Як клан Лукашэнкі атрымаў долю ў беларускім Wildberries і мільённыя дывідэнды
Кампанія «ТД Квадрат» стала саўладальніцай беларускага Wildberries і, паводле журналістаў, атрымала ад яго каля 70 мільёнаў рублёў дывідэндаў за 2025 год. Расследавальнікі «Бюро» выявілі ў фірмы дзелавыя і асабістыя сувязі з атачэннем сям’і Лукашэнкі.
У Беларусі гандлёвай пляцоўкай Wildberries кіруе кампанія «ІМВБРБ». У 2025 годзе ў яе з’явіўся новы суўладальнік — закрытае акцыянернае таварыства «ТД Квадрат», якому дасталіся 10% бізнэсу.
Высветліць, хто стаіць за гэтай фірмай, журналістам дапамагла іншая яе пакупка. У тым жа годзе «ТД Квадрат» набыў амаль усе акцыі Банка РРБ. У аўдытарскай справаздачнасці банка канчатковым уладальнікам названы бізнэсовец Дзмітрый Курносенка.
Дырэктарам «ТД Квадрат», паводле расследавання, з’яўляецца Яўген Васільеў. Ён жа адказвае ў беларускім Wildberries за працу з дзяржаўнымі органамі — прадстаўляе інтарэсы гандлёвай пляцоўкі перад уладамі.
Менавіта праз Курносенку і Васільева расследавальнікі выйшлі на атачэнне Дзмітрыя і Ганны Лукашэнкаў.
Адзін з асноўных ланцужкоў сувязяў вядзе ў рэкламны бізнэс. У канцы кастрычніка 2025 года ў Беларусі зарэгістравалі кампанію «Крэатыўны код». Менш чым за год яна атрымала ва ўласнасць амаль тры тысячы рэкламных канструкцый па краіне.
15% гэтай кампаніі належыць «Музычнай медыякампаніі», дзе генеральнай прадзюсаркай працуе Ганна Лукашэнка.
Яшчэ 10% належыць «АНСЛ прадакшн». Асноўны ўладальнік гэтай фірмы, якому належыць 95%, — Андрэй Урублеўскі, топ-менеджар Дзмітрыя Лукашэнкі.
«Бюро» выказвае версію, што Урублеўскі можа быць намінальным, то-бок фармальным, уладальнікам, за якім хаваецца ўдзел Ганны Лукашэнкі. Журналісты звяртаюць увагу і на назву «АНСЛ», якая нагадвае спалучэнне яе імя і ініцыялаў: «АНна Сяргееўна Лукашэнка».
Астатнія 75% «Крэатыўнага кода» належаць закрытай кампаніі «КорусМедыя». Яе ўладальнікі не раскрываюцца. Але дырэктаркай значыцца Дар’я Харужка. Паводле звестак «Кіберпартызан», на якія спасылаецца «Бюро», яна больш за дзесяць гадоў працавала ў «Бяспечных дарогах Беларусі» — кампаніі Курносенкі.
Так у адным рэкламным праекце сышліся кампанія, дзе працуе Ганна Лукашэнка, фірма топ-менеджара яе мужа і структура пад кіраўніцтвам былой супрацоўніцы Курносенкі.
«Выяўленыя сувязі таксама дазваляюць дапусціць, што Курносенка можа мець дачыненне да рэкламнага бізнэсу, звязанага з Ганнай Лукашэнкай», — пішуць расследавальнікі.
Другі ланцужок вядзе праз сям’ю кіраўніка «ТД Квадрат» Яўгена Васільева.
Яго жонка Алена Васільева развівае сетку пякарняў «Валенка» і з 2023 года з’яўляецца суўладальніцай кампаніі «Сябры Івэнт». Яе партнёрка ў гэтай кампаніі — рэстаратарка Наталля Садоўская.
Садоўская мае доступ да кіраўніцтва краіны: у 2020 годзе яна была госцяй на закрытай інаўгурацыі Лукашэнкі і ўзначаліла Асацыяцыю рэстаратараў Беларусі. Прыкладна ў той жа час Васільева ў СМІ пачалі называць старшынёй назіральнага савета гэтай асацыяцыі.
Але галоўная сямейная сувязь тут — праз рэстаран Fabriq. Садоўскай і яе брату праз кампанію «Сталічная рэстарацыя» належаць 75% фірмы, якая кіруе гэтым рэстаранам. Астатнія 25% запісаныя на Уладзіміра Кулакова.
Кулакоў — муж роднай сястры Ганны Лукашэнкі. Такім чынам, бізнэс-партнёрка жонкі Васільева вядзе агульны рэстаранны бізнэс са сваяком нявесткі Лукашэнкі.
Кулакоў звязаны і непасрэдна з Дзмітрыем Лукашэнкам: дзесяць гадоў ён узначальваў «Клуб тэніса» — даччыную структуру Прэзідэнцкага спартыўнага клуба. Кіраўнік гэтага клуба — сярэдні сын Лукашэнкі Дзмітрый.
Асобна журналісты вывучылі фінансы «Сяброў Івэнт» — сумеснай кампаніі Алены Васільевай і Садоўскай. За 2025 год яе выручка склала 9,7 мільёна рублёў, чысты прыбытак — 1,04 мільёна. Паводле «Бюро», кампанія займаецца арганізацыяй выступаў стэндап-комікаў. Аўтары лічаць яе абароты незвычайна вялікімі для такой дзейнасці:
«Не выключана, што менавіта ў «Сябрах Івэнт» можа асядаць доля Васільева за вырашэнне пытанняў з Wildberries на карысць сям’і Лукашэнкі».
Яшчэ адну сувязь з атачэннем кіраўніка краіны журналісты выявілі ў Курносенкі. У яго кампаніі «Бяспечныя дарогі Беларусі», якая ўсталёўвае і абслугоўвае камеры фіксацыі парушэнняў хуткасці, працаваў Дзмітрый Куракевіч — былы супрацоўнік Службы бяспекі прэзідэнта і асабісты кіроўца Лукашэнкі. Расследавальнікі таксама знайшлі звесткі пра пяць сумесных замежных паездак Курносенкі і Куракевіча.
Гэтыя кантакты «Бюро» разглядае як сведчанне таго, што долю ў Wildberries атрымаў чалавек, якому давяраюць у атачэнні ўлады.
«Бюро» вывучыла фінансавыя паказчыкі «ТД Квадрат» і выявіла, што ў 2025 годзе фірма атрымала крыху больш за 70,054 мільёна беларускіх рублёў (20,3 мільёна еўра) у якасці «даходаў ад удзелу ва ўстаўным капітале другіх арганізацый». Мяркуючы па бухгалтарскай справаздачнасці беларускага Wildberries, амаль такую ж суму, 70,053 мільёна беларускіх рублёў, кампанія выплаціла дывідэндамі акцыянерам, а дакладней — аднаму канкрэтнаму «ТД Квадрат».
Гэта амаль чвэрць чыстага прыбытку беларускага Wildberries за 2025 год, які склаў 295 мільёнаў рублёў, хоць доля новага суўладальніка — толькі 10%.
Са сваіх даходаў фірма выплаціла ўласнаму акцыянеру 26,7 мільёна рублёў дывідэндаў.
«Як ні круці, але ўсё паказвае на тое, што доля беларускага Wildberries знаходзіцца пад кантролем клана Дзмітрыя Лукашэнкі», — прыходзяць да высновы аўтары расследавання.
Курносенка адмовіўся адказваць на пытанні «Бюро» і назваў інфармацыю пра сваё валоданне «ТД Квадрат» «неправеранай». Васільеў назваў звесткі пра тое, што ён дырэктар гэтай кампаніі, «нейкай памылкай».
Цяпер чытаюць
«Беларусь перадусім». Што вядома пра 23‑гадовага афіцэра спецназа, якога асудзілі на 19 гадоў за «здраду дзяржаве»18
Каментары
Нашмат лепш, чым абы-што ад жыгара.