U Minsku masava chvarejuć kaštany. U čym pryčyny i ci možna što z hetym zrabić?
Minčuki aburajucca: niahledziačy na siaredzinu červienia, kaštany ŭ horadzie pačali zasychać. Praz krajavy niekroz liście žoŭknie, ledź paśpieŭšy raspuścicca, a asobnyja ekzemplary atakavała minirujučaja mol. Čym heta niebiaśpiečna dla dreŭ, čamu ŭźnikaje i ci možna niejak źmianić situacyju, «Minskaj praŭdzie» raskazaŭ zahadčyk łabaratoryi prablem ekałohii lesu i dendrachranałohii Instytuta ekśpierymientalnaj bataniki imia Kupreviča Nacyjanalnaj akademii navuk Biełarusi Alaksandr Puhačeŭski.
Dva vorahi: mol i krajavy niekroz
«Raniej taki stan kaštanaŭ nie byŭ normaj, ciapier ža staŭ zvykłaj źjavaj. Uźnikaje pytańnie: što značyć «raniej»? Kali kazać pra minirujučuju mol, to hety škodnik źjaviŭsia ŭ nas prykładna dziesiać hadoŭ tamu. Na žal, prostych i efiektyŭnych mietadaŭ baraćby ź im niama, tamu jaho raspaŭsiudžvańnie stała praktyčna niepaźbiežnym», — raskazaŭ śpiecyjalist.
Što tyčycca krajavoha niekrozu, jaki prajaŭlajecca spačatku ŭ pabureńni, a paśla ŭ pačarnieńni liścia pa krajach, to jaho pryčyna — heta nie chvaroby, a niespryjalnyja faktary haradskoha asiarodździa. Jak praviła, heta źviazana z:
- zasaleńniem hleby supraćhałalodnymi reahientami (chłarydam natryju);
- vychłapnymi hazami ad aŭtamabilaŭ;
- zališniaj insalacyjaj (soniečnym vypramieńvańniem);
- niedachopam vilhaci ŭ dreŭ, jakija rastuć u akružanych asfaltam pasadačnych łunkach;
- uzrostam samich dreŭ.
«Siońnia mnohija kaštany dasiahnuli davoli pavažnaha ŭzrostu. U cełym, kaštan jak paroda dla haradskoha azielanieńnia Biełarusi pastupova adychodzić u minułaje. Jaho patencyjał u haradskich umovach šmat u čym vyčarpany, tamu śpiecyjalisty nie rekamiendujuć aktyŭna vykarystoŭvać hetaje dreva ŭ novych pasadkach. Zamiest hetaha prapanujuć vysadžvać bolš ustojlivyja vidy dreŭ i prymianiać sučasnyja ahratechnałohii, asabliva ŭ prydarožnych zonach», — źviarnuŭ uvahu Alaksandr Puhačeŭski.
Čym niebiaśpiečnyja chvoryja drevy
Pavodle słoŭ śpiecyjalista, minirujučaja mol i krajavy niekroz niebiaśpiečnyja pierš za ŭsio tym, što drevy stračvajuć svaju dekaratyŭnaść. Akramia taho, słabiejuć ich achoŭnyja funkcyi: kaštany horš spraŭlajucca z rolaj šumapahłynalnych i hazapyłaachoŭnych nasadžeńniaŭ.
Pastupova pad uździejańniem hetych faktaraŭ drevy słabiejuć z hoda ŭ hod i ŭrešcie hinuć. Hety praces nie adbyvajecca imhnienna, adnak užo ciapier ad mnohich kaštanaŭ, jakija zasychajuć, pazbaŭlajucca, bo jany bolš nie mohuć vykonvać svaje funkcyi.
Lačeńnie daražejšaje za novuju pasadku
Tearetyčna vyratavać drevy mahčyma. Dla hetaha prymianiajucca injekcyi śpiecyjalnych preparataŭ u stvoł, uzmocnienaje žyŭleńnie, paliŭ i inšyja miery dohladu. Adnak padobnyja mietady patrabujuć značnych vydatkaŭ i nie zaŭsiody harantujuć vynik.
Akramia taho, na hety momant niama dazvolenych dla šyrokaha prymianieńnia preparataŭ dla injekcyj u stvoł. Ich košt dasiahaje dziasiatkaŭ dalaraŭ na adno dreva (a patrabujecca nie adna injekcyja), tamu na praktycy čaściakom akazvajecca praściej vysadzić novaje dreva. Zrešty, maładym drevam taksama nieabchodny rehularny dohlad, pakul jany nie ŭkareniacca i nie padužejuć.
Kamientary
u našych prodkaŭ na harodzie raśli kaštany?