Ukrainskaja dziaŭčyna ŭ 2022 hodzie pačała vučyć biełaruskuju movu, a ciapier viadzie biełaruskamoŭny błoh
«Niadaŭna ja pračnułasia z žadańniem vieści staronku ŭ tyktoku pa-biełarusku. I čamu ja pavinna sabie admaŭlać?». Viktoryja raspaviała «Našaj Nivie», kali zacikaviłasia biełaruskaj movaj i jak da jaje zachapleńnia staviacca suajčyńniki i biełarusy.
Vyvučać biełaruskuju movu Viktoryja pačała ŭ 2022 hodzie. Na pytańnie, čamu mienavita tady — bo kali pačałasia vajna, šmat chto z ukraincaŭ niehatyŭna staviŭsia da biełarusaŭ — dziaŭčyna adkazvaje:
— Ja tolki ŭ 2022 hodzie pačuła biełaruskuju movu ŭpieršyniu. U hety pieryjad mnie pačali traplacca videa pa-biełarusku ŭ tyktoku. A čas pačatku vyvučeńnia nijak nie zaležyć ad vajny. Ja da biełarusaŭ z adekvatnaj pazicyjaj niehatyŭna nikoli nie staviłasia i biełaruskaja mova nie maje nijakaha dačynieńnia da taho, što adbyvajecca.
Z chejtam z boku suajčyńnikaŭ praz svaju cikavaść Viktoryja amal nie sutykajecca. Kaža, što niejkaja krytyka, chutčej, vyklučeńnie z pravił, bo zvyčajna ŭkraincy dobra staviacca da biełaruskaj movy.
Biełarusy ž u bolšaści padtrymlivajuć i pišuć pryjemnyja słovy dy padziaki ŭ kamientarach. Ale čas ad času prychodziać i chejtary — kaniečnie, ruskamoŭnyja.
Za padručnikami Viktoryja nie siadzieła — jana prosta słuchała kantent na biełaruskaj: hladzieła roliki ŭ tyktoku, na jutubie, słuchała muzyku. Jaje lubimyja biełaruskija muzyki — heta hurty «Niamiha», Adarvirog, Sumarok i Relikt.
U adnym ź pieršych videa ŭ tyktoku «Ukrainka pa-biełarusku» Viktoryja dzielicca tym, što ž jaje ździviła, kali jana pačała vučyć biełaruskuju.
— Ździviła toje, što ja amal usio razumieła. Kaniečnie, šmat słoŭ adroźnivajucca ad ukrainskaj movy. Ale, kali ja vyvučyła bazavyja słovy kštałtu «šmat», «mienavita» i hetak dalej, 90% razmoŭnaj movy stała zrazumiełaj.
A voś druhi punkt — heta adsutnaść surazmoŭcaŭ.
— Zaraz šmat biełaruskamoŭnych ludziej navat tut, u tyktoku. Ale kali ja pačynała ŭ 2022 hodzie, ja šukała surazmoŭcaŭ u takich prahramach jak «Tandem» dla moŭnaha abmienu. Na žal, było šmat situacyj, kali vyśviatlałasia, što navat ludzi, jakija paznačyli biełaruskuju jak rodnuju, jaje nie viedali.
Krychu zabłytali dziaŭčynu i roznyja varyjanty pravapisu — narkamaŭka i taraškievica.
— Spačatku ja nie mahła zrazumieć, što, jak i navošta. Ale paźniej stała ŭsio zrazumieła. Ciapier ja chaču pierajści na kłasičny pravapis. Ale pakul što bolš karystajusia narkamaŭkaj.
Najaŭnaść niekalkich ałfavitaŭ taksama stała siurpryzam. Viktoryja vielmi ździviłasia, kali pabačyła kamientary ŭ sacsietkach.
— Łacinku ja jašče mahu zrazumieć. Ale arabica?!
Spačatku Viktoryja sprabavała pierakładać słovy ci navat cełyja skazy z ukrainskaj na biełaruskuju. Ale adznačaje: niekalki hadoŭ tamu huhł-pierakładčyk pracavaŭ tak žudasna, što joj prychodziłasia vyciahvać z hłybini pamiaci viedy ruskaj movy.
