А калі была адміністратыўка за ўдзел у пратэстах, то нельга нават вылучацца.
Кандыдатаў у акадэмікі і члены-карэспандэнты будуць дапускаць да выбараў толькі пасля праверкі Дзяржсакратарыята Рады бяспекі. А навукоўцы, якіх пакаралі адміністратыўкай за ўдзел у пратэстах, не змогуць нават вылучацца. Такія правілы прадугледжвае новая рэдакцыя статуту Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Адпаведны ўказ №367 Лукашэнка падпісаў 19 кастрычніка. Ён пачне дзейнічаць праз шэсць месяцаў — вясной 2027 года.
Згодна з указам, акадэмікаў і членаў-карэспандэнтаў абірае Агульны сход НАН. Аднак перш чым навукоўца зарэгіструюць кандыдатам, яго дакументы павінны будуць прайсці праверку ў Дзяржаўным сакратарыяце Рады бяспекі.
Там трэба атрымаць заключэнне «аб адсутнасці звестак, якія перашкаджаюць абранню ў члены Акадэміі навук». Без такога заключэння кандыдата не зарэгіструюць, а значыць, да галасавання ён не дойдзе.
Асобна прапісана, каго нельга нават вылучаць.
Сярод падстаў — адміністрацыйнае правапарушэнне, звязанае з «парушэннем парадку арганізацыі або правядзення масавых мерапрыемстваў». Такім чынам, забарона закране і навукоўцаў, пакараных паводле гэтай падставы за ўдзел у пратэстах.
У гэтым жа пераліку — злачынствы «экстрэмісцкай накіраванасці», цяжкія і асабліва цяжкія злачынствы. З адміністрацыйных правапарушэнняў згадваюцца таксама дзеянні з нацысцкай сімволікай і матэрыяламі, якія ўтрымліваюць заклікі да экстрэмісцкай дзейнасці або прапагандуюць яе.
Ёсць і шырэйшая фармулёўка: вылучацца нельга пасля «іншых дзеянняў, якія наносяць шкоду дзяржаўным або грамадскім інтарэсам ці накіраваныя на дыскрэдытацыю акадэмічнага вучонага звання». Якія менавіта дзеянні маюцца на ўвазе, у гэтым пункце не ўдакладняецца. Не пазначаны тут і тэрмін, пасля якога пералічаныя ўчынкі перастаюць быць перашкодай для вылучэння.
Рашэнне прэзідыума НАН аб адмове ў рэгістрацыі кандыдата статут называе канчатковым.
Пры гэтым прадугледжаны і шлях атрымання акадэмічнага звання без выбараў. Лукашэнка зможа прысвойваць яго сваім указам тым, хто, на яго погляд, унёс значны ўклад у нацыянальную эканоміку, беларускую і сусветную навуку. Кандыдатуры яму будзе прапаноўваць прэзідыум НАН.
Адначасова скарачаюць колькасць месцаў у Акадэміі: для акадэмікаў прадугледжана 90 замест 100, для членаў-карэспандэнтаў — 120 замест 145.
Такога ступеню дзяржаўнага кантролю над Акадэміяй навук не было нават у савецкі час. Гэтая структура тады захоўвала высокую ступень аўтаноміі.
Цяпер чытаюць
Замест парэшткаў Вітаўта за сцяной Віленскай катэдры знайшлі толькі кучу камянёў. Але ўлады Літвы гатовыя выдаткаваць на працяг пошукаў яшчэ 1,5 мільёна еўра2828
Каментары