Navuka i technałohii

Kolišniaje pavietra, zamarožanaje ŭ lodzie, daje adkaz na samaje važnaje pytańnie sučasnaści

U staražytnym lodzie zachavałasia pavietra, jakoje daje razumieńnie, jak dalej moža iści źmianieńnie klimatu.

Bureńnie ŭ lodzie. Ilustracyjnaje fota: Helle Astrid Kjær / Wikimedia Commons

Kaliści ledavikovyja pieryjady adbyvalisia kožnyja 40 000 hadoŭ. Adnak prykładna miljon hadoŭ tamu hety cykł źmianiŭsia: ciapier płanietu padmarožvaje raz na 100 000 hadoŭ.

Hety fienomien źviazany ź pieryjadam siaredniaha plejstacenu (1,2—0,7 młn hadoŭ tamu), jak vynikaje z daśledavańniaŭ NASA.

Kab zrazumieć, čamu tak adbyvajecca, navukoŭcy na praciahu čatyroch hadoŭ zdabyvali lod z hłybiń Antarktydy, — piša The Wall Street Journals. Samy hłyboki płast, što zamiorz ad 900 000 da 1,2 miljona hadoŭ tamu, zachoŭvaje ŭ svaich nietrach historyju klimatu. Analiz pavietranych burbałak u hetym płaście dapamoža vyznačyć:

  • tempieraturu płaniety na momant utvareńnia hetaha płasta,

  • klimatyčnyja ŭmovy taho času,

  • uzrovień vuhlakisłaha hazu i inšych kampanientaŭ.

«Heta svajho rodu mašyna času», — adznačaje Karła Barbante (Carlo Barbante), paleaklimatołah ź vieniecyjanskaha ŭniviersiteta Ka'Faskary, jaki kiruje daśledavańniem.

Atrymanyja danyja dazvolać lepš prahnazavać źmieny klimatu. «Kali my dakładna nie razumiejem, čamu klimat Ziamli tak mocna źmianiaŭsia ŭ minułym, u nas budzie mała ŭpeŭnienaści ŭ našych prahnozach na budučyniu», — kaža Džon Chihins (John Higgins), hieachimik z Prynstanskaha ŭniviersiteta.

Bolš za 200 navukoŭcaŭ z 10 krain pracavali na stancyi Little Dome C, raźmieščanaj prykładna za 1000 km ad Paŭdniovaha polusa.

Na praciahu čatyroch antarktyčnych letaŭ jany dastavali stryžni lodu daŭžynioj 4,5 mietra i dyjamietram 10 sm. Sumarnaja daŭžynia zdabytaha lodu — 2800 mietraŭ, što ŭ try razy pieravyšaje vyšyniu chmaračosa Burdž-Chalifa ŭ Dubai.

Lod zdabyvali z dapamohaj śpiecyjalnaha bura — truby z łopaściami, — jakaja prarazała hłybiniu. Na pavierchni siehmienty ačyščali, upakoŭvali ŭ płastyk i adpraŭlali ŭ łabaratoryi Jeŭropy.

«Heta značnaje navukovaje dasiahnieńnie, — padkreślivaje Chihins. — Sapraŭdy vidoviščnaja praca».

Kamientary

Ciapier čytajuć

Mihrancki kryzis, arhanizavany Łukašenkam, — usio? Voś što pakazvajuć ličby7

Mihrancki kryzis, arhanizavany Łukašenkam, — usio? Voś što pakazvajuć ličby

Usie naviny →
Usie naviny

Čamu katy zaŭsiody pryziamlajucca na łapy? Navukoŭcy znajšli arhumientavany adkaz1

Ajcišnik z Hrodna vystaviŭ u reziume na sajcie vakansij recept pielmieniaŭ. I prajšoŭ sumoŭje4

U Biełarusi zdymajuć z prodažu niekatoryja ałkaholnyja napoi2

Vyjšaŭ na svabodu palitviazień Alaksiej Kubrakoŭ. Siłaviki nazvali jaho «kurjeram Bajsoła»

Rasija papiaredžvała Ali Chamieniei pra ŭdar, ale toj nibyta abraŭ pakutnickuju śmierć5

Lashas zaprašaje padzarabić na vysadcy lesu. Biełarusy ździvilisia apłacie za hetu pracu8

Ivulin zrabiŭ tatu ŭ pamiać pra Miełkaziorava — voś jaki sens staić za imi4

Aryštavany ministr pryrody Siarhiej Maślak13

Padrabiaznaści DTZ u Minsku: žančynie stała drenna za rulom, jana źbiła dziaŭčynku

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Mihrancki kryzis, arhanizavany Łukašenkam, — usio? Voś što pakazvajuć ličby7

Mihrancki kryzis, arhanizavany Łukašenkam, — usio? Voś što pakazvajuć ličby

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić