Čamu katy zaŭsiody pryziamlajucca na łapy? Navukoŭcy znajšli arhumientavany adkaz
Na praciahu stahodździaŭ ludzi nazirali dziŭnuju zdolnaść katoŭ imhnienna pieravaročvacca ŭ pavietry i pryziamlacca na łapy. Hetaje vidovišča zachaplała haspadaroŭ žyvioł i doŭhi čas biantežyła navukoŭcaŭ, bo na pieršy pohlad kacinyja piruety nibyta supiarečać zakonam fiziki. Novaje daśledavańnie japonskich vučonych narešcie prapanuje tłumačeńnie hetaj zahadki.
Historyja vyvučeńnia «prablemy kata, jaki padaje», biare pačatak jašče ŭ XIX stahodździ. Fizikaŭ taho času biantežyŭ zakon zachavańnia momantu impulsu, jaki śćviardžaje, što nivodzin abjekt nie moža pačać krucicca ŭ prastory biez vonkavaha šturška. Z punktu hledžańnia navuki, kot, jaki padaje ŭniz, nie pavinien mieć mahčymaści źmianić svaju aryjentacyju, bo jamu niama ad čaho adšturchnucca. Tym nie mienš praktyka pakazvała advarotnaje: katy ź nievierahodnaj lohkaściu pieravaročvalisia ŭ pavietry, zaŭsiody apynajučysia na čatyroch łapach.
Za dziesiacihodździ ŭźnikała mnostva teoryj — ad vykarystańnia chvasta ŭ jakaści prapielera da składanych madelaŭ zhinańnia cieła, ale tolki sučasnyja technałohii, jak piša Daily Mail, dazvolili pastavić kropku ŭ hetaj sprečcy.
Kamanda daśledčykaŭ Univiersiteta Jamahuci ŭ Japonii padyšła da pytańnia z anatamičnaha punktu hledžańnia. Vyvučyŭšy budovu pazvanočnika žyvioł, navukoŭcy vyjavili ŭnikalnuju asablivaść: hrudny adździeł pazvanočnika kata amal u try razy bolš hnutki, čym pajaśničny.
Mienavita hetaja asablivaść dazvalaje vierchniaj častcy cieła chutka pavaročvacca ŭ pavietry. Jak adznačajuć aŭtary daśledavańnia, ruch u hrudnym adździele zapuskaje pavarot pajaśničnaha, što dazvalaje katu chutka aryjentavać cieła i pryziamlicca na łapy.
Kab zrazumieć, jak heta adbyvajecca ŭ dynamicy, navukoŭcy praanalizavali videazapisy dvuch katoŭ padčas padzieńnia. Zapavoleny razbor pakazaŭ cikavuju detal: u abodvuch vypadkach žyvioły zaviaršali pavarot piaredniaj častki cieła na doli milisiekundy raniej, čym zadniaj.
Heta nazirańnie razam z anatamičnymi dadzienymi pryviało daśledčykaŭ da vysnovy, što najbolš vierahodnym tłumačeńniem kacinaj akrabatyki źjaŭlajecca tak zvanaja madel «hrupavańnia i pavarotu».
Pavodle jaje, kot padčas padzieńnia źmianiaje raźmierkavańnie iniercyi ŭ roznych častkach cieła i dziakujučy hetamu moža pavaročvacca ŭ pavietry.
Niahledziačy na toje, što zakony fiziki śćviardžajuć, što ćviordaje cieła nie moža pačać krucicca bieź źniešniaha šturška, katy abychodziać heta, pavaročvajučy vierchniuju i nižniuju častki cieła ŭ supraćlehłych kirunkach.
Padciskajučy piarednija łapy, jak fihuryst padčas viarčeńnia, katy pamianšajuć svaju iniercyju i chutka kruciać vierchniuju častku cieła. U toj ža čas jany vyciahvajuć zadnija łapy, stvarajučy bolšuju iniercyju i zabiaśpiečvajučy adnosnuju nieruchomaść nižniaj častki cieła.
Jak tolki ich hałava akazvajecca źviernutaj da ziamli, katy prosta paŭtarajuć praces u zvarotnym paradku — padciahvajuć zadnija łapy, vyciahvajuć piarednija i razvaročvajuć nižniuju častku cieła.
Pakolki ich vierchniaja i nižniaja častki cieła zaŭsiody skručvajucca ŭ supraćlehłych kirunkach, ahulny momant impulsu nikoli nie źmianiajecca. Heta dazvalaje im «padmanvać» zakony fiziki, kab zaŭsiody pryziamlacca na łapy.
Kamientary