Kaniec «miru» z Łukašenkam: jak adstaŭka Jermaka paŭpłyvała na kurs Ukrainy adnosna Biełarusi
Praces vyvadu Łukašenki ź mižnarodnaj izalacyi budzie praciahvacca. A dla supraćdziejańnia hetamu Kijevu i biełaruskaj apazicyi lepš dziejničać razam. Ukraina karennym čynam źmianiaje padychody da supracoŭnictva z demakratyčnymi siłami Biełarusi, piša redaktar ukrainskaha vydańnia «Jeŭrapiejskaja praŭda» Juryj Pančanka.

25 studzienia ŭ Vilni prezident Uładzimir Zialenski ŭpieršyniu pravioŭ sustreču sa staršynioj Abjadnanaha pierachodnaha kabinieta Biełarusi Śviatłanaj Cichanoŭskaj, sustrečy ź jakoj dahetul staranna paźbiahaŭ. Pryčym nie tolki pahutaryŭ, ale i paabiacaŭ stanoŭča vyrašyć pytańni, uźniatyja biełaruskim bokam. A taksama zaprasiŭ Śviatłanu Cichanoŭskuju ŭ Kijeŭ.
Pry hetym inicyjatyva sustrečy była mienavita z ukrainskaha boku, što ŭžo zusim niecharakterna dla adnosin ź biełaruskaj apazicyjaj.
Pryčyna takoj rezkaj źmieny palityki Kijeva moža mieć unutrany charaktar — praciŭnikam takich kantaktaŭ byŭ papiaredni kiraŭnik Ofisa prezidenta Andrej Jarmak.
Razam z tym supracoŭnictva ź biełaruskaj apazicyjaj zaraz jak nikoli patrebna Ukrainie.
Pakolki Złučanyja Štaty zaraz uziali kurs na pastupovaje źniaćcie sankcyj ź Biełarusi, a razam z tym — na vyvad samaabvieščanaha prezidenta Alaksandra Łukašenki z dypłamatyčnaj izalacyi, zaprasiŭšy jaho ŭ skład novastvoranaj Rady miru.
Heta istotna ŭzmacniaje ryzyki jak dla demakratyčnaj Biełarusi, tak i dla Ukrainy, supraćstajać jakim lepš razam. Mienavita tamu pry spryjańni biełaruskaj apazicyi Ukraina moža pačać praceduru pa padačy Łukašenki ŭ mižnarodny vyšuk.
Revizija «spadčyny» Jermaka
Karotkaje paciskańnie ruk na publičnym mierapryjemstvie ŭ niamieckim horadzie Aachien u mai 2023 hoda. Składana pavieryć, ale takoje «kamunikavańnie» dahetul zastavałasia adzinaj asabistaj kamunikacyjaj pamiž Uładzimiram Zialenskim i Śviatłanaj Cichanoŭskaj.
Nielha skazać, što kantaktaŭ nie było naohuł — va Ukrainu pieryjadyčna prybyvali pradstaŭniki Cichanoŭskaj, mieli sustrečy ŭ Ministerstvie zamiežnych spraŭ i Ofisie prezidenta, u składzie MZS da minułaha hoda była pasada pasła pa asablivych daručeńniach pa Biełarusi, adnak usie sproby biełaruskaha boku arhanizavać vizit u Kijeŭ Śviatłany Cichanoŭskaj zaviaršalisia admovaj.
Aficyjnym tłumačeńniem hetaha byŭ šerah nie zusim družalubnych da Ukrainy zajaŭ, ahučanych Śviatłanaj Cichanoŭskaj padčas prezidenckich vybaraŭ 2020 hoda. Zrešty, paśla jana istotna padkarektavała svaju pazicyju, a z pačatkam poŭnamaštabnaha ŭvarvańnia Rasii — biezahavoračna stała na bok Ukrainy.
Tym nie mienš, aficyjny Kijeŭ addavaŭ pieravahu tamu, kab hetaha nie zaŭvažać, albo ihnarujučy adnosiny ź biełaruskaj apazicyjaj, albo navat sprabujučy štučna stvaryć partniora pa dyjałohu ź biełaruskaha boku na bazie Pałka imia Kastusia Kalinoŭskaha — biełaruskich dobraachvotnikaŭ, jakija vajujuć u składzie USU. Nie bieručy pad uvahu, što takija kroki tolki dadatkova raskołvajuć i asłablajuć biełaruskuju apazicyju.
