Сілавікі выклалі «базы падпісантаў незалежных медыя». Разабраліся, што гэта і як абараніць сябе
У базе больш за 46 тысячаў тых, хто лайкаў у інстаграме «Нашу Ніву», і больш за 220 тысячаў тых, хто ставіў лайкі «Люстэрку». Распавядаем, як збіраюцца такія базы, як абараніцца ў Інстаграме і як цалкам выдаліць свой акаўнт.

У каналах, звязаных з ГУБАЗіК і дзяржаўнымі прапагандыстамі, з'явіўся «спіс падпісантаў экстрэмісцкіх рэсурсаў». Ён апублікаваны ад імя «неабыякавага грамадзяніна, на жыццё якога змагары паўплывалі ў дрэнны бок», але мы мяркуем, што гэта справа рук ГУБАЗіК — яны першыя і пачалі распаўсюджваць гэтую інфармацыю.
У каналы выклалі дзве табліцы з назвамі «Наша Ніва» (UPD: лепш не спампоўвайце файлы, некаторыя антывірусы бачаць у іх шкодныя ўбудаванні). Першая — гэта акаўнты, якія лайкалі нашы публікацыі ў інстаграме за ўвесь час, яна налічвае больш за 46 тысяч радкоў. Другая — гэта ўсе людзі, якія нешта каментавалі, больш за 10 тысяч акаўнтаў.
У табліцы ёсць імя акаўнта, яго ID, «біяграфія», указаны горад, а для некаторых таксама e-mail і тэлефонны нумар.
Апошнія, імаверна, «убіваліся» ўручную сілавікамі са сваіх унутраных базаў, бо на старонках акаўнтаў яны не пазначаныя. Электронныя адрасы і тэлефонныя нумары ёсць толькі на першых радках табліцы — робіцца гэта для запалохвання, бо большасць людзей не стане гартаць табліцу з некалькімі дзясяткамі тысячаў радкоў да канца.
Дата збору звестак невядомая, але апублікавалі яе сёння — самі губазікаўцы кажуць пра «стан паўгода таму». Табліца, відавочна, сабраная машынным шляхам — гэта дазваляе зрабіць механізм API Instagram.
Ці ёсць у з'яўленні падобных спісаў віна незалежных медыя? Не. Нас ніхто не ўзломваў, уся апублікаваная інфармацыя па змоўчанні адкрытая.
Змагацца з гэтым, на жаль, немагчыма — нават калі мы зробім акаўнт закрытым, то не здолеем адфільтраваць сярод дзясяткаў тысячаў нашых падпісчыкаў акаўнты губазікаўцаў.
Ці ёсць тут новыя пагрозы?
Не.
Сілавікі збіралі базы падпісантаў незалежных медыя і раней. Калі вы нешта робіце ў сацсетках, то варта мець на ўвазе, што гэта так ці іначай можа стаць публічным або вядомым сілавікам — у гэтым уся сутнасць сацыяльных сетак. Таму калі вы знаходзіцеся ў Беларусі або вяртаецеся туды, то варта быць гранічна асцярожным. А падпіска на «экстрэмісцкія» медыя заўжды пагражала беларусам адміністратыўнай справай.
Новых пагрозаў мы ў гэтым не бачым. Тое, што спісы выклалі публічна, нагадвае пра небяспекі, якія пагражаюць беларусам. Гэта дазваляе рэалістычна ацэньваць выклікі.
Што рабіць, калі я ў спісе?
Насамрэч тое самае, што і раней. Гэты спіс апублікаваны, каб запужаць беларусаў.
Калі вы проста лайкалі нешта ў інстаграме, то вам можа пагражаць адміністратыўны пратакол. Абараніцца ад гэтага немагчыма.
Калі вы ў Беларусі і пакідалі нейкі каментар, то ў нашай інструкцыі напісана, як яго выдаліць. Пры гэтым вам можа пагражаць як адміністратыўная, гэтак і крымінальная адказнасць у залежнасці ад зместу каментара. Абараніцца ад гэтага немагчыма.
Калі вы за мяжой, але збіраліся вяртацца ў Беларусь, то вас можа чакаць затрыманне на мяжы. У залежнасці ад таго, што менавіта вы рабілі ў сацсетках, вы можаце атрымаць адміністратыўку або крыміналку.
Такім чынам, варта вельмі асцярожна ставіцца да таго, што вы публікуеце, і разумець, што праз інтэрнэт-актыўнасць у вас могуць узнікнуць праблемы ў рэальным жыцці.
Як абараніцца?
Па-першае, вы можаце змяніць імя акаўнта, змяніць профіль і прыбраць фота. Для гэтага зайдзіце ў ваш профіль.

