Advakat Dźmitryj Lepretar raskazaŭ pra biełyja plamy ŭ spravie ab terakcie ŭ mietro
Advakat Dźmitryj Lepretar, jaki abaraniaŭ hałoŭnaha abvinavačanaha ŭ terakcie ŭ minskim mietro Dźmitryja Kanavałava, u novym vypusku TOKu zhadaŭ, jak prachodziŭ praces pa hetaj spravie, i patłumačyŭ, čamu da siońnia mnohija sumniavajucca ŭ vysnovach śledstva.
«Usim cikava było razabracca»
Abaroncam Kanavałava Dźmitryj staŭ vypadkova, bo ŭ toj dzień akazaŭsia dziažurnym advakatam.
Juryst pryznajecca, što pakul išło śledstva, jon adčuvaŭ siabie ŭ horadzie spakojna. Adnak kali sprava dajšła da adkrytaha suda, jamu stała nie pa sabie:
«Nie moh na toj momant pradbačyć, jak buduć pavodzić siabie paciarpiełyja, tamu što Kanavałaŭ pad vartaj, a ja ž pa horadzie chadžu. Heta adna z prablem prafiesii, kali niejkija dumki ci dziejańni tvajho padabaronnaha aŭtamatyčna pieranosiać na ciabie, tamu što ty abaraniaješ jaho».
Abaronca ŭspaminaje, što ŭ pačatku pracesu navat bajaŭsia karystacca hramadskim transpartam i jeździŭ na pasiadžeńni na taksi.
«Ale potym ja zrazumieŭ pa reakcyi paciarpiełych, publiki, jakaja prysutničała i manitoryła praces, i presy ŭ zale, što ŭsim cikava razabracca», — padkreślivaje Lepretar.
Najaŭnaść kanśpirałahičnych teoryj vakoł hetaj spravy advakat tłumačyć žachlivaj kamunikacyjaj ułady z narodam:
«Była vybrana vielmi niaŭdałaja stratehija tłumačeńnia taho, što adbyłosia, jak jano adbyłosia, jak jano raźvivałasia. Heta prosta kamunikacyjny pravał z boku dziaržavy. Hety chutki sud, heta chutkaje papiaredniaje rasśledavańnie… Ludziam było važna samim razabracca».
Parušeńni standartaŭ prava na spraviadlivaje sudovaje raźbiralnictva
Pavodle mierkavańnia Lepretara, praźmiernaja paśpiešlivaść pracesu i vykanańnia pryhavoru źjaŭlajecca parušeńniem standartaŭ prava na spraviadlivaje sudovaje raźbiralnictva. Jon źviartaje ŭvahu na toje, što sprava naličvała 550 tamoŭ, jakija treba było vyvučyć:
«Niemahčyma ŭ taki karotki termin razhledzieć materyjały kryminalnaj spravy, jakija składajuć 500 tamoŭ. Zrazumieła, što tam pracentaŭ 70 śmiećcia, tamu što kryminalnaja sprava składałasia ź niekalkich epizodaŭ, i ŭsie pastanovy ab zatrymańni, pratakoły pieratrusaŭ tych ludziej, jakich zatrymlivali paśla 2008 hoda, jany ŭsie byli ŭ hetych tamach. Kałasalnaja kolkaść niepatrebnaj infarmacyi. Ale ŭ lubym vypadku, kali heta vystaŭlajecca dziaržaŭnym abvinavačvańniem u jakaści dokazu, heta pavinna być daśledavana».
Jašče adnym sumnieŭnym aśpiektam pracesu juryst nazyvaje zamoŭčvańnie častki infarmacyi padčas pasiadžeńniaŭ:
«Byli momanty niekatorych kupiur, ja bačyŭ, jak [sudździa Alaksandr] Fiedarcoŭ rabiŭ kupiury niejkich rečaŭ. Byli paciarpiełyja, jakija zaŭvažali ŭsio heta. (…)
Kanavałaŭ admoviŭsia davać pakazańni ŭ sudzie, i tamu ahučvali ŭsie jaho pakazańni, dadzienyja na papiarednim rasśledavańni. I tam piarečyli paciarpiełyja nakont taho, što nie da kanca pračytany pratakoł, vykinuty abzac i hetak dalej. Tak, heta było. I heta jakraz dadavała droŭ u topku niedavieru da taho, što adbyvajecca».