Jašče adzin pakazalny fakt: užo amal hod va Ukrainie niama pasła pa asobych daručeńniach pa Biełarusi — tak, niby hety napramak nie źjaŭlajecca dla nas važnym.
Mienavita tamu ŭžo sam fakt sustrečy ŭ Vilni demanstruje razvarot kursu Kijeva.
«Mnohija ekśpierty, i ja z hetym zhodny, źviazvajuć hetuju źmienu sa źmienaj na čale Ofisa prezidenta», — pryznaje były pasoł pa asablivych daručeńniach pa Biełarusi Ihar Kizim.
Anałahičnuju dumku «JeŭraPraŭdzie» raniej nieadnarazova davodziłasia čuć ad pradstaŭnikoŭ prezidenckaha ofisa i ŭrada — pra toje, što praciŭnikam takich suviaziaŭ byŭ niepasredna Andrej Jermak.
Pryčym pryčyny takoj palityki tłumačylisia tak: biełaruskaja demakratyčnaja kamanda słabaja i razdroblenaja, tam pieryjadyčna ŭspychvajuć kanflikty. A tamu supracoŭnictva z kamandaj Cichanoŭskaj nijakim čynam nie ŭzmacnić Ukrainu, a zamiest hetaha stvoryć dadatkovyja ryzyki na biełaruskaj miažy.
«Ja nie viedaju, ci jość padstavy kazać pra «dahavarniak»; chutčej za ŭsio, nie. Adnak było pierakanańnie, što kali lišni raz nie razdražniać Łukašenku, jon nie budzie hłybiej uciahvacca ŭ vajnu suprać Ukrainy. I choć užo ŭ minułym hodzie — paśla taho jak stała viadoma pra płany RF raźmiaścić u Biełarusi rakiety «Arešnik» — stała kančatkova zrazumieła, što hetaja łohika nie spracavała, ad jaje nie chacieli admaŭlacca», — tłumačyć Ihar Kizim.
Biełaruś u Jeŭropu, Łukašenku — u vyšuk
«Biełamu špicu Łukašenki pakinuta bolš pravoŭ, čym narodu Biełarusi», — hetaja fraza Uładzimira Zialenskaha, jakaja prahučała ŭ pramovie ŭ Vilni, akazałasia samaj cytavanaj.
Adnak bolš važnym byŭ inšy miesiedž hetaj pramovy.
«Ja chaču skazać asobna dla naroda Biełarusi. Vy — jeŭrapiejski narod, jaki budzie razam z usimi našymi narodami ŭ abjadnanaj svabodnaj Jeŭropie. Jeŭropie mirnaj. Jeŭropie mocnaj. Vas nie ścierci. Nas usich nie ścierci», — zajaviŭ ukrainski prezident.
Sustreča ŭ Vilni, na jakuju prybyŭ nie tolki Zialenski, ale i prezident Polščy Karal Naŭrocki, była pryśviečana ŭšanavańniu pamiaci ŭdzielnikaŭ paŭstańnia 1863‑1864 hadoŭ.
Ciapierašniaja Biełaruś była centram hetaha paŭstańnia, a jaje lidaram — nacyjanalny hieroj Biełarusi Kastuś Kalinoŭski. Heta značyć, farmat mierapryjemstvaŭ rabiŭ abaviazkovaj prysutnaść biełaruskaha boku (viadoma, nie łukašenkaŭskaha, dzie ŭ apošnija hady aktyŭna źniščajuć usio, što źviazana z paŭstańniem suprać Rasii i Kalinoŭskim).
Adnak i ŭ takoj situacyi Kijeŭ moh by źvieści da minimumu kantakty ź Cichanoŭskaj. Ale adbyłosia zusim advarotnaje!
Upieršyniu Kijeŭ sam inicyjavaŭ razmovu Zialenskaha ź Cichanoŭskaj.
«Ja padziakavała jamu za jaho histaryčnuju pramovu, treć jakoj była pryśviečana Biełarusi. Ja vielmi ŭdziačnaja — heta histaryčnaja pramova. Ja skazała, što mnohija biełarusy ŭ Litvie i Polščy vajavali va Ukrainie, i mnohija vajujuć. Heta našaja ahulnaja sprava. Ja paprasiła pryznačyć śpiecyjalnaha pradstaŭnika pa pytańniach Biełarusi zamiest spadara Kizima, kab u nas było bolš ludziej dla ciesnaha supracoŭnictva», — raspaviadała pra sustreču ź Zialenskim Śviatłana Cichanoŭskaja.
