«Vynies apraŭdalny prysud — možaš pierastać być sudździoj». Advakat patłumačyŭ, čamu ŭ Biełarusi tak drenna z pravasudździem

Pavodle nazirańniaŭ Dźmitryja Lepretara, bolšaść biełaruskich sudździaŭ — heta byłyja sakratary sudovych pasiadžeńniaŭ, jakija paźniej atrymlivali vyšejšuju adukacyju, pavyšali kvalifikacyju i ŭ vyniku pryznačalisia na pasady.

Jak zaznačaje Lepretar, sam jon nikoli nie razhladaŭ siabie ŭ hetaj roli.

«Dla taho kab stać sudździoj, treba mieć peŭny skład rozumu i charaktaru, a heta naohuł nie maja historyja», — tłumačyć advakat.

Čamu jurysty, jakija vučyli adny i tyja ž zakony, dziejničajuć pa-roznamu?

Razvažajučy ab tym, čamu častka jurystaŭ abiraje šlach ihnaravańnia pravavych normaŭ, Lepretar zaŭvažaje, što, z adnaho boku, heta ŭpłyŭ sistemy, u jakuju traplaje vypusknik VNU:

«Kali ty prychodziš na svaju pieršuju pracu paśla VNU, tabie kažuć: «Zabudź usio, čamu ciabie vučyli. Voś jość praktyka — i pracuj u jaje miežach». I ty ŭ miežach hetaj praktyki i isnuješ prafiesijna ŭ jakaści sudździ ci prakurora».

Ź inšaha boku, jak davodzić advakat, istotnuju rolu adyhryvaje strach — jak za karjeru, tak i za zachavańnie materyjalnaha dabrabytu: «U ludziej kredyty, ipateki».

«Plus da ŭsiaho, kali ŭ ciabie napracavanaja praktyka pa peŭnych spravach, tabie dumać nie treba. Ty adkryvaješ ahlad sudovaj praktyki i razumieješ, jak tabie vyrašyć hetuju spravu. Byvajuć, viadoma, nietypovyja vypadki, jakija vynosiacca na ŭzrovień Viarchoŭnaha suda, ale ŭ asnoŭnym heta nakatanaja praktyka».

Advakat zaŭvažaje, što sudovaja sistema samaŭznaŭlajecca za košt maładych kadraŭ — byłych sakrataroŭ ci pamočnikaŭ, jakija ŭžo bačyli styl pracy svaich papiarednikaŭ. Pavodle słoŭ Lepretara, vypadki pierachodu z advakatury ŭ sudździ vielmi redkija, jak i zvarotny praces.

Adnak, jak padkreślivaje ekśpiert, kali byłyja supracoŭniki Śledčaha kamiteta ci Departamienta finansavych rasśledavańniaŭ stanoviacca advakatami, pačynajecca samaje cikavaje:

«U ich adkryvajucca vočy, kali jany sutykajucca z realnymi ludźmi, jakija prychodziać na pryjom sa svaimi prablemami i bolem, i vykazvajuć im hetuju niespraviadlivaść, jakaja adbyvajecca. I vielmi časta davodzicca čuć: «Pry mnie takoha nie było, ja tak nie rabiŭ». Choć my viedajem, što i nie tak rabili».

«Telefonnaje prava» i prakurorskija daviedki

Adnosna «telefonnaha prava», kali sudździam dyktujuć nieabchodnaje rašeńnie, Lepretar zaŭvažaje: «Nie biez hetaha». Pavodle jaho słoŭ, asabliva vidavočna heta stała ŭ 2020 hodzie:

«Kalehi kazali roznaje pra toje, jak vynosilisia ŭ tym liku pastanovy pa administracyjnych pravaparušeńniach. Niedzie tam ałovačkam paznačana, niešta voś heta…»

Jak zaŭvažaje Lepretar, dziaržaŭnyja abvinavaŭcy maksimalna palahčajuć pracu sudździ: pa kožnaj spravie rychtujecca daviedka, jakaja potym praz funkcyju «skapijavać — ustavić» pierachodzić u tekst prysudu. Pytańnie časta zastajecca tolki ŭ ličbach paśla słova «prysudziŭ».

Pavialičyć

Čamu ŭ Biełarusi mizernaja kolkaść apraŭdalnych prysudaŭ?

Chraničnaj prablemaj biełaruskaj sudovaj sistemy zastajecca adsutnaść apraŭdalnych prysudaŭ. Pavodle słoŭ Lepretara, na heta ŭpłyvaje taki pakazčyk, jak «pracent zaćviardžalnaści» rašeńniaŭ u apielacyi. Kali sudździa vynosić apraŭdalny prysud, heta moža stać padstavaj dla dadatkovaj pravierki jaho kvalifikacyi, paśla jakoj jon moža «prosta pierastać być sudździoj».

Lepretar akcentuje ŭvahu na tym, što sudovaja sistema Biełarusi nie źjaŭlajecca niezaležnaj. U demakratyčnaj krainie sud — heta paŭnavartasnaja treciaja halina ŭłady. U Biełarusi ž isnuje vielizarnaja zaležnaść ad vykanaŭčaj viertykali: usie sudździ pryznačajucca ŭkazam prezidenta na peŭny termin.

«Kožny sudździa razumieje, što termin pierapryznačeńnia padychodzić, a ci pierapryznačać ciabie — vialikaje pytańnie. A ci pasunuć ciabie dalej pa karjernaj leśvicy? (…) Zrazumieła, što da Viarchoŭnaha suda nie ŭsie dabirajucca, ale isnuje peŭnaja ratacyja — kaho i kudy».

Jak davodzić advakat, pažyćciovaje pryznačeńnie mahło b stać adnoj z harantyj niezaležnaści. Tady čałaviek budzie razumieć, što za «niazručnaje» rašeńnie jaho nie pazbaviać pasady praź niekalki hadoŭ.

Apraŭdalny prysud i pomsta advakatu

Adnym z samych rezanansnych vypadkaŭ vyniasieńnia apraŭdalnaha rašeńnia była sprava hałoŭnaha inžyniera MZKC Andreja Hałavača, jakomu vystaŭlali 35 epizodaŭ atrymańnia chabaru. Paśla apraŭdańnia pa kryminalnaj spravie jon byŭ adrazu zatrymany ŭ zale suda ŭ miežach novaj spravy, jakaja ŭ vyniku taksama skončyłasia apraŭdalnym prysudam. U sumie mužčyna adsiedzieŭ čatyry hady ŭ SIZA.

Jak zhadvaje Lepretar, supracoŭnika MZKC abaraniała advakatka Viera Areška, jakaja ŭ toj čas była namieśnicaj staršyni Minskaj haradskoj kalehii advakataŭ. Paśla apraŭdalnaha prysudu pa pieršaj spravie siłaviki pryjšli da jaje samoj i pačali pieraśled za nibyta znojdzieny pry pieratrusie pistalet.

«Heta byŭ vidavočny najezd na jaje praz apraŭdalny prysud i sproba vybić jaje z druhoj kryminalnaj spravy albo zapužać inšych advakataŭ», — vykazvaje svajo mierkavańnie juryst.

Na pytańnie, jak u vyniku Viery Arešcy ŭdałosia adbicca, Lepretar zaŭvažaje, što dakładna nie viedaje, ale miarkuje, što pytańnie vyrašałasia na samym vysokim uzroŭni:

«Respublikanskaja kalehija advakataŭ vychodziła na ŭzrovień abo Administracyi prezidenta, abo Hienieralnaj prakuratury».

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0