Čamu adny ludzi pakutujuć ad śpioki, a inšyja pieranosiać jaje lohka?

Tagesspiegel tłumačyć, čamu adna i taja ž tempieratura moža być amal niezaŭvažnaj dla adnaho čałavieka i niebiaśpiečnaj dla inšaha.

Spadčyna prodkaŭ

Sučasny čałaviek uźnik u Afrycy, tamu naša cieła ŭ cełym dobra prystasavanaje da vysokich tempieratur. Adnak za tysiačahodździ žyćcia ŭ roznych rehijonach śvietu ŭ ludziej vypracavalisia dadatkovyja adaptacyi.

Naprykład, u pradstaŭnikoŭ naroda turkana, jaki žyvie ŭ zasušlivych rajonach Kienii, daśledčyki vyjavili asablivuju mutacyju ŭ hienie STC1. Jana dapamahaje nyrkam praciahvać narmalna pracavać navat va ŭmovach mocnaha abiazvodžvańnia i śpioki.

Pavialičyć

Navukoŭcy miarkujuć, što hetaja hienietyčnaja asablivaść stała asabliva važnaj kala 5500 hadoŭ tamu, kali klimat u rehijonie staŭ bolš suchim. Ludzi z takoj mutacyjaj mieli bolš šancaŭ vyžyć i pakinuć naščadkaŭ. Pavodle daśledavańnia, jany ŭ siarednim mieli prykładna na piać pracentaŭ bolš dziaciej, čym tyja, chto nie vałodaŭ hetaj hienietyčnaj pieravahaj.

Padobnyja adaptacyi znajšli i ŭ paŭkačavoha naroda daasanach, jaki žyvie ŭ rehijonie pamiž Efiopijaj, Kienijaj i Paŭdniovym Sudanam.

Daŭžejšyja nohi dapamahajuć astudžacca

Nie ŭsie prystasavańni da śpioki źviazanyja z adnym kankretnym hienam. Časta heta vynik pracy mnohich hienaŭ adnačasova.

U ludziej, čyje prodki doŭha žyli ŭ haračym klimacie, čaściej sustrakajecca bolš strojnaja fihura, a taksama daŭžejšyja ruki i nohi. Takaja budova pavialičvaje pavierchniu cieła adnosna jaho masy, što dazvalaje chutčej addavać lišniaje ciapło ŭ navakolnaje asiarodździe.

Naadvarot, narody, jakija evalucyjanavali ŭ chałodnych umovach, naprykład inuity Arktyki, časta majuć bolš kampaktnaje ciełaskładańnie i karaciejšyja kaniečnaści. Heta dapamahaje lepš zachoŭvać ciapło.

Čamu ŭ śpioku čałaviek čyrvanieje?

Niezaležna ad taho, dzie žyvie čałaviek, jaho arhanizm imkniecca padtrymlivać tempieraturu kala 37 hradusaŭ Celsija. Za heta adkazvaje sistema termarehulacyi.

Kali tempieratura pavyšajecca, śpiecyjalnyja receptary ŭ skury i kryvianosnych sasudach pieradajuć sihnał u hipatałamus — centr kiravańnia tempieraturaj u mozhu. U adkaz pašyrajucca kryvianosnyja sasudy, asabliva kala pavierchni skury. Mienavita tamu tvar i cieła čyrvaniejuć.

Nastupny etap — vydzialeńnie potu. Vypareńnie vilhaci z pavierchni skury astudžaje arhanizm. Heta adna z najvažniejšych asablivaściej čałavieka, jakaja dazvoliła našamu vidu być aktyŭnym navat u vielmi haračym klimacie.

Da śpioki možna pryvyknuć

Na zdolnaść pieranosić vysokija tempieratury ŭpłyvajuć nie tolki hieny, ale i žyćciovy vopyt.

Mnohija zaŭvažali, što ŭ pieršyja dni adpačynku ŭ haračaj krainie śpioka zdajecca nievynosnaj, ale praz tydzień-dva arhanizm užo reahuje značna spakajniej. Hety praces nazyvajecca aklimatyzacyjaj.

Padčas jaho arhanizm vučyć sistemy termarehulacyi pracavać bolš efiektyŭna. Čałaviek praciahvaje pacieć, ale skład potu źmianiajecca: razam ź im hublajecca mienš nieabchodnych arhanizmu solaŭ i inšych elektralitaŭ.

Daśledavańni pakazvajuć, što takuju adaptacyju možna raźvivać i śviadoma. Kali rehularna pravodzić čas na vulicy ŭ ciopłaje nadvorje, a nie chavacca vyklučna ŭ pamiaškańniach z kandycyjanieram, arhanizm pastupova pačynaje lepš spraŭlacca sa śpiakotaj.

Pavialičyć

Ale mahčymaści arhanizma nie biaźmiežnyja

Niahledziačy na ŭsie miechanizmy abarony, ekstremalnaja śpioka zastajecca surjoznaj pahrozaj dla zdaroŭja i žyćcia. Pry praciahłym pierahrevie arhanizm moža stracić zdolnaść padtrymlivać narmalnuju tempieraturu, što pryvodzić da ciepłavoha ŭdaru.

Tamu navat tym, chto ličyć siabie dobra prystasavanym da vysokich tempieratur, varta pamiatać pra vadu, cień i razumnyja abmiežavańni. Bo ŭ baraćbie sa śpiokaj hieny i treniroŭka dapamahajuć, ale cudaŭ nie robiać.

• 10
• 0
• 0
• 1
• 1
• 1
• 0
• 0