«Abhruntavany sposab likvidacyi avaryjnaj pahrozy i naviadzieńnia paradku». Minabłvykankam padtrymaŭ znos carkvy XIX stahodździa — ci nie pieršy za apošnija paŭstahodździa

Jak paviedamlaje telehram-kanał «Spadčyna», viedamstva nie znajšło parušeńniaŭ zakanadaŭstva ab kultury ŭ rašeńni Dziaržynskaha rajvykankama ab likvidacyi histaryčnaha budynka. Jak my pisali raniej, reštki chrama Śviatych Piatra i Paŭła byli vystaŭleny na tarhi ŭ jakaści «niezavieršanaha niekansiervavanaha kapitalnaha budynka» płoščaj 129 kvadratnych mietraŭ. Zhodna z umovami aŭkcyjonu, pakupnik za startavuju canu ŭ 3100 rubloŭ abaviazany na praciahu hoda całkam demantavać budynak i pravieści rekultyvacyju ziamielnaha ŭčastka, pakinuŭšy sabie tolki budaŭničyja materyjały ad znosu.

U adkazie Minabłvykankama adznačajecca, što budynak nikoli nie ŭvachodziŭ u Dziaržaŭny śpis historyka-kulturnych kaštoŭnaściej. Zhadka chrama ŭ encykłapiedyčnym vydańni «Zbor pomnikaŭ historyi i kultury Biełarusi» 1987 hoda, pavodle tłumačeńnia čynoŭnikaŭ, nosić vyklučna «infarmacyjna-daviedačny charaktar». Viedamstva nazyvaje vydańnie Akademii navuk «navukova-papularnym vydańniem», jakoje nie maje jurydyčnaj siły i nie nakładaje achoŭnych abaviazacielstvaŭ.

Dastatkova adkryć luby z tamoŭ Zboru pomnikaŭ, kab pračytać nastupnaje ŭ pradmovie: «Zbor pomnikaŭ historyi i kultury Biełarusi — aficyjny dakumient, jaki ŭklučaje pomniki, što ŭziaty abo pavinny być uziaty pad dziaržaŭnuju achovu». I takim jon zastavaŭsia i ŭ časy niezaležnaj Biełarusi, pakul nie byŭ sfarmavany novy, skaročany Dziaržaŭny śpis historyka-kulturnych kaštoŭnaściej, kudy «zabyli» ŭklučyć chram u Starynkach.

Pavialičyć

U dakumiencie taksama pryvodzicca histaryčnaja daviedka ad abłvykankama: śćviardžajecca, što abjekt byŭ uźviedzieny ŭ 1863 hodzie jak kaścioł, paźniej aśviečany jak unijackaja carkva, a zatym pieradadzieny pravasłaŭnaj abščynie. Adnak hetaja chranałohija ŭtrymlivaje faktałahičnuju supiarečnaść: unijackaja carkva na terytoryi Biełarusi była aficyjna likvidavana ŭ 1839 hodzie, za 24 hady da nazvanaj čynoŭnikami daty pabudovy. Zhodna z histaryčnymi daviednikami, muravany chram u styli poźniaha kłasicyzmu byŭ uźviedzieny raniej — u 1836 hodzie pa fundacyi ŭładalnika majontka Alaksandra Lenskaha. Niahledziačy na heta, Minabłvykankam paviedamlaje, što archiŭnych źviestak pra pieršapačatkovaje abličča budynka niama, a jaho suviaź z vybitnymi asobami ci padziejami nie dakazana.

Asnoŭnaj pryčynaj dla znosu ŭłady nazyvajuć fizičny stan abjekta. Budynak straciŭ dach u hady Druhoj suśvietnaj vajny i z taho času nie adnaŭlaŭsia. Zhodna z techničnym zaklučeńniem TAA «Biełžyllo» ad maja 2026 hoda, nie mienš za 20 pracentaŭ apornych kanstrukcyj znachodziacca ŭ krytyčnym stanie (IV katehoryja), što stvaraje pahrozu abrušeńnia.

Na padstavie hetaha Minabłvykankam pryznaŭ rašeńnie vystavić budynak na tarhi pad znos «abhruntavanym sposabam likvidacyi avaryjnaj pahrozy i naviadzieńnia paradku na ziamli».

Praktyka aficyjnaha źniščeńnia histaryčnych kultavych budynkaŭ była charakternaj dla BSSR u dźvie chvali: padčas antyrelihijnych kampanij 1920— 1930‑ch hadoŭ i ŭ pieryjad chruščoŭskaj palityki 1960‑ch hadoŭ, kali byŭ źniesieny šerah architekturnych pomnikaŭ.

Siońniašni aŭkcyjon z pramym jurydyčnym patrabavańniem demantažu chrama XIX stahodździa źjaŭlajecca ci nie pieršym padobnym vypadkam za apošnija paŭstahodździa.

• 0
• 0
• 0
• 1
• 0
• 0
• 7
• 0