Adkaz čytaču z Tomska pra toje, čamu vaš «jarki režysior» nam nieprymalny
U «Našaj Nivy» jość uvažlivyja čytačy i siarod rasijskaj intelihiencyi. Tak, my atrymali list ad čytača z Tomska (Sibir) pra režysiora Dźmitryja Akimava, jakoha pastavili na čale Teatra imia Janki Kupały.

Čytač chvalić Akimava jak režysiora:
«Dźmitryj Akimaŭ byŭ pryznačany hałoŭnym režysioram tomskaha TIUHa ŭ 2020 hodzie i zdoleŭ za paŭtara siezona pastavić niekalki jarkich śpiektaklaŭ, u tym liku pa małaviadomaj pjesie Alaksandra Astroŭskaha «Nie ad hetaha śvietu» i apaviadańniach Alaksandra Cypkina. Śpiektakli Akimava byli adznačany krytykaj i ŭznaharodami rehijanalnaha teatralnaha fiestyvalu «Maska». My asabista znajomyja. Jak hałoŭny režysior, jon nie bajaŭsia zaprašać na pastanoŭki ŭ svoj teatr inšych cikavych režysioraŭ i radavaŭsia ich pośpiecham. Na žal, u razhar druhoha «akimaŭskaha» siezona ŭ teatry adbyŭsia pažar, jaki vyvieŭ sa stroju dach nad hałoŭnaj załaj. Heta pastaviła kryž na tvorčych płanach hałoŭnaha režysiora, jaki byŭ vymušany pakinuć teatr letam 2021 hoda. Tamičy spadziajucca, što ŭ biełaruskim teatry ŭ Dźmitryja Akimava ŭsio atrymajecca, i kali-niebudź jon vierniecca ŭ Tomsk ź vialikimi hastrolami najstarejšaha teatra Biełarusi. Bo taki tvorčy ruska-biełaruski abmien staŭ tradycyjaj z časoŭ Vialikaj Ajčynnaj».
Čytač nahadvaje, što mienavita ŭ Tomsk teatr imia Janki Kupały byŭ evakujavany padčas Druhoj suśvietnaj.
Tak, narodnaja artystka Biełarusi Stefanija Staniuta ŭspaminała, jak jana, budučy ŭ Tomsku, płakała ad zvodak Saŭinfarmbiuro: «savieckija samaloty bambili Minsk». Tam, u Minsku, zastavałasia siamja, maleńki syn (Staniutu pačatak vajny zastaŭ u Adesie na hastrolach). Siamja žyła kala vakzała, a Staniuta razumieła: a što bambiać? Čyhunačny vuzieł bambiać. Tomsk byŭ horadam tuhi pa radzimie dla taho pakaleńnia kupałaŭcaŭ.
Šanoŭny čytač z Tomska! Biełarusy na situacyju z pryznačeńniem Akimava hladziać inakš — jak na novuju stupień kałanizacyi, na ścirańnie nacyjanalnaj identyčnaści. U Biełarusi niamała talenavitych režysioraŭ i mieniedžaraŭ kultury, ale amal usie jany — u čornych śpisach, im zabaronienaja praca. I zamiest ich pryvoziać čałavieka z Rasii, jaki zusim ničoha nie viedaje pra našu nacyjanalnuju tradycyju, pra centralnajeŭrapiejskija ŭpłyvy. Dla jakoha što «Tutejšyja», što «Dźvie dušy», što «Karol Lir» biełaruskaj tradycyi, što kupałaŭski dvornik Andruś Horvat — pusty huk.
Łukašysty pieratvaryli Biełaruś u kulturnuju pustyniu, dzie ŭ bolšaści asiarodkaŭ kultury nie zastałosia miesca dla refleksii, a dazvolenyja abo brynduški, abo chvałaśpievy, abo pierapievy. Hastralujuć u Biełarusi tolki rasijskija teatry, pieravažna nizkaprobnyja. Kancerty dajuć tolki rasijskija zorki — palityčna łajalnyja (jak naviazvajuć Šamana — čytajcie tut). Muzyka ŭ radyjo hučyć stroha dazvolenaja. Sotni biełaruskich tvorcaŭ zabaronienyja i zamoŭčvajucca. Navat školnyja prahramy vychałaščanyja, tam niama najlepšaj dziciačaj litaratury. Za try tydni da pryznačeńnia tomskaha režysiora ŭ Biełarusi byli aryštavanyja apošnija niezaležnyja knihavydaŭcy.
Rusifikacyja i «achamleńnie» biełarusaŭ išli daŭno, ale razhrom Teatra imia Janki Kupały staić asablivym punktam, tamu što heta byŭ akademičny teatr, adna z apošnich placovak, dzie hučała nacyjanalnaja mova, pieradavałasia nierazarvanaja, z časoŭ Janki Kupały i Ihnata Bujnickaha nazapašanaja tradycyja.
Tamu dla nas heta nie «tvorčy ruska-biełaruski abmien», a vyniščeńnie našaj kultury pad vyhladam abmienu, heta śviadomaja debilizacyja pad vyhladam «ideałahičnaha kłopatu». My, biełarusy, hetaha nie prymiem.
Ciapier čas, kali najbolš źjaŭ biełaruskaj kultury stvarajucca ŭ padpolli i paŭpadpolli, u baraćbie sa stracham i jak adkaz na pryhniot; čas, kali važnyja pjesy čytajucca na kvaternikach. Vialikija tvory siońnia vynošvajucca ŭ turmach i SIZA abo praz bol vymušanaha maŭčańnia, ale nie ŭ apahanienych łukašystami śviatyniach biełaruskaj kultury, siarod jakich i Teatr imia Janki Kupały. My, biełarusy, robim usio, kab kaliści hetyja śviatyni byli pieraaśviečanyja i adradzilisia dla svabodnaj tvorčaści.
Śviadomyja i Abdzirałovič: Pinihin pastaviŭ «Dźvie dušy» Hareckaha
Spačuvańnie despatu. U Kupałaŭskim premjera 100‑ha siezona — «Karol Lir». Usie čakali aluzij
Sprava kniharoŭ. Čym viadomyja Kołas, Jaŭdacha i Bahdanovič, jakich aryštavali za vydańnie i raspaŭsiud knih
Stefanija Staniuta: historyja Biełarus(k)i
Ciapier čytajuć
«Čamu ja pavinien dakazvać, što nie darmajed?» Pradprymalnika z Homiela pamyłkova zapisali ŭ niezaniatyja — jon daviedaŭsia tolki paśla vializnych rachunkaŭ za kamunałku
Kamientary