Praz paŭhoda rehularnych razmoŭ na biełaruskaj (kali nie kožny dzień, dyk praź dzień dakładna), Viktoryja pačała ŭžo razmaŭlać amal svabodna.
Nijakich kanśpiektaŭ nie rabiła, ničoha nie zanatoŭvała. Dziaŭčyna zapeŭnivaje: kali 10 razoŭ pierakładzieš słova, na adzinaccaty ŭžo zhadaješ jaho sama.
Časam u kamientary prychodziać ludzi, jakija pytajucca, navošta ŭkraincy biełaruskaja mova — tym bolš, što jana nie maje biełaruskich karanioŭ. Viktoryju takoje pytańnie ździŭlaje.
— Ja liču, što biełaruskaja mova vartaja taho, kab jaje viedali i na joj razmaŭlali. Nie razumieju, čamu ludzi ździŭlajucca tamu, što ja vuču biełaruskuju. U vas što, niama niejkich zachapleńniaŭ, čahości, što vam padabajecca? Dyk a navošta vy heta robicie? Ci liču ja, što biełaruskaja mnie niepatrebnaja? Nie, bo ja paznajomiłasia z cudoŭnymi ludźmi, daviedałasia šmat cikavaha.
Pry hetym, Viktoryja pryznajecca, što nie vałodaje svabodna ruskaj movaj — tamu ludzi, jakija patrabujuć ad jaje ŭ kamientarach razmaŭlać na ruskaj, pryvodziać jaje ŭ stupar.
— Čamu niekatoryja ludzi dumajuć, što śviet krucicca vakoł ruskaj movy? Ja vyrasła ŭ całkam ukrainamoŭnym asiarodździ, nikoli nie vyvučała ruskuju. Tamu što ŭ maim horadzie ŭ škołach jaje nie vyvučajuć jak minimum hadoŭ 20. Ja navat nie ŭmieju adekvatna joj razmaŭlać. Moža, kali patreniravacca, dyk atrymajecca. Ale navošta? Dla mianie heta zamiežnaja mova, jakuju ja krychu viedaju, bo ŭ maim dziacinstvie było šmat filmaŭ i sieryjałaŭ na joj. Zaraz nijakaj karyści jana dla mianie nie niasie. Ale čamuści niekatoryja ludzi nie mohuć asensavać, što ruskaja mova patrebna nie ŭsim.
Ciapier Viktoryja padpisana na šmat biełaruskamoŭnych ludziej u tyktoku, roznyja adukacyjnyja staronki.
— Časam mahu pahladzieć niešta na «Kinakanapie», časam čytaju biełaruskuju litaraturu — ale na čytańnie ŭsio ž zvyčajna času nie chapaje.
Naprykancy razmovy Viktoryja dadaje:
— Biełaruskaja mova dla mianie adna z najbolš pryhožych u śviecie, i ja chacieła b padtrymać biełarusaŭ i biełaruskuju movu ŭ hety nialohki dla vas i dla nas čas. Bo kali adnyja ludzi nie razumiejuć, navošta ludziam biełaruskaja, to inšyja robiać usio što mohuć dla jaje raźvićcia. I ja chacieła b być častkaj hetaj vialikaj spravy.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ«Čamu biełarusy nie źniali Łukašenku?» Ukrainskaja błohierka tłumačyć suajčyńnikam, što adbyvajecca ŭ Biełarusi
Coj pryvioŭ da Bahdanoviča: japonski advakat raspavioŭ, jak zacikaviŭsia biełaruskaj kulturaj i vyvučyŭ movu
Žarty brazilca pra Biełaruś razyšlisia pa sacsietkach. Jabaćki ŭžo nazyvajuć jaho bečebešnikam
Amierykanka raskazała, jak vykładała va ŭniviersitecie ŭ Viciebsku i navat dała paru ŭrokaŭ milicyi
Ciapier čytajuć
Dzieci źlizvali z brudnaj padłohi pralitaje małako. Jakoj pabačyŭ zamiežnik Biełaruś, spustošanuju rasijskimi i šviedskimi vojskami ŭ čas Paŭnočnaj vajny1111
Kamientary