Biełyja miadźviedzi na Špicbierhienie stali taŭściejšymi i zdaraviejšymi, niahledziačy na źniknieńnie lodu
Niahledziačy na čakańni navukoŭcaŭ i toje, što płošča ledavoha pokryva ŭ Arktycy stabilna skaračajecca z-za źmieny klimatu, biełyja miadźviedzi na narviežskim archipiełahu Špicbierhien stali taŭściejšymi i zdaraviejšymi, čym byli ŭ pačatku 1990‑ch hadoŭ, piša Bi-bi-si.
Biełyja miadźviedzi palujuć na marskim lodzie na ciuleniaŭ, jakija źjaŭlajucca dla ich asnoŭnaj krynicaj tłustaj ježy. Tłuščavyja zapasy miadźviedziaŭ zabiaśpiečvajuć im enierhiju i ciepłaizalacyju, a taksama dazvalajuć samkam vypracoŭvać pažyŭnaje małako dla dzicianiataŭ.
U pieryjad z 1992 pa 2019 hod navukoŭcy ŭzvažyli i vymierali 770 darosłych miadźviedziaŭ na Špicbierhienie i vyjavili, što jany stali značna taŭściejšymi.
Jany miarkujuć, što miadźviedzi prystasavalisia da novych umoŭ, pačaŭšy bolš palavać na suchaputnych žyvioł, naprykład, aleniaŭ, a taksama na maržoŭ.
Heta adkryćcio, pra jakoje navukoŭcy raspaviali ŭ časopisie Scientific Reports, vyhladaje asabliva dziŭnym, kali ŭličyć, nakolki mocna źmianieńnie klimatu ŭpłyvaje na Špicbierhien.
Za čas, kali pravodziłasia heta daśledavańnie, pavyšeńnie tempieratury na płaniecie pryviało da taho, što praciahłaść siezona, kali mora svabodnaje ad lodu, vyrasła ŭ hetym rehijonie amal na 100 dzion — jana rasła z chutkaściu prykładna čatyry dni ŭ hod.
«Čym taŭściejšy miadźviedź, tym jamu lepš, — rastłumačyŭ viadučy daśledčyk Narviežskaha palarnaha instytuta doktar Jon Aars. — A ja čakaŭ, što pry takim značnym skaračeńni płoščy marskoha lodu stan žyvioł pahoršycca».
U Narviehii maržy znachodziacca pad aficyjnaj achovaj z 1950‑ch hadoŭ, pakolki da hetaha jany apynulisia na miažy źniknieńnia z‑za palavańnia. Achova spryjała pavieličeńniu ich kolkaści i, vidavočna, maržy stali novaj krynicaj tłustaj ježy dla biełych miadźviedziaŭ.
«Siońnia navokał stała značna bolš maržoŭ, — kaža Aars. — Mahčyma, jany taksama navučylisia bolš efiektyŭna palavać na ciuleniaŭ».
Jon rastłumačyŭ, što kali lodu na mory stanovicca mienš, ciuleni źbirajucca na nievialikich jaho ŭčastkach i tady miadźviedziam lahčej ich złavić.
Niahledziačy na toje, što dla hetych arktyčnych drapiežnikaŭ heta niečakana dobraja navina, daśledčyki ličać, što takaja situacyja naŭrad ci praciahniecca doŭha.
Pa miery taho jak marski lod praciahvaje skaračacca, miadźviedziam davodzicca pieraadolvać usio bolšyja adlehłaści, kab dabracca da miescaŭ palavańnia. Heta značyć, što jany raschodujuć bolš enierhii i traciać kaštoŭny tłušč.
Jak nahadvaje dabračynnaja arhanizacyja Polar Bears International, da 1970‑ch na biełych miadźviedziaŭ Špicbierhiena viałosia aktyŭnaje palavańnie.
Zatym hetych žyvioł uziali pad mižnarodnuju achovu, i ekśpierty miarkujuć, što heta taksama, razam z rostam kolkaści maržoŭ i aleniaŭ, mahło paŭpłyvać na stan papulacyi.
Ale hetaje palapšeńnie stanu miadźviedziaŭ, jak miarkujuć daśledčyki, moža być tolki časovym.
«Stan arhanizma — heta tolki častka karciny, — kaža viadučy śpiecyjalist Narviežskaha palarnaha instytuta doktar Džon Uajtmien. — Inšaje niadaŭniaje daśledavańnie pakazała, što pavieličeńnie kolkaści dzion bieź lodu skaraciła pracent vyžyvalnaści siarod miadźviedzianiat, miadźviedziaŭ-padletkaŭ i starych samak».
U inšych rehijonach Arktyki źmianieńnie klimatu zusim pa-inšamu ŭpłyvaje na papulacyi biełych miadźviedziaŭ. Usiaho ich 20.
Samaja paŭdniovaja i samaja dobra vyvučanaja ź ich — papulacyja na zachadzie Hudzonava zaliva ŭ Kanadzie. Jaje kolkaść skaračajecca, i navukoŭcy naŭprost źviazvajuć heta z paciapleńniem.
Pa słovach doktara Uajtmiena, u doŭhaterminovaj pierśpiektyvie karcina jasnaja: biełym miadźviedziam dla vyžyvańnia treba, kab mora zamiarzała.
«Skaračeńnie płoščy lodu ŭ vyniku viadzie da skaračeńnia kolkaści miadźviedziaŭ, choć [jak pakazvaje heta apošniaje daśledavańnie] karotkaterminovaja karcina moža mocna adroźnivacca ad rehijona da rehijona», — skazaŭ doktar Uajtmien Bi-bi-si.
«U doŭhaterminovaj ža pierśpiektyvie, — praciahnuŭ navukoviec, — kali nie strymlivać skaračeńnie płoščy lodu, to biełyja miadźviedzi ŭ vyniku źniknuć».
Ciapier čytajuć
«Šmatpartyjnaść, pluralizm mierkavańniaŭ — heta brachnia, zachodniaja brachnia». Łukašenka razhladaje kanstytucyjnaje viartańnie da savieckaj sistemy79
«Šmatpartyjnaść, pluralizm mierkavańniaŭ — heta brachnia, zachodniaja brachnia». Łukašenka razhladaje kanstytucyjnaje viartańnie da savieckaj sistemy
«Dziaŭčyna niedzie praź siem siekund užo pikiravała bieź piłota». Siabar deltapłanierysta, jaki raźbiŭsia ŭ Stročycach, raskazaŭ, što pryviało da trahiedyi44
Kamientary
Miadzviedziu - čym taūsciej, tym zdaraviej, a čalavieku čamusci, kažuc, što naadvarot...
Usio jasna, maniac, šelmy !