Na haradziščy pad Kareličami znajšli reštki abarončaj ściany XVI stahodździa
Padčas daśledavańnia haradzišča Bierazaviec kala haradskoha pasiołka Kareličy archieołahi znajšli reštki draŭlanaj abarončaj ściany XVI stahodździa. Adkryćcio paćvierdziła raniejšuju hipotezu navukoŭcaŭ pra toje, što na hetym miescy ŭ pačatku XVI stahodździa isnavaŭ draŭlany zamak pana Kmity Stratoviča Bierazavieckaha, piša BiełTA.
Raskopki pravodziać śpiecyjalisty Instytuta historyi Nacyjanalnaj akademii navuk Biełarusi. Raniej tut užo znajšli ŭjaznuju bramu i most da zamka, a ciapier daśledčyki adkapali i častku kanstrukcyj samoha abarončaha muru.
Pad abarončym ziemlanym vałam archieołahi vyjavili reštki draŭlanaj ściany, jakaja stajała na vale i abaraniała pryvatnaŭłaśnicki fieadalny dvor. Pa słovach archieołaha Natalli Pačobut, znachodka paćvierdziła, što zamak byŭ pabudavany mienavita ŭ pieršyja dziesiacihodździ XVI stahodździa.
Navukoŭcy vyvučyli histaryčnyja apisańni zamka i supastavili ich z archieałahičnymi danymi. Vyśvietliłasia, što ściana była zroblena ź viertykalna ŭkapanych palaŭ, pamiž jakimi ŭstaŭlalisia draŭlanyja brusy. Častka ŭmacavańnia mieła vyhlad častakołu ź biarvieńnia dyjamietram kala 19 i 24 santymietraŭ.
U raskopie znajšli dva rady palaŭ, złučanych pamiž saboj draŭlanymi elemientami. Ahulnaja taŭščynia muru ŭnutry ziemlanoha vała składała kala 1,7 mietra. Pali mieli dyjamietr prykładna paŭmietra, a biarviony — kala 24 santymietraŭ. Z vonkavaha boku ściana dadatkova ŭmacoŭvałasia jašče adnoj draŭlanaj palaj.
Asabliva važnaj znachodkaj stała manieta — paŭhroš Žyhimonta I Staroha. Jana datujecca 1508—1519 hadami i dapamahaje vyznačyć čas budaŭnictva abarončaj ściany.
Haradzišča Bierazaviec raźmieščana na vysokim pryrodnym uzvyššy ŭ dalinie raki Servač, jakaja źjaŭlajecca prytokam Niomana. U 1636 hodzie majontak Bierazaviec nabyŭ Žyhimont Karal Radzivił — čaćviorty niaśvižski ardynat. Paźniej draŭlany zamak pryjšoŭ u zaniapad, i da 1680‑ch hadoŭ jon užo straciŭ svajo značeńnie.
Archieołahi adznačajuć, što kompleks daje šmat materyjałaŭ pra žyćcio ludziej taho času. Tut znachodziać śviedčańni sielskaj haspadarki, palavańnia i pobytu. Kalekcyja kostak chatnich žyvioł i palaŭničych trafiejaŭ naličvaje niekalki tysiač pradmietaŭ. Pobač z zamkam znachodziŭsia falvarak z haspadarčymi pabudovami, stajniami, chlavami, śviranami, kuchniaj i žyllom dla słuh.
Siarod novych znachodak — vialikaje hlinianaje hruziła dla rybałoŭnaj sietki, padkoŭka ad bota, tronki naža, frahmienty kieramičnaha posudu XVI—XVII stahodździaŭ, kafla z vyjavami «palmavaj haliny», muškietnyja kuli XVII stahodździa i častka kaflanaj piečy. Taksama byli znojdzienyja frahmienty rasijskich artyleryjskich snaradaŭ kalibru 120 mm, jakimi haradzišča abstrelvali padčas Pieršaj suśvietnaj vajny.
Pobač z haradziščam jašče ŭ 2014 hodzie archieołahi znajšli miesca byłoha falvarka — nieŭmacavanaha pasielišča, žychary jakoha mahli ŭdzielničać u budaŭnictvie zamka. Śpiecyjalisty padkreślivajuć, što hetaja terytoryja maje vialikuju histaryčnuju kaštoŭnaść, tamu jaje nielha hłyboka pieraarać abo vykarystoŭvać takim čynam, kab paškodzić kulturny słoj.
Akramia daśledavańniaŭ Bierazaŭca, archieołahi taksama sočać za ziemlanymi rabotami ŭ samich Kareličach. Padčas hetych rabot byli znojdzieny artefakty XVII—XIX stahodździaŭ. Upieršyniu ŭdałosia atrymać bolš dakładnyja źviestki pra kulturny słoj horada, jaki kala budynka muzyčnaj škoły dasiahaje adnaho mietra ŭ hłybiniu. Tam taksama znajšli manietu časoŭ praŭleńnia rasijskaj impieratrycy Kaciaryny II.
U budučyni častka znojdzienych pradmietaŭ papoŭnić ekspazicyju Karelickaha krajaznaŭčaha muzieja. Tam płanujecca pakazvać fatahrafii raskopak, rekanstrukcyju zamka, reštki piečaŭ XVI—XVII stahodździaŭ, adrestaŭravanyja kafli i pradmiety pobytu, haspadarki i ŭzbrajeńnia, jakija raskazvajuć pra žyćcio ludziej niekalki stahodździaŭ tamu.
U Vilejskim rajonie adkapali ślady ŭzbrojenaha kanfliktu siaredziny I tysiačahodździa
U Lidzie pad ścienami zavoda raskapali krypty z sarkafahami
Archieołahi znajšli ŭ Ružanach dźvie viežy zamka Sapiehaŭ
Słavianie ci chryścijanizavanyja bałty? Hienietyka dazvoliła vyrašyć sprečku pra toje, chto pachavany na staražytnym niekropali ŭ Vilni
U Naraŭlanskim rajonie znajšli raniej nieviadomuju abarončuju viežu časoŭ VKŁ
Ciapier čytajuć
U SIZA KDB adšukaŭsia padpałkoŭnik Zara, jakoha siłaviki ličać analitykam Sachaščyka. Jak jon apynuŭsia ŭ Biełarusi — nieviadoma4
Kamientary