Націсніце «Рэдагаваць профіль». Адкрыецца меню, дзе вы можаце змяніць усе бачныя іншым звесткі.

Напрыклад, націсніце на «імя карыстальніка». Увядзіце любое іншае імя і захавайце змены.

ID акаўнта не зменіцца, і вас усё роўна можна будзе адшукаць нават калі вы ў «злітых» спісах, але ад часткі правакацыяў гэта вас абароніць.
Па-другое, закрыйце акаўнт. Для гэтага зайдзіце ў акаўнт і націсніце сімвал «тры лініі». Пасля ўвайдзіце ў налады — на вялікі жаль, у інстаграме няма беларускай, таму інтэрфейс праграмы па-руску.

Пасля зайдзіце ў меню «канфідэнцыйнасць акаўнта» і націсніце «закрыць акаўнт».

Цяпер за вамі будзе складаней сачыць — спіс падпісчыкаў і вашых падпісак, як і вашы публікацыі, будуць схаваныя ад тых, каго вы не ўхвалілі.
Мы адназначна раім закрыць профілі і прыбраць уласнае фота з аватаркі людзям, якія знаходзяцца ў Беларусі — гэта неідэальнае рашэнне, але яно моцна ўскладняе жыццё сілавікам.
Па-трэцяе, вы можаце выдаліць акаўнт цалкам. Для гэтага спачатку зайдзіце ў налады і націсніце «Цэнтр акаўнтаў».

Далей адкрыецца меню наладаў «Цэнтра акаўнтаў». Націсніце «Асабістая інфармацыя».

Далей з'явіцца меню «Асабістая інфармацыя». Абярыце «Валоданне і кіраванне акаўнтам».

Тут абярыце «Дэактывацыя і выдаленне».

Тут націсніце на акаўнт, які вы хочаце выдаліць.

Далей увядзіце пароль.

Цяпер абярыце «прычыну выдалення» — яна можа быць любой.

Далей націсніце «пацвердзіць». Вашы звесткі цалкам выдаляцца цягам месяца.

Дзеля таго, каб зрабіць аднаўленне цалкам немагчымым, перанясіце акаўнт на іншы нумар і e-mail. Мы падрабязна пісалі пра гэта ў інструкцыі па выдаленні фэйсбука.
Пасля выдалення ваш акаўнт будзе недаступны, знікнуць лайкі і каментары. Праз месяц вы можаце стварыць новы акаўнт на той жа тэлефон і мэйл (каб не чакаць — перанясіце стары акаўнт на іншыя тэлефон і мэйл да выдалення).
«Наша Нiва» — бастыён беларушчыны
ПАДТРЫМАЦЬМы пераправерылі «спісы падпісантаў незалежных медыя» і загрузілі іх у воблака, каб можна было праглядаць бяспечна
Як правільна чысціць свой акаўнт у Instagram, каб засцерагчы сябе. Падрабязны гайд
Расказваем, як даведацца, дзе і каму вы ставілі лайкі ў сацсетках, і перастрахавацца
Мы адшукалі ў Telegram функцыю, якая можа быць небяспечнай для беларусаў. Вось як засцерагчы сябе і як зрабіць яе карыснай
Цяпер чытаюць
Замест парэшткаў Вітаўта за сцяной Віленскай катэдры знайшлі толькі кучу камянёў. Але ўлады Літвы гатовыя выдаткаваць на працяг пошукаў яшчэ 1,5 мільёна еўра
Каментары
Пракоп'еў зусім адарваўся ад таго, што адбываецца ў Беларусі.