ЗША знішчаюць судны наркагандляроў, але какаіну становіцца ўсё больш, а цэны на яго падаюць
Ужо другі год амерыканскія вайскоўцы наносяць удары па суднах, якія падазраюць у перавозцы наркотыкаў. За гэты час знішчаныя дзясяткі катараў. Аднак паток какаіну не спыняецца, а ў ЗША і Еўропе гэты наркотык працягвае таннець. Чаму так адбываецца, разбіралася The Wall Street Journal.

За 13 месяцаў ваеннай кампаніі ЗША знішчылі больш за 70 суднаў, якія, паводле амерыканскіх уладаў, выкарыстоўваліся для кантрабанды наркотыкаў. У выніку ўдараў загінулі амаль 240 чалавек. У Вашынгтоне сцвярджаюць, што наркагрупоўкі страцілі грузы какаіну на $1,5 мільярда.
Дональд Трамп называе аперацыю паспяховай. У чэрвені ён нават заявіў, што пастаўкі наркотыкаў марскім шляхам скараціліся на 97%. Аднак праваахоўнікі і даследчыкі наркарынку апісваюць зусім іншую карціну: какаін працягвае паступаць у ЗША, Еўропу і Аўстралію ў велізарных аб'ёмах. Пры гэтым яго кошт падае, а чысціня застаецца вельмі высокай.
Замест хуткасных катараў — кантэйнеры і грузавыя караблі
Галоўная прычына ў тым, што наркагандляры прыстасаваліся да новай небяспекі. Замест таго каб адмовіцца ад паставак, яны сталі выкарыстоўваць больш разнастайныя маршруты і спосабы перавозкі.
Асноўным вытворцам какаіну ў свеце застаецца Калумбія, на якую прыпадае каля 70% яго вытворчасці. Значную частку грузаў адсюль адпраўляюць праз Ціхі акіян і Карыбскае мора. Амерыканскія ўдары накіраваныя перадусім супраць хуткасных катараў, таму кантрабандысты ўсё часцей хаваюць какаін у грузавых кантэйнерах, выкарыстоўваюць рыбацкія лодкі і паўпадводныя судны. А тыя, хто працягвае хадзіць на хуткасных катарах, стараюцца трымацца бліжэй да берага.
Адзін з маршрутаў праходзіць уздоўж ціхаакіянскага ўзбярэжжа Калумбіі. Рыбацкія лодкі перавозяць наркотык да Панамы, дзе яго перагружаюць на хуткасныя катары і адпраўляюць далей у краіны Цэнтральнай Амерыкі або Мексіку. Адтуль какаін трапляе ў ЗША ўжо па сушы.
У найбуйнейшым ціхаакіянскім порце Калумбіі, Буэнавентуры, паліцыя ўсё часцей знаходзіць так званыя «паразіты» — металічныя ёмістасці з какаінам, якія кантрабандысты прымацоўваюць пад вадой да карпусоў грузавых караблёў. Наркотык таксама хаваюць сярод звычайных тавараў, у тым ліку ў вугалі, цэменце, скурах жывёл і садавіне.
Выявіць такія схованкі складана: нават з выкарыстаннем сканераў, службовых сабак і спецыяльных тэстаў паліцыя паспявае праверыць толькі каля 10% кантэйнераў, якія праходзяць праз порт.

Змяняецца і геаграфія кантрабанды. Венесуэла па-ранейшаму застаецца важным пунктам адпраўкі наркотыкаў, але ўсё большую ролю адыгрываюць суседнія Гаяна і Сурынам, адкуль какаін таксама перавозяць марскім шляхам. Частку грузаў накіроўваюць на поўдзень — праз Эквадор, Балівію і Парагвай. Адтуль кантэйнеры спускаюцца па рацэ Паране да Атлантычнага акіяна.
Кантрабандысты выкарыстоўваюць рэгіянальныя пагадненні аб транзіце, якія дазваляюць перавозіць кантэйнеры праз Аргенціну без мытнага надгляду. Адным з пунктаў адпраўкі наркотыкаў у Еўропу становіцца Мантэвідэа, сталіца Уругвая.
Іншы шлях праходзіць праз Амазонію. Кантрабандысты выкарыстоўваюць разгалінаваную сетку рэк, у тым ліку Какету і Путумаё, якія злучаюць аддаленыя раёны Калумбіі з Перу і Бразіліяй. Так грузы перамяшчаюць на ўсход, у бок Атлантычнага акіяна, адкуль іх можна адпраўляць у Еўропу.
Кантраляваць гэтыя шляхі надзвычай складана: па рэках праз джунглі штодня ходзяць лодкі з прадуктамі, палівам і іншымі таварамі для аддаленых паселішчаў. Сярод звычайных грузаў можа знаходзіцца і какаін, але праверыць кожную лодку на сотнях кіламетраў водных шляхоў сілавікі не ў стане.
Какаіну ўсё больш
Пра тое, што паставак менш не стала, сведчаць і цэны на наркотыкі. У Маямі аптовы кошт кілаграма какаіну гэтым летам складаў каля $16500, хоць раней звычайна трымаўся ў межах $22‑25 тысяч. У некаторых еўрапейскіх гарадах цана знізілася яшчэ мацней — з $45 тысяч да $16 тысяч за кілаграм.
Пры гэтым какаін стаў не толькі таннейшым, але і чысцейшым. У Еўропе яго чысціня часам дасягае 98%. Пастаўкі настолькі вялікія, што прадаўцам усё радзей даводзіцца змешваць наркотык з іншымі рэчывамі, каб павялічыць яго аб'ём.
Асабліва прыкметная сітуацыя ў Францыі. У 2025 годзе там канфіскавалі рэкордныя 92 тоны какаіну — на 204% больш, чым у 2022-м. Але нават такія аб'ёмы канфіскацый не спынілі падзення цэн. За апошняе дзесяцігоддзе вулічны кошт грама какаіну ў краіне знізіўся на 37%, а невялікія пакуначкі пачалі прадаваць прыкладна па $11. Частка наркотыку, які трапляе ў Францыю, затым разыходзіцца па іншых еўрапейскіх краінах.
Амерыканскія чыноўнікі прызнаюць, што авіяўдары наносяць наркагандлярам фінансавыя страты і не дазваляюць некаторым грузам дасягнуць пунктаў прызначэння. Аднак гэта не перашкаджае кантрабандыстам знаходзіць новыя шляхі. Прыбыткі застаюцца настолькі вялікімі, што нават рызыка загінуць падчас перавозкі не спыняе людзей, асабліва ў бедных прыбярэжных раёнах Калумбіі.
Адзін з былых кантрабандыстаў расказаў журналістам, што за адзін рэйс экіпажу могуць прапанаваць каля $54 тысяч. Для жыхароў бедных прыбярэжных паселішчаў гэта велізарныя грошы.
Тым часам падпольныя лабараторыі краіны штогод вырабляюць больш за 3300 тон какаіну, а колькасць удзельнікаў узброеных груповак за чатыры гады амаль падвоілася і дасягнула 28 тысяч чалавек.
І пакуль ЗША знішчаюць катары з наркотыкамі, Калумбія, паводле звестак ААН, вырошчвае больш кокі і вырабляе больш какаіну, чым калі-небудзь у сваёй гісторыі.
Каментары
а левакі як заўжды нічога не разумеюць