Dulina — Kaleśnikavaj: Ratavać treba ŭvieś narod ad tyranii, a nie tolki palitviaźniaŭ

Krutaja dylema — vieści pieramovy z Łukašenkam ci adrazać jaho ad cyvilizavanaha śvietu — nie stračvaje svajoj aktualnaści.

Prychilniki pieršaha varyjantu praciahvajuć adstojvać svajo mierkavańnie, jaho klučavy arhumient — «vyratavać ludziej». Ich apanienty — palityčnyja, etyčnyja, stratehičnyja, nazyvajcie jak zaŭhodna — pa-raniejšamu nie stamlajucca tłumačyć, nakolki ŭ hetym vypadku abmanlivy i škodny łozunh «hałoŭnaje — žyćcio čałavieka» — jak by heta ni było paradaksalna.

Nu, i ja vyrašyła čarhovym razam pralić niekalki kroplaŭ Ałka-Zelcera — ci što tam ciapier prymajuć ad mocnaha apjanieńnia i pachmiella — na adkrytyja rany šanoŭnych mnoj čałaviekalubnych prychilnikaŭ dypłamatyi.

Uvohule ja taksama za toje, kab ratavać ludziej. Ale ž ratavać treba nie tolki tych, chto ŭ kałonijach. Ratavać treba ŭsich, chto siadzić u turmie, imia jakoj — Biełaruś. A toje, što heta taksama turma, tolki z bolš šyrokaj terytoryjaj, daŭno ŭžo stała vidavočnym.

U hetaj turmie načalstva ihnaruje i parušaje zakony. Pastajanna, budzionna — heta ŭžo stała normaj. Ale i hetaha niedastatkova. U krainie cynična prydumlajuć novyja zakony, jakija lehalizujuć toje, što raniej ździajśniałasia nasupierak zakanadaŭstvu.

Naprykład, kali ja padała skarhu ŭ sud na toje, što kałonija i Departamient vykanańnia pakarańniaŭ nie adkazali ŭvohule na moj zapyt pra daviedku ab vyzvaleńni, sud adkazaŭ, što nie moža adreahavać — heta niepadsudna. Nu, dyk nie chvalujciesia! Ciapier abmiarkoŭvajecca novy zakon, zhodna ź jakim dziaržaŭnyja ŭstanovy majuć prava… prosta nie adkazvać na zapyty hramadzian. Nibyta ŭ vypadkach «złoŭžyvańnia pravam na zvarot».

Pojdziem dalej.

Niadaŭna Łukašenka pramoviŭ poŭnuju hnieŭnych emocyj tyradu: maŭlaŭ, chto drenna pracuje ŭ sielskaj haspadarcy, pajedzie na miažu z Ukrainaj u vojska. Heta čarhovaja isteryka pryciahnuła ŭvahu demsił tym, što znoŭ nahadała pra hatoŭnaść Łukašenki ŭstupić fizična ŭ vajnu. Ale nichto nie aburyŭsia, jak jon zuchavata rasparadžajecca čałaviečymi losami.

Kali pačynaŭ jon jak staršynia saŭhasa, ciapier jon pavodzić siabie jak pamieščyk, u jakoha dzieviać miljonaŭ pryhonnych. Praŭda, i heta ŭžo nie navina, ź biełarusami jon abychodzicca jak z chałopami ŭžo daŭno: to ŭ jaho vypuskniki-miedyki abaviazanyja adpracoŭvać pa raźmierkavańni stolki, kolki jon pažadaje, i dzie pažadaje. To čužym biznesam krucić, jak choča, to kulturaj. Pra adukacyju ja ŭvohule maŭču, strašna zhadvać.

Jašče dadam pra vyratavańnie ludziej. Na volu vychodziać palitviaźni. Chtości całkam adsiedzieŭšy termin, chtości pa pamiłavańni, chtości z hvałtoŭnym vyšturchoŭvańniem z krainy. Tak voś.

