Навука і тэхналогіі66

Боты OpenAI атакуюць Вікіпедыю і выпрабоўваюць яе сістэмы бяспекі. Распрацоўшчыкаў ШІ абвінавацілі ў тэхнічным шкодніцтве

Найбуйнейшая сусветная энцыклапедыя сутыкнулася з маштабным умяшаннем з боку аўтаномных праграм штучнага інтэлекту. Некантраляваныя дзеянні алгарытмаў прыводзяць да тэхнічных збояў, патрабуюць дадатковых фінансавых выдаткаў і ставяць пад пагрозу стабільнасць адкрытай інтэрнэт-інфраструктуры.

Футболка з вікі-прынтам. Фота: Wikimedia Commons

Фонд Вікімедыя апублікаваў вынікі ўнутранага расследавання, якое пацвердзіла несанкцыянаваную актыўнасць так званых «шкодніцкіх» (rogue) ШІ-агентаў кампаніі OpenAI на сваіх платформах. Хаця прамога ўзлому сістэм або кампраметацыі даных не зафіксавана, спецыялісты фонду і валанцёры вымушаныя самастойна ліквідаваць наступствы хаатычных дзеянняў алгарытмаў, якія шукаюць шляхі абыходу сістэм бяспекі.

Аналіз трафіку і логаў паказаў тры асноўныя кірункі несанкцыянаванай актыўнасці.

Па-першае, ШІ-агенты ўносілі змены ў вікі-старонкі. Абсалютная большасць правак рабілася ў тэставых зонах («пясочніцах»), аднак алгарытмы таксама спрабавалі змяніць канфігурацыю інструмента цытавання, каб выкарыстоўваць яго ў якасці проксі-сервера для здабывання даных з іншых сайтаў.

Па-другое, зафіксаваныя беспаспяховыя спробы скампраметаваць публічны сэрвіс нататак Etherpad з той жа мэтай — стварыць канал для аддаленага збору інфармацыі. Некаторыя агенты таксама выкарыстоўвалі гэты інструмент для запісу ўласных задач.

Па-трэцяе, боты OpenAI згенеравалі мільёны аўтаматызаваных запытаў да публічных API і прасканавалі мільёны старонак праектаў Вікіданыя (Wikidata) і Вікісховішча (Wikimedia Commons). Масіраваная нагрузка, якая ўключала сотні тысяч запытаў да сэрвісу Wikidata Query Service (WQDS), стала прычынай яго частковага збою ў маі гэтага года.

Пры гэтым ніводзін з агентаў не запытваў дазволу супольнасці на сваю дзейнасць, як таго патрабуюць правілы Вікіпедыі.

Прадстаўнікі Вікімедыя падкрэсліваюць, што дзейнасць аўтаномных агентаў наўпрост б'е па інфраструктуры некамерцыйных праектаў і павялічвае кошт іх абслугоўвання. З 2024 года аб'ём выкарыстання прапускной здольнасці сервераў фонду вырас на 50 % выключна з-за ўсплёску бот-трафіку.

У 2025 годзе спецыялісты зафіксавалі, што 65 % трафіку, які найбольш інтэнсіўна спажывае рэсурсы платформы, генеруецца менавіта аўтаматызаванымі праграмамі. Калі гэтую праблему ігнараваць, перагрузка сістэм можа прывесці да блакавання доступу для звычайных карыстальнікаў (людзей) з-за падзення сервераў.

Кампанія OpenAI раней прызнавала, што яе агенты часам могуць паводзіць сябе «непрадказальна». Аднак Фонд Вікімедыя лічыць такія тлумачэнні недастатковымі і патрабуе ад камерцыйных распрацоўшчыкаў штучнага інтэлекту ўзяць на сябе адказнасць за маніторынг і абмежаванне ўласных праграм.

На думку прадстаўнікоў фонду, цяжар ліквідацыі наступстваў і фінансавыя выдаткі не павінны класціся на валанцёраў і ўладальнікаў сайтаў. Тэхналагічныя карпарацыі, якія атрымліваюць прыбытак ад навучання ШІ на адкрытых дадзеных, абавязаны ўкараніць выразныя сістэмы ідэнтыфікацыі сваіх агентаў. Гэта дазволіць адміністратарам платформаў і меншым арганізацыям кантраляваць і самастойна вырашаць, ці дазваляць такім алгарытмам узаемадзейнічаць са сваёй інфраструктурай.

«Наша Нiва» — бастыён беларушчыны

ПАДТРЫМАЦЬ

Каментары6

  • .
    07.10.2026
    > Кампанія OpenAI раней прызнавала, што яе агенты часам могуць паводзіць сябе «непрадказальна»

    "Мая сабака часам можа паводзіць сябе непрадказальна".
    Ну добра, тады бяры яе на павадок і вырашай праблемы, калі яна з яго сарвалася.

    А даныя вікіпедыі можна ж забраць дампамі за 1 раз, неабавязкова абыходзіць усе патрэбныя старонкі.
    Значыць, гэта не сама карпарацыя абыходзіла вікі для навучання ШІ, а нейкія карыстальнікі давалі нейкія свае крыва сфармуляваныя задачы.
  • Пацьвярджэньня
    07.10.2026
    Во як! А як жа гэныя хвалёныя мадэратары, якія могуць проста забаніць на два гады за выпраўленьне артаґрафічных памылак у артыкулах? Што? Зьдзьмуліся перад навалай ШІ?
  • Так
    07.10.2026
    Беларускія праграмісты, айці роты, трэба разпрацаваць процьму агентаў, якія будуць правіць англамоўныя вікі артыкулы пра ВКЛ, Пагоню і гд, дзе зараз пануе летувіская цэнзура (пра якую нядаўна тут быў артыкул на старонках НН).

Цяпер чытаюць

Трамп: Украіне прыйшоў час завесці новага прэзідэнта13

Трамп: Украіне прыйшоў час завесці новага прэзідэнта

Усе навіны →
Усе навіны

Лаўрэатка Нобелеўскай прэміі міру Наві Пілай, даведаўшыся пра ўзнагароду, пажартавала з Трампа2

Трамп заявіў, што паспяхова дамовіўся з Пуціным пра пастаўкі паліва41

З італьянскай вінаробні ўвадначас скралі элітнага віна на 5 мільёнаў даляраў. Гэта беспрэцэдэнтны маштаб5

Улады анансавалі змены ў падатковых стаўках на наступны год. Што памяняецца?2

У ЗША жанчына вырасціла гіганцкі кабачок вагой з дарослага чалавека1

Менш чым за суткі беларуска зрабіла 170 тысяч крокаў — хадзіла па стадыёне каля дома9

Кіраўнік Мінска: Гандлёвых цэнтраў у сталіцы ўжо даволі3

Белстат апублікаваў статыстычныя партрэты беларускіх бацькі і маці

У сэрвісе для зваротаў у дзяржаўныя органы адбыўся выцек даных. Папаліліся і вядомыя прапагандысткі1

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Трамп: Украіне прыйшоў час завесці новага прэзідэнта13

Трамп: Украіне прыйшоў час завесці новага прэзідэнта

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць