Культура1919

Памёр Сямён Букчын

20 чэрвеня памёр беларускі літаратар і журналіст Сямён Букчын. Яму было 83 гады.

Ён быў заўважным літаратуразнаўцам і літаратурным крытыкам, з грунтоўнай базай ведаў і добрым густам. А ў 1990-я і 2000-я многія таксама запомнілі і палюбілі яго як публіцыста, палымянага палеміста.

У пачатку 1990-х ён процістаяў інтэлектуалам і палітыкам нацыянал-дэмакратычнага кірунку. У 1992 годзе ён заснаваў перыёдык «Европейское время»,

які пры дапамозе Фонду Сораса выходзіў да 1995 года. На старонках гэтага выдання тагачасныя погляды Букчына, як напіша пра яго пазней аглядальнік Р., «адлюстроўваліся найбольш поўна і ясна. Будучы, паводле прызнання рэдактара, «заўчасным выданнем», «газетай-марай», яна знікла, пакінуўшы справаздачу аб зробленым — кнігу з адмыслова правакацыйнай назвай.

Правакуе аўтар і зместам — чырвонай ніткай паўз добрую палову артыкулаў праходзіць спрэчка з «нацыяналамі», яны ж — «нацыянальна арыентаваныя». Стыль допісаў сведчыць, што іх аўтар добра засвоіў урокі дарэвалюцыйнага «караля фельетонаў» Уласа Дарашэвіча, кнігу якога ён кагадзе адрэдагаваў.

Каму толькі не навязваў дыскусію С. Букчын у канцы 1980-х — пачатку 1990-х гг., закідаючы «нацыянальную абмежаванасць» і/альбо «правінцыялізм»… Лявон Баршчэўскі, Вольга Іпатава, Зянон Пазняк, Алег Трусаў, Павел Церашковіч, Яўген Цумараў, Віталь Цыганкоў… Гэта далёка ня поўны пералік тых, хто «трапіў пад раздачу». Цяпер даўнія дыскусіі з імі выклікаюць амаль замілаванне — і знаходзіўся ж імпэт на такія рытарычныя фігуры, як «чаму такі недавер, Лявон Пятровіч, да ісцінна дэмакратычных сілаў Расеі?»… — піша Р.

Пасля прыходу да ўлады Аляксандра Лукашэнкі пазіцыя Сямёна Букчына перажыла эвалюцыю. Ён зблізіўся з выданнямі, блізкімі да дэмакратычнай апазіцыі. Шмат пісаў у «Народную волю», стаў аўтарам і «Нашай Нівы». Хоць ён працягваў крытыкаваць нацыяналістычнае крыло, ён канчаткова інтэграваўся ў беларусацэнтрычнае інтэлектуальнае асяроддзе. 

У лютым 2021 года, калі над краінай згусціліся чорныя хмары рэакцыі, ён падпісаў зварот ветэранаў журналістыкі «Спыніць тупую сілу беззаконня!» у абарону палітвязняў і свабоды слова.

Сярод яго апошніх публікацый у «Нашай Ніве» былі:

У каваных кратах мінскіх балконаў яму бачыліся зоркі Давіда

Павольная Лета паглыне не толькі Герчыка, але і Марціновіча

А гэта кароткі ўспамін Ліліі Брандабоўскай пра Букчына: Галоўнае — не баяцца!

Сямён Букчын нарадзіўся 18 жніўня 1941 года ў Белгарадскай вобласці. Скончыў філфак БДУ. Кандыдат філалагічных навук (1972). Працаваў фрэзероўшчыкам, а пасля супрацоўнікам рэдакцыі «Беларуская энцыклапедыя», старшым навуковым супрацоўнікам Інстытута літаратуры АН Беларусі.

Быў аўтарам некалькіх літаратуразнаўчых кніг і наладжваў культурныя кантакты з Расіяй і Польшчай.

Каментары19

  • Малдэр
    20.06.2025
    Цікава, рэдакцыя, ці ён не далёкі сваяк Мюрэя Букчына, бацькі якога былі з-пад Вільні і з Мазыра?
  • XXX
    20.06.2025
    Аўтар кнігі “Народ издревле нам родной..”. Здагадайцеся, пра які народ ідзецца.
  • Anatol Starkou
    20.06.2025
    Сумная навіна. Я з ім сустракаўся ў фб, калі некалькі гадоў таму шукаў матэрыялы для сваіх кніг, і знайшоў адну яго на беларускіх рэсурсах, а другую не. Спытаў, маўляў, можа ў вас ёсць яе электронны варыянт - кажа няма, але параіў звярнуцца ў Нац бібліятэку. Звярнуўся. Там мне адсканіравалі яе і так ў мяне апынуліся дзве кнігі Сямёна Букчына. Зямля вам пухам, Самуил Владимирович.

Цяпер чытаюць

Шалёныя штрафы і праца нон-стоп: беларусы расказалі пра пякельныя ўмовы на складах Wildberries і Ozon12

Шалёныя штрафы і праца нон-стоп: беларусы расказалі пра пякельныя ўмовы на складах Wildberries і Ozon

Усе навіны →
Усе навіны

Галоўны мост Магілёва хочуць назваць у гонар савецкага разведчыка. Але ёсць гістарычная нестыкоўка5

«Мы пайшлі на шмат кампрамісаў». Зяленскі выказаўся пра саступкі пад ціскам ЗША4

Фігурыст з Казахстана Міхаіл Шайдораў сенсацыйна выйграў золата Алімпіяды3

У гэтым вулкане тэмпература ніколі не падымаецца вышэй за нуль. Як такое можа быць?3

Трамп: Змена рэжыму ў Іране — найлепшае, што можа адбыцца4

Навукоўцы стварылі парашок, які адбельвае зубы пад уздзеяннем вібрацыі зубной шчоткі

«Залічаная па нестандартнай працэдуры». Стала вядома, як шчодра падмазваў Эпштэйн універсітэт, у якім вучылася Карына Шуляк15

15 тысяч еўра на лячэнне Юрася Юркевіча сабралі за два дні2

У Мінску і Дзяржынску зніклі два 35‑гадовыя мужчыны. Праз некалькі дзён іх знайшлі мёртвымі9

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Шалёныя штрафы і праца нон-стоп: беларусы расказалі пра пякельныя ўмовы на складах Wildberries і Ozon12

Шалёныя штрафы і праца нон-стоп: беларусы расказалі пра пякельныя ўмовы на складах Wildberries і Ozon

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць