Яўка на выбарах у КР: проста людзям нецікавыя бойкі за пусты мех
Гісторык Аляксандр Пашкевіч адгукнуўся на вынікі выбараў у Каардынацыйную раду парадаксальна — допісам двухгадовай даўніны. Яго тлумачэнне надае і аптымізм: спрацавалі здаровыя грамадскія інстынкты.
Я стараюся па магчымасці не паўтарацца і не пісаць увесь час адно і тое ж, але сёння зраблю выключэнне і слова ў слова прадублюю пост двухгадовай даўніны. Актуальнасці ён зусім не страціў нават часткова, а нечага прынцыпова новага, што прымусіла б змяніць ці падкарэктаваць ранейшую думку, таксама не нарадзілася.
«Я адзін з тых, думаю, шматлікіх беларусаў, якія не галасавалі на выбарах у Каардынацыйную раду прынцыпова: і маючы для гэтага практычную магчымасць, і ўсведамляючы гэту магчымасць.
Прычына — разуменне таго, што з часоў нацыянальнага ўздыму 2020‑2021 гадоў прамінула шмат часу, і ўмовы радыкальна змяніліся. Нягледзячы на ўсе складанасці, і цяпер засталося нямала сфер, у якіх беларусы, неабыякавыя да лёсу сваёй бацькаўшчыны, могуць рабіць інвестыцыі ў будучую новую Беларусь. Культурная, медыйная, адукацыйная, праваабарончая, нават эканамічная сфера. А вось магчымасці рабіць нешта сапраўды карыснае ў сферы практычнай палітыкі сціснуліся да самага мінімуму.
Пакуль у рэгіёне нестабільнасць і адпаведна будучы лёс Беларусі — адкрытае пытанне для заходняга свету, безумоўна ёсць сэнс у існаванні Офіса Ціханоўскай. Ва ўсякім разе зразумела, якія ягоныя функцыі. А вось для ўсяго астатняга беларускага палітычнага, у тым ліку (а мо і перадусім) для Каардынацыйнай рады, на жаль, нішаў цяпер няма.
Бо няма ніякіх рычагоў і механізмаў, каб праводзіць у жыццё патэнцыйна прынятыя Каардынацыйнай радай рашэнні. А без гэтага ўся яе дзейнасць будзе пустой гаварыльняй. І людзі гэта добра адчуваюць — хтосьці на свядомым, хтосьці на падсвядомым узроўні. Што знаходзіць адлюстраванне ў тым ліку і ў выніках галасавання, перадусім працэнтах яўкі.
На сваім уласным — і не толькі сваім, але таксама шматлікіх сяброў і знаёмых, — прыкладзе магу сказаць, што для многіх справа тут не ў зняверванні, адрыве ад беларускага парадку дня і нежаданні нешта рабіць для беларускай будучыні, не ў «хатаскрайніцтве». Жаданне нешта рабіць ёсць, няма жадання ўпісвацца ў гэты канкрэтны праект.
Паколькі рэальна незразумела, што ад яго карыснага можа быць на выхадзе.
Не магу пагадзіцца з тым, што Каардынацыйная рада важная як пляцоўка для трэніроўкі нейкіх палітычных навыкаў. Што тыя, хто пройдзе праз яе, нібыта будуць мець вялікі досвед і стануць больш палітычна канкурэнтаздольнымі, чым тыя, хто такога досведу не мае. Калі гэта гавораць, мне ўспамінаецца беларуская «старая апазіцыя», то-бок тыя беларускія актывісты, якія гадамі і дзесяцігоддзямі займаліся палітыкай у лукашэнкаўскай Беларусі пры фактычнай адсутнасці для гэтага ўмоў. Па логіцы, набыўшы багаты шматгадовы вопыт партыйнага і іншага будаўніцтва, у 2020 годзе яны павінны былі б яго скарыстаць і паўсюль весці ў тагачасных падзеях рэй.
Між тым мы бачылі зусім адваротнае — той багаты «вопыт» аказаўся зусім не запатрабаваным, а на ключавыя палітычныя ролі, з не вельмі шматлікімі выключэннямі, выйшлі зусім іншыя людзі. Якія не саступілі сваіх пазіцый у супольнасці і пасля, калі грамадскі ўздым спаў. Упэўнены, што гэтак жа сама будзе і на новым вітку гістарычнага развіцця, калі для Беларусі і беларусаў адкрыецца новае акно магчымасцяў. Новы час вылучыць новых палітычных лідараў, як гэта заўсёды ў такіх выпадках бывае, у інкубатарах іх не выгадуеш.
Таму, як па мне, лепш цяпер у гэтыя цацкі і не гуляцца. Практычнай карысці з гэтага яўна не будзе, а ідэйна-натхняльная функцыя гэтай дзеі пры ўдзеле ў галасаванні ўсяго некалькіх тысяч чалавек таксама сумнеўная.
Шкоду ж я бачу перадусім у тым, што калі рэальна карыснай дзейнасці праводзіць аб'ектыўных магчымасцяў няма, а структура існуе, то яна мусіць прынамсі рабіць імітацыю такой дзейнасці. І найбольш лагічны ў такіх умовах выплеск энергіі — шумныя публічныя бойкі за пусты мех. А гэта моцна дэмаралізуе ўсю супольнасць».
Цяпер чытаюць
«Я еду натхніцца ўкраінцамі». Святлана Ціханоўская пачала афіцыйны візіт ва Украіну19
Каментары
Такога не адбылося. Хутчэй, наадварот, некаторыя бачныя фігуры знізілі сабе рэпутацыю. (Канкурэнтнае асяроддзе таксама праяўляе здольнасці людзей.) Таксама вынік.
Мяркую, гэтага баяцца астатнія палітыкі ў першую чаргу. А не "пустога меху". Пусты мех яны маюць і так, проста па-за межамі канкурэнтнага асяроддзя можна рабіць выгляд прарока даўжэй.
Застаецца спадзявацца, што выбаршчыкі прымусяць сваіх новых дэпутатаў зрабіць нешта не пустое. Бо кожны, хто быў у КР, можа атрымаць пытанне: што зрабіў або хаця б што і як спрабаваў зрабіць.
Так бы мовіць, з думкай аб лёсах маёй Беларусі... з боку на бок перавярнуся. :D
Здымаю капялюш перад дэлегатамі і выбаршчыкамі, дзякую арганізатарам.
Усім астатнім, як ні дзіўна, таксама трэба аддзячыць - за абазначэнне перспектываў дэмсілаў: пры такім узрозні салідарных палітычных дзеянняў нейкія зрухі адкладваюцца на нявызначана доўгі час.