Historyja55

Biełaruskija navukoŭcy adnavili abličča šachciora, jaki žyŭ 4,5 tysiačy hadoŭ tamu

Biełaruskija navukoŭcy adnavili źniešni vyhlad šachciora, jaki žyŭ na terytoryi sučasnaj Biełarusi kala 4,5 tysiačy hadoŭ tamu. Hetaja praca stała častkaj maštabnaha daśledčaha prajekta «Nasielnictva Biełarusi. Albom u tvarach — pohlad u minułaje», prezientacyja jakoha adbyłasia ŭ Minsku, piša BiełTA.

Vydańnie padrychtavali śpiecyjalisty Instytuta historyi NAN Biełarusi sumiesna z navukoŭcami Instytuta etnałohii i antrapałohii Rasijskaj akademii navuk. Kniha pryśviečanaja antrapałahičnamu vyvučeńniu nasielnictva biełaruskich ziemlaŭ i źmiaščaje šyroki navukovy i ilustracyjny materyjał.

Pavodle słoŭ dyrektara Instytuta historyi Vadzima Łakizy, asnovaj daśledavańnia stali archieałahičnyja znachodki, u pieršuju čarhu pachavalnyja kompleksy. Kaścianyja reštki i čerapy dazvalajuć z dapamohaj sučasnych mietadaŭ adnavić, jak vyhladali ludzi ad kamiennaha vieku da poźniaha Siaredniaviečča i rańniaha Novaha času. U knizie pakazany rekanstrujavanyja vobrazy 26 čałaviek z 23 archieałahičnych pomnikaŭ pa ŭsioj krainie.

Adnym z najbolš unikalnych prykładaŭ staŭ staražytny šachcior z Krasnasielskich kremniezdabyŭnych šachtaŭ u ciapierašnim Vaŭkavyskim rajonie. Raniej užo isnavaŭ jaho skulpturny biust, ale ciapier, dziakujučy novym navukovym danym, źniešnaść była ŭdakładnienaja i dapoŭnienaja. Hety vobraz płanujuć vykarystoŭvać u muzieifikacyi archieałahičnaha kompleksu.

Akramia taho, navukoŭcy adnavili abličča žycharoŭ roznych rehijonaŭ i epoch: sielanina z Paleśsia, žančyny z pasielišča na race Mienka, žycharoŭ vierchniaha ciačeńnia Biareziny, a taksama žančyny ź siaredniaviečnaj vioski ŭ Dziatłaŭskim rajonie. Tam byŭ znojdzieny mohilnik XIII—XIV stahodździaŭ z dobra zachavanymi kaścianymi pareštkami.

Daśledavańni pravodzilisia i na chryścijanskich mohiłkach u Białyničach, jakija dziejničali z kanca XVI da XIX stahodździa. U vyniku atrymałasia adnavić nie tolki źniešnaść mužčyn i žančyn, ale i prykładny vyhlad ich adzieńnia. Taksama byli rekanstrujavanyja vobrazy ludziej, što žyli kaliści ŭ Niaśvižy.

Prajekt abjadnaŭ archieałohiju, antrapałohiju, hienietyku, radyjevuhlarodnaje datavańnie, ličbavyja technałohii i elemienty štučnaha intelektu, a taksama pracu mastakoŭ i skulptaraŭ. Užo viadziecca padrychtoŭka da pieravydańnia knihi i stvareńnia asobnych navukova-papularnych vydańniaŭ, pryśviečanych nasielnictvu roznych rehijonaŭ Biełarusi.

Kamientary5

  • Vieranika
    04.02.2026
    Proźviščy hierojaŭ u studyju! Chto zrabiŭ rekanstrukcyju - jakija biełaruskija navukoŭcy?
  • Josik
    04.02.2026
    Hetych ludziej raniej zvali vuhlekopami, nie było anijakich šachcioraŭ.
  • Nibyta
    05.02.2026
    Dastajeuski

Ciapier čytajuć

28‑hadovaha avijatara asudzili na 13 hadoŭ kałonii: «zdrada dziaržavie» za pierapisku z adnakurśnikami z USU11

28‑hadovaha avijatara asudzili na 13 hadoŭ kałonii: «zdrada dziaržavie» za pierapisku z adnakurśnikami z USU

Usie naviny →
Usie naviny

Niebaraka ź Lachavičaŭ źnik «na SVA» ŭžo na treci dzień, a ŭ baraćbie za hrabavyja sčapilisia siastra, sužycielka i žonka — z čatyrma dziećmi, ale čužymi8

Jon adkryta nazyvaŭ rasijskich vajskoŭcaŭ akupantami, a rasijskuju ŭładu — fašysckaj. Za kraty kinuli supracoŭnika MTBanka19

Rejtynh najlepšych haradoŭ śvietu — 2026. Na jakim miescy Minsk?7

Biełaruska pierakładała dla prezidenta Ekvadora, pracavała ściuardesaj, a ciapier adkryła ŭ Mieksicy svaju moŭnuju škołu «Ruskaja z ruskaj»23

Kitaj zachapiŭ sakretnyja detali ad amierykanskich źniščalnikaŭ F-353

U Piermi pad udar trapiŭ pramysłovy abjekt, va Uljanaŭsku paškodžana pramysłovaja i cyvilnaja infrastruktura1

Afrykanskim pinhvinam pahražaje hałodnaja śmierć1

Meta vypuściła akulary biez kamiery i zamienu šlemam virtualnaj realnaści1

Hrosmajstar Dzianis Łazavik: «Biełaruskaja mova vymiraje. Ja na joj zusim nie razmaŭlaju, dy i z kim?»83

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

28‑hadovaha avijatara asudzili na 13 hadoŭ kałonii: «zdrada dziaržavie» za pierapisku z adnakurśnikami z USU11

28‑hadovaha avijatara asudzili na 13 hadoŭ kałonii: «zdrada dziaržavie» za pierapisku z adnakurśnikami z USU

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić