«Запрасіў мяне на спатканне і прыехаў на яго з пакетам памідораў замест кветак». Што ўспамінаюць пра Яна Памедора Рэуцкага, адміна шматтысячнай суполкі беларусаў Польшчы
Ян Памедор Рэуцкі аб’яднаў 28 тысяч чалавек у суполцы беларускіх эмігрантаў Варшавы і быў значнай фігурай у афлайн-супольнасці беларусаў Польшчы. «Наша Ніва» сабрала ўспаміны пра берасцейца, які днямі памёр у 50 гадоў.
Мастачка Ніка Сандрас сябравала з Янам больш за 20 гадоў. Жанчына расказала «Нашай Ніве», што гэта яна некалі прыдумала псеўданім для Сяргея Пархаця — так насамрэч звалі Яна Памедора Рэуцкага:
«Мы пазнаёміліся ў ЖЖ, ён запрасіў мяне на спатканне і прыйшоў на яго з пакетам памідораў замест кветак — так і стаў Памідорам. За ўсё жыццё яго ніхто ніколі не называў Сяргеем, толькі Памідорчыкам, Памідорам.
Ён быў чалавекам, побач з якім не трэба старацца быць добрым, прыгожым, разумным, шчаслівым. Побач з ім можна было гаварыць і рабіць усё, што думаеш і адчуваеш. Ён быў тым, хто, прачытаўшы паведамленне, што ты захварэў, не ператэлефаноўваў, а прыязджаў з ежай і лекамі».
Ніка апісвае сябра як чалавека з вельмі добрым характарам:
«Ён ніколі не быў злым ці раздражнёным, ніколі ні пра каго не гаварыў дрэнна. Ён быў справядлівым, жыў па сумленні, заўсёды быў на баку праўды, ніколі нікога не падводзіў, суцяшаў і падтрымліваў. Ён быў вельмі лёгкім, любіў смачную каву, музыку, утульны дом, свабоду. Нам падабалася сядзець на кухні, размаўляць гадзінамі, смяяцца ці сумаваць. Ён хацеў мець сям’ю, але быў адзінокім — усё неяк не шанцавала.
Ён стварыў групу «Беларусы Варшавы», каб людзі маглі дапамагаць адно аднаму. Ён быў з тых беларусаў, што не носяцца са сцягам беларускасці, а проста свецяцца беларускасцю, як маяк. Сапраўдны беларус, прыгожы мужчына, добры чалавек. Найлепшы сябар».
Паэт Валярына Кустава таксама была знаёмая з Рэуцкім шмат гадоў. Той быў яе суседам яшчэ ў мінскім Сухараве — яны жылі ў трох хвілінах адно ад аднаго. А калі Кустава з’ехала ў Варшаву, Памедор хутка напісаў і спытаўся, чым дапамагчы.
На новым месцы яны працягнулі сябраваць:
«Мы з дачкой часта наведваліся ў кавярню, дзе Сяргей працаваў барыстам. Дачка вельмі радавалася і ўражвалася, што бачыла хлопца ў спадніцы з каляровымі пазногцямі. А яшчэ яе страшэнна весяліла, што мамінага прыяцеля завуць Памедор. Дзі-Дзі заўжды жартавала, што калі Сяргей — Памедор, то Яўген (гаспадар кавярні, які працуе з ім на змену) — тады гурок!
Хлопцы заўжды частавалі Дзіву самаробнымі гарэшкамі са згушчонкай па беларускім рэцэпце. Малая прасіла пайсці ў «Какао» пры кожнай магчымасці. Калі ў 2023 тата захварэў на анкалогію, Памедор прапанаваў здабыць для яго навюткі інвалідны вазок і арганізаваў дапамогу валанцёра па афармленні непаўнаспраўнасці таты».
Журналіст Ігар Палынскі згадаў у фэйсбуку нядаўнюю гісторыю, калі Рэуцкі вырашыў забараніць пісаць паведамленні не па-беларуску ў суполцы «Беларусы Варшавы». Не ўсе наведнікі тады лёгка прынялі тое рашэнне — Памедор адхапіў багата крытыкі ў свой адрас.
«Некаторыя людзі, якія называюць сябе беларусамі, пісалі ў каментах да публікацый пра ягоны сыход — «зямля бетонам». Таму што ён… забаніў іх у сваёй закрытай суполцы, правілам якой было пісаць посты па-беларуску, а яны адмаўляліся, пісалі — ксенафобія, дыктатура.
У мяне няма слоў. Як жа часам… не ведаю, страшна, балюча, калі людзі, ні**я не ўсведамляючы, ні ў чым не спрабуючы разабрацца, з цвёрдым ілбом гатовыя, праходзячы міма, зняважыць, спаскудзіць, абразіць, абвінаваціць і пайсці сабе далей, а чалавека няма. І чамусьці амаль упэўнены, што яны перапаўняюцца ў сваёй сатысфакцыі: маўляў, чалавек думаў не як я, а значыць, ён (падстаўце любое азначэнне), а значыць, быў гаўном, і таму «земля бетоном», — піша Палынскі.
Кіраўнік фонда BelAid Андрэй Стрыжак напісаў у фэйсбуку, што не сябраваў з Рэуцкім, але заўжды паважаў яго за справы, і перш за ўсё за суполку беларусаў Варшавы. Андрэй расказвае пра эпізод з жыцця Памедора, які здарыўся яшчэ ў часы, калі Стрыжак кіраваў «Байсолам».
«Ян Памедор Рэуцкі быў адным з першых, хто напісаў мне з прапановай стартаваць збор для Святланы Курс, калі стаў вядомы яе дыягназ. Цяпер яны сустрэнуцца і змогуць абняцца.
Я памятаю Сяргея яшчэ па Менску. Мы не былі добра знаёмыя, але ж заўсёды цёпла віталіся калі бачыліся. Для мяне Сяргей частка ўсіх маіх жыццяў — гастрольнай менскай, гастрольнай варшаўскай», — піша Стрыжак.
У апошнія месяцы Рэуцкаму было няпроста. Ніка Сандрас успамінае, пра што яму балела:
«Сёлета мы не бачыліся асабіста, бо жывем у розных гарадах, сазвоньваліся і перапісваліся. Ён быў у стрэсе і трохі сумны. Хацеў, каб у яго бары «Тэмпература» справы ішлі лепш, але на ўсё былі патрэбныя грошы. Шукаў працу, але з гэтым было няпроста, давялося з’ехаць з любімай кватэры. Такія зразумелыя цяжкасці і імкненні чалавека, які жыве ў замежжы, мае мары і не мае ўласнага жылля, калі кошты за арэнду большыя за заробак. Большасць людзей знаёмыя з такім жыццём.
Усе нашы размовы былі вакол таго, як яму развіваць бар і наладжваць жыццё, як было б добра сустрэць блізкага чалавека, каб была сям’я. Простыя чалавечыя жаданні, мэты, праца».
«Наша Нiва» — бастыён беларушчыны
ПАДТРЫМАЦЬЦяпер чытаюць
Замест парэшткаў Вітаўта за сцяной Віленскай катэдры знайшлі толькі кучу камянёў. Але ўлады Літвы гатовыя выдаткаваць на працяг пошукаў яшчэ 1,5 мільёна еўра2828
Каментары