Taksama advakat krytykuje abychodžańnie z abvinavačanymi ŭ zale suda:
«Hetaja scena, hetyja kletki, hety zavod abvinavačanych u pozie «ziu»… Heta ŭsio parušeńnie standarta prava na spraviadlivaje sudovaje raźbiralnictva — kali vam pakazvajuć pieršapačatkova, što hetyja ludzi vinavatyja».
A jaki matyŭ?
Niedavier vyklikała i aficyjnaja farmuloŭka matyvu złačynstva — «destabilizacyja abstanoŭki ŭ Respublicy Biełaruś». Dźmitryj Lepretar paćviardžaje, što Kanavałaŭ sapraŭdy časta paŭtaraŭ mienavita hetuju frazu. Adnak, pavodle słoŭ jurysta, adnojčy abvinavačany padrabiaźniej raskazaŭ pra svaje pryčyny, ale heta nie było ahučana publična:
«Voś jakraz adna z kupiur Fiedarcova. Była kupiura adnaho z dopytaŭ, tamu što, vidać, nie zachacieli pra heta kazać publična ŭhołas».
Hety dopyt prachodziŭ, kali Kanavałaŭ znachodziŭsia ŭ «Navinkach» na stacyjanarnaj psichołaha-psichijatryčnaj ekśpiertyzie.
«I jon tam zahavaryŭ pra matyŭ. Heta byŭ sapraŭdy matyŭ, voś jak jon kazaŭ — «destabilizacyja hramadska-palityčnaj abstanoŭki ŭ Respublicy Biełaruś». Ale jon bolš šyroka patłumačyŭ, što maje na ŭvazie pad hetym matyvam».
Na prośbu pryadkryć zasłonu nad tym, jak Kanavałaŭ tłumačyŭ svoj učynak, Lepretar adkazaŭ tak:
«Kali hramadzianskuju supolnaść pačynajuć zahaniać usio hłybiej i hłybiej, niedzie śpiejuć voś takija ludzi, jakim heta ŭsio abrydła. Jany tam niedzie ŭ lubym vypadku chodziać — i potym voś takoje zdarajecca».
Ciapier čytajuć
Cichanoŭskaja: Dzieci nie pierajechali ŭ ZŠA, a prosta časova buduć z tatam dziela biaśpieki21
Kamientary
Pakul što ŭsia historyja z vybucham u mienskim mietro vyhladaje kalkaj z padpału Rejchstahu 27 lutaha 1933, kali hałandski piramańjak Marynus van dieer Lubbe nibyta adzinaasobna padpaliŭ Rejchstah, dy tak udała, što tyj zapałaŭ, jak hihancki fakieł. Admietna, što pažar byŭ likvidavany davoli chutka za 1.5 hadziny. Usio heta adbyvałasia na fonie brutalnych represij nacystaŭ suprać apazicyi. Nacysty nieadkładna abvinavacili ŭ padpale kamunictaŭ, a ŭ užo nazvaŭtra - 28 lutaha Hitler vydaŭ znakamity ukaz ab "Abaronie naroda i dziaržavy", jaki pa skasavaŭ bazavyja hramadckija pravy. Darečy, van der Lubbe na sudzie śćviardžaŭ, što jon znachodziŭsia ŭ budynku Rejchstaha nie adziny. U kampanii z van der Lubbe nacysty sprabavali asudzić niekalki kamunistaŭ, ale adkrytaść pracesa nie dazvoliła im hetaha zrabić. U vyniku tolki van der Lubbe byŭ prysudžany da śmierci, ale paśla taho Lejpcyhskaha pracesu nacysty stvaryli admysłovy karny orhan - "Narodnuju sudovuju pałatu" i ŭsie palityčnyja sudy nadalej byli začynienymi.
Terakt u mienskim mietro taksama adbyŭsia na fonie represij paśla Płoščy-2010, da jakich u sakaviku 2011 dadaŭsia biesprecedentny valutny kryzis. I taksama ŭ 2011 režym abvinavčvaŭ u terakcie apazicyju. Pad čas publičnych zdymkaŭ Kanavałaŭ i Kavaloŭ kazali kazionnymi farmuloŭkami i chavali nietypovy dla ichnaha stanovišča alimpijski spakoj. U vyniku ich davoli chutka asudzili da śmierci, a rečavyja dokazy źniščili. Tyj praces staŭ kropkaŭ uźlotu karjery budučaha łukašenkaŭskaha hienprakurora i staršyni viarchoŭnaha suda Švieda, jaki daŭno nie patrabuje dadatkovych kamientaroŭ.