Navukoŭcy vyśvietlili, kali Ziamla moža stracić kisłarodnuju atmaśfieru
Navukoŭcy vyznačyli najbolš vierahodny scenaryj, jaki ŭ dalokaj budučyni zrobić Ziamlu nieprydatnaj dla žyćcia. Pavodle ich daśledavańnia, kisłarodnaja atmaśfiera našaj płaniety moža praisnavać jašče kala adnaho miljarda hadoŭ, piša BBC Sky.
Isnuje niekalki mahčymych pryčyn źniknieńnia žyćcia na Ziamli, siarod jakich źmianieńnie klimatu, pavyšeńnie ŭzroŭniu vuhlakisłaha hazu, padzieńnie asteroida i pastupovaje pavieličeńnie śvietłavoj mahutnaści Sonca. Adnak u hetym vypadku daśledčyki zasiarodzilisia na inšym pracesie — budučaj stracie kisłarodu ŭ atmaśfiery.
Prykładna 2,5 miljarda hadoŭ tamu adbyłasia tak zvanaja Vialikaja kisłarodnaja padzieja. U hety pieryjad uzrovień kisłarodu ŭ atmaśfiery i akijanach Ziamli istotna pavialičyŭsia. Ličycca, što hałoŭnuju rolu ŭ hetym adyhrali adnakletačnyja arhanizmy, choć dakładnyja pryčyny padziei dahetul abmiarkoŭvajucca navukoŭcami. Nazapašvańnie kisłarodu stała važnym etapam evalucyi Ziamli i dazvoliła raźvivacca šmatlikim składanym formam žyćcia.
Daśledčyki Kazumi Azaki z univiersiteta Tocha i Krystafier Rejnchard z Technałahičnaha instytuta Džordžyi stvaryli kampjutarnuju madel Ziamli, jakaja ŭličvała klimatyčnyja i bijachimičnyja pracesy. Daśledavańnie apublikavali ŭ navukovym časopisie Nature Geoscience.
Navukoŭcy praviali 400 tysiač kampjutarnych simulacyj, kožny raz źmianiajučy roznyja paramietry madeli. U vyniku jany pryjšli da vysnovy, što kisłarodnaja atmaśfiera Ziamli zachavajecca prykładna na praciahu nastupnaha miljarda hadoŭ.
Paśla hetaha, pavodle madelavańnia, adbudziecca chutkaje abiaskisłarodžvańnie atmaśfiery. Jana stanie padobnaj da atmaśfiery rańniaj Ziamli, jakaja isnavała da Vialikaj kisłarodnaj padziei.
Paśla rezkaha źnižeńnia ŭzroŭniu kisłarodu ŭ atmaśfiery budzie bolš mietanu, a vuhlakisłaha hazu zastaniecca mała. Taksama źniknie azonavy słoj. Daśledčyki miarkujuć, što Ziamla pieratvorycca ŭ śviet, dzie pieravažajuć anaerobnyja formy žyćcia, zdolnyja isnavać biez kisłarodu.
Raniej navukoŭcy ličyli, što bijaśfiera Ziamli moža praisnavać kala dvuch miljardaŭ hadoŭ. Heta źviazvali z pastupovym pavieličeńniem śvietłavoj mahutnaści Sonca, hłabalnym paciapleńniem i pamianšeńniem kolkaści vuhlakisłaha hazu, nieabchodnaha raślinam dla fotasintezu. Novaje daśledavańnie dazvalaje bolš dakładna acanić mahčymyja terminy zachavańnia kisłarodnaj atmaśfiery, choć prahnozy na miljardy hadoŭ majuć značnuju niavyznačanaść.
Vyniki daśledavańnia važnyja nie tolki dla razumieńnia budučyni našaj płaniety, ale i dla pošuku žyćcia za miežami Soniečnaj sistemy. Kisłarod ličycca adnym z mahčymych bijasihnatur — chimičnych rečyvaŭ u atmaśfiery płaniety, jakija mohuć śviedčyć pra isnavańnie bijałahičnych pracesaŭ.
Adnak atmaśfiera, bahataja kisłarodam, nie źjaŭlajecca pastajannaj prykmietaj žyćcia na płaniecie. Pavodle daśledčykaŭ, jana moža zachoŭvacca tolki na praciahu 20—30 pracentaŭ historyi Ziamli. Tamu astranomam varta šukać prykmiety žyćcia i na płanietach ź nizkim utrymańniem kisłarodu abo poŭnaj jaho adsutnaściu. Heta moža pavialičyć šancy vyjavić pazaziemnaje žyćcio.
Ciapier čytajuć
U SIZA KDB adšukaŭsia padpałkoŭnik Zara, jakoha siłaviki ličać analitykam Sachaščyka. Jak jon apynuŭsia ŭ Biełarusi — nieviadoma4
Kamientary