Dziasiatki staražytnych dzid na dnie Dźviny. U Viciebsku prajšli pieršyja padvodnyja raskopki
Navukoŭcy i dajviery ŭpieršyniu abśledavali dno raki nasuprać Viciebskich zamkaŭ i padniali na pavierchniu niamała staražytnych artefaktaŭ
Rečyšča la padnožža staražytnaha zamka stała miescam niezvyčajnych archieałahičnych daśledavańniaŭ. Navukoŭcy i dajviery ŭpieršyniu zazirnuli na dno raki, jakaja stahodździami słužyła pryrodnaj miažoj i śviedkam žorstkich abłoh horada.
Jak paviedamili vydańnie «Vićbičy» i ahienctva BiełTA, u pačatku vieraśnia ŭ Viciebsku adbylisia pieršyja ŭ historyi horada maštabnyja padvodnyja archieałahičnyja raskopki. Ekśpiedycyja pracavała na Zachodniaj Dźvinie la Kiraŭskaha mosta, nasuprać vuścia raki Vićby i terytoryi Nižniaha zamka. Daśledavańni arhanizavaŭ Instytut historyi Akademii navuk Biełarusi supolna z vałanciorami dajvinh-kłuba «Marski Piehas».
Pačatak prajektu pakłaŭ vypadak. Kala hoda tamu vadałazy-amatary znajšli na dnie Dźviny nakaniečnik dzidy i pieradali jaho ŭ muziej. Historyjaj zacikavilisia navukoŭcy. Kali supracoŭniki Instytuta historyi vyjechali na miesca dla papiaredniaj vyviedki, jany ŭsiaho za paru hadzin padniali z vady jašče piać staražytnych nakaniečnikaŭ. Paśla hetaha ekśpiedycyju vyrašyli rychtavać nieadkładna: raka pastajanna zanosić artefakty toŭstym płastom piasku, a akramia taho, isnavała pahroza, što pra pierśpiektyŭnaje miesca daviedajucca nielehalnyja kapalniki.
Praca pad vadoj była składanaj. Pavodle kiraŭnika ekśpiedycyi, staršaha navukovaha supracoŭnika Instytuta historyi Ivana Śpiryna, na hetym adrezku Dźviny adčuvajecca mocnaja płyń, jakaja pieraškadžała nadziejna zajakaryć pantony z pompami dla admyvańnia hruntu. Da taho ž raka ŭ centry Viciebska sudnachodnaja, tamu pry nabližeńni ciepłachodaŭ padvodnyja pošuki davodziłasia rehularna spyniać.
Za dva dni daśledčyki padniali z dna značnuju kolkaść pradmietaŭ staražytnaści: niekalki dziasiatkaŭ nakaniečnikaŭ dzid, a taksama frahmienty piačnoj kafli i bytavoj kieramiki. Znachodki ŭzbrajeńnia navukoŭcy datujuć pieryjadam ad XVI da XVIII stahodździa.
Ciapier navukoŭcam naležyć vyśvietlić, jak mienavita hety kompleks uzbrajeńnia apynuŭsia na dnie. Pavodle daśledčykaŭ, znachodki mohuć być źviazanyja jak z adnoj kankretnaj padziejaj (naprykład, bajavym sutyknieńniem ci katastrofaj račnoha sudna, jakoje pieravoziła partyju zbroi), tak i pakazvać vypadkovyja straty na račnoj pierapravie ciaham roznych stahodździaŭ.
Chranałahičnyja miežy znachodak — ad XVI da XVIII stahodździa — achoplivajuć čas, kali Viciebsk spałučaŭ status bujnoha handlovaha vuzła na Dźvinie ź misijaj klučavoj pamiežnaj krepaści VKŁ. Hetaja epocha sumiaščała ažyŭlenuju račnuju navihacyju i žorstkija vajennyja vyprabavańni: ad Livonskaj i Trynaccacihadovaj vojnaŭ da źniščalnych nastupstvaŭ Paŭnočnaj vajny. Jakija mienavita abstaviny sfarmavali hety padvodny arsienał, pakaža dalejšaja navukovaja atrybucyja.
Usie artefakty nakiravanyja ŭ Minsk na kansiervacyju i daśledavańnie ŭ łabaratoryjach Instytuta historyi. Paśla zaviaršeńnia navukovych prac kalekcyja zbroi vierniecca ŭ Viciebski abłasny krajaznaŭčy muziej, a archieołahi razam z dajvierami majuć namier viarnucca na Dźvinu z novaj ekśpiedycyjaj u nastupnym siezonie.
Kamientary
Pracavaŭ ja u RF z takim prystasavańniem "na sietcy" (sartravalnik biarvieńniaŭ na race)