Mnohija z tych, chto zastaŭsia ŭ Biełarusi, nie mohuć znajści pracu (aficyjna heta vielmi nialohka), mnohija nie mohuć ni rachunak u banku adkryć, ni telefon padklučyć na svajo imia. Da taho ž im dziaržava pahražaje, što za lubuju pravinu jany mohuć małankava viarnucca nazad u kałoniju. Va ŭsich tych, kaho vykinuli za miažu, anulavanyja pašparty. Heta aznačaje jak minimum, što viarnucca ŭ Biełaruś jany nie zmohuć — ich pašpart niesapraŭdny, prosta nie puściać. Ja nie ździŭlusia, kali ŭ nas ciškom i hramadzianstva adbiaruć, kali ŭžo nie adabrali.

Pamiatajecie kazku pra załatuju rybku? Voś užo ŭjavim, što Łukašenka — załataja rybka. U jaho amierykancy spačatku paprasili vyzvalić kaho-niebudź z palitviaźniaŭ, namiaknuŭšy, što vypuściać u adkrytaje mora, pardon, pačnuć naładžvać adnosiny. Jon vyzvaliŭ. Praŭda, staŭ kraści ŭ vyzvalenych pašparty.

Potym u jaho paprasili dazvolić palitviaźniam vybirać, ci zastacca ŭ Biełarusi, ci być vypchnutymi za miažu. Jon zrabiŭ — pry hetym stvaryŭšy tym, chto zastaŭsia ŭ Biełarusi, jašče tyja ŭmovy (hladzi vyšej napisanaje).

Ciapier u jaho paprasili spynić represii… Nu ŭsio, pahulali i chopić. Załataja rybka machnuła chvastom i zalahła na dno.

Skažycie, šanoŭnyja ratavalniki ludziej, na jakuju krajnaść vy hatovyja pajści, kab vyciahnuć ludziej z kałonij? Dzie prachodzić taja miaža, jakuju vy nie pierastupicie? Što vy možacie prapanavać Łukašenku, kab jon spyniŭ mučyć ludziej — u maleńkich turmach i ŭ vialikaj? Na jakija achviary vy hatovyja pajści?

A davajcie pamianiajem rakurs i zirniom na vašu pryncypovuju pazicyju trochi pa-inšamu. Vam nie zdajecca, što idučy na sastupki — a pa-inšamu vy nie damoviciesia z Łukašenkam, kab jon adpuściŭ ludziej, — vy abiasceńvajecie ich učynki, ich vybar, ich achviaru? To bok jany ŭvieś hety čas prasiadzieli ŭ turmach, kab viarnucca ciapier da zychodnaj kropki — taho, suprać čaho my pratestavali ŭ 2020 hodzie. Vy nie dumali pra heta?

U sacsietkach niedaŭmiavajuć: jak tak sami byłyja palitviaźni vystupajuć za cisk na režym, nie rvucca vyzvalać astatnich. Dziŭna, tak? Chtości aburajecca: voś, sami na voli, a na inšych naplavać. Zadumajciesia: Aleś Bialacki, jaki maje vielizarny vopyt represij z boku režymu, vystupaje za nieprymirymaje ŭzmacnieńnie sankcyj. Napeŭna, heta nie prosta tak.

P.S. Maryja Kaleśnikava vystupiła siońnia na aficyjnym adkryćci suśvietna viadomaha muzyčnaha fiestyvalu ŭ Zalcburhu. Jana vystupiła ź vielmi pryhožaj pramovaj pra toje, što nieabchodna razmaŭlać adzin z adnym, i asabliva ŭmieć słuchać, razumieć adzin adnaho, «budavać masty, a nie ŭzvodzić novyja ścieny», što «dyjałoh — heta nie prykmieta słabaści, a vykazvańnie siły».

Maryja kazała i pra toje, što kultura dapamahaje nam zachavać unutranuju svabodu. Heta cudoŭnyja słovy, i ja taksama ŭ heta vieru. Tamu ŭ mianie prośba: kali ź niejkaj pryčyny mianie znoŭ pasadziać u turmu (nu, na śviecie čaho tolki nie byvaje!), kali łaska, nie treba mianie vyciahvać adtul, idučy na ździełku z režymam. Ja taksama chaču zachavać svaju ŭnutranuju svabodu, i heta stanie maim vybaram.

• 48
• 5
• 1
• 2
• 0
• 2
• 0
• 2