaści źniać novuju kanstrukcyju, kab rośpis Lenievio zachavaŭsia. Adnak u toj čas suprać idei zamieny staroha kłasičnaha rośpisu sučasnym mastactvam vystupali krytyki. Karaleŭski instytut brytanskich architektaraŭ navat nakiravaŭ list z papiaredžańniem pra nieabchodnaść zachavać harmoniju interjera.
Šahał, jakomu na toj momant było 72 hady, admoviŭsia ad hanararu za pracu. Try jaho pamočniki padrychtavali 24 pałotny, ź jakich była składziena novaja kampazicyja. Usie jany byli zamacavanyja na płastykavaj asnovie, ustalavanaj nad rośpisam Lenievio. Jarkaja i adnačasova kazačnaja praca Šahała pryśviečanaja 14‑ci vialikim jeŭrapiejskim kampazitaram XVIII—XX stahodździaŭ.
Novy rośpis byŭ pradstaŭleny publicy ŭ vieraśni 1964 hoda i atrymaŭ stanoŭčyja vodhuki presy. Paźniej padobnyja opiernyja rośpisy Šahała źjavilisia i ŭ Linkaln-centry ŭ Ńju-Jorku.
Adnak sprečki pra toje, jakaja mienavita stol pavinna być hałoŭnaj, praciahvajucca da siońnia. Adnyja miarkujuć, što varta adnavić i pakazać pracu Lenievio. Inšyja prapanujuć kožnyja niekalki dziesiacihodździaŭ daručać stvareńnie novaj stoli inšamu mastaku. Adzin z byłych pamočnikaŭ Šahała navat papiaredžvaŭ, što źniaćcie jaho pracy moža pryvieści da źmianšeńnia kolkaści naviedvalnikaŭ Opiery.
U liście Makronu Kajron prapanavaŭ kampramisny varyjant: čarhavać dźvie stoli, naprykład, mianiajučy ich kožnyja 10 hadoŭ. Takim čynam, i rośpis Lenievio, i rabota Šahała mahli b pa čarzie znachodzicca na ŭvazie naviedvalnikaŭ. U administracyi Makrona Kajronu adkazali, što prezident «nadzvyčaj uvažliva» stavicca da hetaha pytańnia.
Karcinu Šahała vystavili na aŭkcyjon bolš čym za $4 miljony
Bramnik futbolnaha kłuba «Viciebsk» ździviŭ haradžan niezvyčajnym padabienstvam da Marka Šahała FOTA
U Biełarusi zaćvierdzili praviły evakuacyi kaštoŭnaściaŭ na vypadak vajny: cehłu z Bresckaj krepaści z nadpisami buduć ratavać pierš za karciny Šahała i Sucina
U Francyi paśla 20 hadoŭ zabyćcia vystavili pracu Marka Šahała
U Viciebsku pradali budynak byłoha chiedara, dzie vučyŭsia Mark Šahał
«Nad horadam» Šahała pryvieźli ŭ jaho rodny Viciebsk
Chto z palitviaźniaŭ vyjšaŭ na svabodu 16 vieraśnia POŬNY ŚPIS23
Kamientary