Kolki možna siadzieć bieź pierapynku, kab nie pavialičvać ryzyki raku? Navukoŭcy znajšli adkaz

Pra niebiaśpieku małaruchomaha ładu žyćcia viadoma daŭno. Ale novaje daśledavańnie pakazvaje, što značeńnie moža mieć nie tolki ahulnaja kolkaść času, praviedzienaha siedziačy, ale i toje, jak hety čas raźmiarkoŭvajecca na praciahu dnia.

Na daśledavańnie kamandy navukoŭcaŭ z Univiersiteta Hłazha (Vialikabrytanija) źviarnuła ŭvahu navukova-papularnaje vydańnie ScienceAlert. Jaho aŭtary praanalizavali źviestki bolš jak 91 tysiačy ŭdzielnikaŭ brytanskaha prajekta UK Biobank.

U siarednim udzielnikam było 56 hadoŭ, na momant pačatku nazirańniaŭ u ich nie było ankałahičnych zachvorvańniaŭ. Na praciahu siami dzion jany dzień i noč nasili na zapiaści pryłady z aksieleromietrami, jakija fiksavali ruch i dazvalali adroźnivać małaruchomy stan ad lohkaj, umieranaj i intensiŭnaj fizičnaj aktyŭnaści.

Paśla hetaha za zdaroŭjem udzielnikaŭ sačyli kala 12 hadoŭ. Za hety čas daśledčyki vyjavili ahulnuju zakanamiernaść: čym bolš času čałaviek pravodziŭ siedziačy, tym vyšejšaj była imaviernaść zachvareć na rak i pamierci ad jaho. Pry raźlikach uličvali ŭzrost, poł, etničnaje pachodžańnie, materyjalnaje stanovišča, adukacyju, charčavańnie i asablivaści ładu žyćcia.

Ale najbolš cikavaje vyśvietliłasia, kali navukoŭcy pahladzieli nie prosta na ahulnuju kolkaść siadziačych hadzin, a na toje, jak mienavita hety čas raźmiarkoŭvaŭsia na praciahu dnia.

Dla analizu daśledčyki padzialili małaruchomyja pieryjady na praciahłyja i pierarvanyja. Praciahłymi ličylisia tyja, što doŭžylisia nie mienš za 30 chvilin, pryčym nie mienš za 90% hetaha času čałaviek pravodziŭ siedziačy.

Da pierarvanych adnosili pieryjady, jakija nie adpaviadali hetym kryteryjam: jany doŭžylisia mienš za 30 chvilin abo bolš za 10% času ŭ ich prypadała na ruch.

Vyniki daśledavańnia pakazali, što z kožnaj dadatkovaj hadzinaj praciahłaha siadzieńnia na dzień ryzyka śmierci ad raku była vyšejšaja na 9%, a ryzyka zachvareć na rak — na 3%. Dla vidaŭ raku, źviazanych z atłuścieńniem i dyjabietam druhoha typu, ryzyka zachvareć była vyšejšaja na 5%.

Dla pierarvanaha siadzieńnia nazirałasia advarotnaja suviaź. Kožnaja dadatkovaja hadzina takich pieryjadaŭ na dzień była źviazanaja ź nižejšaj na 18% ryzykaj śmierci ad raku i 6% nižejšaj ryzykaj zachvareć na jaho. Ryzyka zachvareć na vidy raku, źviazanyja z atłuścieńniem, była nižejšaja na 9%, a na źviazanyja z dyjabietam druhoha typu — na 10%.

«Našy vyniki śviedčać ab tym, što ŭpłyŭ małaruchomaha ładu žyćcia na zdaroŭje moža zaležać nie tolki ad ahulnaha času, praviedzienaha ŭ siadziačym stanoviščy, ale i ad taho, ci nazapašvajecca hety čas praciahłymi pieryjadami abo pieraryvajecca aktyŭnaściu», — tłumačać daśledčyki ŭ svajoj pracy.

Aŭtary miarkujuć, što vyjaŭlenaja suviaź moža mieć bijałahičnaje tłumačeńnie. Praviedzienyja raniej ekśpierymienty pakazvali, što navat karotkija pieryjady ruchu, jakija pieraryvajuć praciahłaje siadzieńnie, mohuć palapšać mietabaličnyja reakcyi arhanizma.

I dla hetaha nieabaviazkova hadzinami zajmacca ŭ spartzale. Daśledčyki taksama raźličyli, jak źmianiałasia ryzyka, kali častku praciahłaha małaruchomaha času zamianiała fizičnaja aktyŭnaść roznaj intensiŭnaści.

Zamiena adnoj hadziny na dzień lohkaj fizičnaj aktyŭnaściu była źviazanaja ź nižejšaj na 12% ryzykaj śmierci ad raku. Dla 30 chvilin umieranaj aktyŭnaści hety pakazčyk składaŭ 8%, a dla ŭsiaho piaci chvilin intensiŭnaj aktyŭnaści — 22%.

Adnak hetyja vyniki treba traktavać aściarožna. Daśledavańnie było naziralnym, a zamiena małaruchomaha času fizičnaj aktyŭnaściu raźličvałasia z dapamohaj statystyčnaj madeli. Tamu vyjaŭlenaja suviaź nie dakazvaje, što mienavita takaja źmiena fizičnaj aktyŭnaści była pryčynaj źnižeńnia ryzyki.

Tym nie mienš, vyniki adpaviadajuć inšym daśledavańniam, jakija źviazvajuć małaruchomy ład žyćcia ź niespryjalnymi źmienami ŭ arhaniźmie, u tym liku z chraničnym zapaleńniem.

Z praktyčnaha punktu hledžańnia vyniki dadajuć jašče adzin arhumient na karyść taho, kab nie pravodzić doŭhija pieryjady siadzieńnia całkam biez ruchu. Navat nievialikaja fizičnaja aktyŭnaść na praciahu dnia moža mieć značeńnie.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0