I dadała, što ŭkrainski prezident pahadziŭsia ź nieabchodnaściu pryznačyć dypłamata na biełaruski napramak.
Zrešty, pavodle danych «JeŭraPraŭdy», damoŭlenaści pajšli značna dalej. U pryvatnaści, abmiarkoŭvałasia mahčymaść adkryćcia kryminalnaha pieraśledu Łukašenki. Krok, jaki kančatkova zakryje lubyja mahčymaści dla zakulisnych damoŭlenaściaŭ ź biełaruskim dyktataram.
Nie dać Łukašenku vyjści ź izalacyi
Dyjałoh pamiž Ukrainaj i demakratyčnymi siłami Biełarusi startavaŭ u toj momant, kali samaabvieščany prezident Alaksandr Łukašenka atrymaŭ samy realny za hady poŭnamaštabnaj vajny šaniec vyjści ź mižnarodnaj izalacyi i źniać značnuju častku sankcyj.
Nahadajem, u śniežni minułaha hoda Łukašenka daŭ zhodu vypuścić samych viadomych palitviaźniaŭ, uklučna z nobieleŭskim łaŭreatam Alesiem Bialackim. A ZŠA ŭ adkaz źniali sankcyi ź biełaruskaha kaliju.
Tady śpiecpradstaŭnik Trampa Džon Koŭł mierkavaŭ, što astatnich palitviaźniaŭ — a ich zastajecca ŭ Biełarusi jašče kala tysiačy — mohuć vyzvalić na praciahu miesiaca.
I choć hety ambicyjny prahnoz nie realizavaŭsia, u Vašynhtonie nie stracili cikavaści da kantaktaŭ z Łukašenkam.
Donald Tramp navat zaprasiŭ jaho (a taksama Uładzimira Pucina) u skład Rady miru — i ŭ adroźnieńnie ad bolšaści jeŭrapiejskich lidaraŭ, Łukašenka hetaje zaprašeńnie imhnienna pryniaŭ.
Usio heta dazvalaje vykazać zdahadku, što praces vyvadu Łukašenki ź mižnarodnaj izalacyi budzie praciahvacca.
U pryvatnaści, u Minsku raźličvajuć, što administracyja Trampa dapamoža im arhanizavać tranzit kaliju — bo bieź jaho źniaćcie sankcyj nie budzie mieć stanoŭčaha efiektu dla ekanomiki.
Tradycyjna biełaruski kalij impartavaŭsia tranzitam praź Litvu ŭ port Kłajpiedy, adnak daloka nie fakt, što navat ciapierašni, značna bolš prahmatyčny ŭrad Litvy pahodzicca razbłakavać tranzit.
Alternatyŭnym maršrutam dla biełaruskaha kaliju moža być Ukraina. Jak by absurdna heta ni hučała, ale ŭ Łukašenki nie chavajuć nadziej, što taki tranzit moža być prapisany ŭ budučaj mirnaj damovie.
Pry takim raskładzie Ukrainie było patrebna dać vyrazny sihnał: padobnyja ździełki za našaj śpinaj niedapuščalnyja i nie buduć nami pryniatyja. Naładžvańnie kantaktaŭ z ofisam Cichanoŭskaj možna ličyć mienavita takim sihnałam.
«U rešcie rešt, Ukraina nie zrabiła ničoha asablivaha. Cichanoŭskuju pryznajuć demakratyčnym lidaram Biełarusi va ŭsioj Jeŭropie, i my prosta narešcie dałučylisia da ahulnaj jeŭrapiejskaj pazicyi», — reziumuje Ihar Kizim.
«Ni słova pa-rasiejsku». Na ŭčarašniaj sustrečy Cichanoŭskaja i Zialenski havaryli kožny na svajoj movie
Čamu Zialenski pierahledzieŭ staŭleńnie da biełaruskaj apazicyi? Analiz Valera Karbaleviča
Cichanoŭskaja abmierkavała ź ministram zamiežnych spraŭ Ukrainy detali pryznačeńnia novaha śpiecpasłańnika ŭ Biełarusi
Cichanoŭskaja i Zialenski ŭpieršyniu praviali sustreču. Zialenski zaprasiŭ Śviatłanu ŭ Kijeŭ
«Vielmi dobra razumieju biełaruskuju movu. Navat nie dumaŭ». Źjaviłasia VIDEA razmovy biełaruskich palitviaźniaŭ ź Zialenskim
Kamientary