Historyja

Nashaniva.com

18.06.2026 / 09:11

«Kava z historykam» zaprašaje na kruhły stoł pra sud i prava ŭ Vialikim Kniastvie Litoŭskim

21 červienia a 15:00 u Muziei Volnaj Biełarusi ŭ Varšavie (Foksal 11) projdzie kruhły stoł «Sud i prava ŭ VKŁ druhoj pałovy XIII — XVIII stahodździa».

Pravasudździe źjaŭlałasia adnym z najvažniejšych składnikaŭ i atrybutaŭ palityčnaj ułady, srodkam niepasredniaj kamunikacyi i ŭzajemadziejańnia nazvanaj ułady i hramadstva. Naležnaje/nienaležnaje vykanańnie sudovaj funkcyi vyznačała aŭtarytet i lehitymnaść hetaj ułady, stupień łajalnaści hramadstva, roznych supolnaściaŭ i sacyjalnych hrup u adnosinach da jaje, pravakavała sacyjalnyja i palityčnyja ruchi, intelektualny i palemičny dyskursy, pryniaćcie važnych palityčnych rašeńniaŭ.

Takim było značeńnie sudovaj sistemy i ŭ Vialikim Kniastvie Litoŭskim ciaham usiaho pieryjadu svajho isnavańnia. Jość padstavy mierkavać, što mienavita sudovaja funkcyja stała adnym z najvažniejšych faktaraŭ terytaryjalnaha rostu hetaj dziaržavy, intehracyi jaje ziamiel i roznych z punktu hledžańnia kultury, relihii i ideałohij supolnaściaŭ u adnu palityčnuju sistemu, unutranych pieraŭtvareńniaŭ, jakija pryviali da ŭźniknieńnia ŭ 1569 h. novaha palityčnaha ŭtvareńnia — Rečy Paspalitaj, jakaja nadoŭha abjadnała Karaleŭstva Polskaje i Vialikaje Kniastva Litoŭskaje.

Jak adroźnivalisia sudovyja sistemy krain, jakija isnavali ŭ Siaredniavieččy i Novy čas, ad sučasnych?
U čym zaklučałasia śpiecyfika sudoŭ Vialikaha Kniastva Litoŭskaha, ad sudoŭ inšych krain-susiedziaŭ?
Jakija sudy šlachta jak «palityčny narod» Vialikaha Kniastva ličyła idealnym?
Jak źjaviŭsia Trybunał Vialikaha Kniastva Litoŭskaha i jakim było jaho značeńnie dla šlachty?
Jak pracavała źmienlivaja i składanaja sudovaja sistema Vialikaha Kniastva Litoŭskaha ŭ druhoj pałovie XIII — XVIII stahodździa.

Na hetyja i inšyja pytańni pastarajucca dać adkazy ŭdzielniki kruhłaha stała Alaksandr Hruša, Andrej Macuk i Andrej Radaman.

Pradmietam uvahi pasłužać sud vialikaha kniazia i panoŭ rady, hrodskija i ziemskija sudy, asesarski sud, Trybunał Vialikaha Kniastva, a taksama inšyja sudovyja instytuty.

Tranślacyja i zapis sustrečy buduć na YouTube-kanale.

Čytajcie jašče

Kamientary

Ciapier čytajuć

Łukašenka zajaviŭ, što aficer pavinien baranić Radzimu, a nie słužyć dziela kvatery i kuchni

MZS vyklikała časovaha pavieranaha Ukrainy i ŭručyła jamu notu pratestu

Łukašenka zahadaŭ zabaranić arhanizavanyja pajezdki dziaciej za miažu biez dazvołu dziaržavy7 7

U Prezidenckaha spartyŭnaha kłuba ź Dźmitryjem Łukašenkam jość baza adpačynku «Viačorki»4 4

SBU śćviardžaje, što pierachapiła rasijski dakumient, ź jakoha vynikaje, što ŭkrainskich BPŁA nad trasaj pad Branskam nie było5 5

Voś jak haryć Maskva paśla ataki dronaŭ FOTY22 22

Łukašenka pra trahiedyju z aŭtobusam u Bransku: Heta ŭkrainski bieśpiłotnik14 14

Biełaruskija turfirmy terminova pieraroblivajuć aŭtobusnyja maršruty ŭ Hruziju — čas u darozie pavialičvajecca na 4‑5 hadzin4 4

Apublikavanaje fota padazravanaha ŭ zabojstvie ŭ Biełaj-Padlašskaj mastaka Skrapieckaha2 2

Novyja detali źniknieńnia Anatola Kotava. Jachta ź im źmianiła kurs na Abchaziju, dzie jaho vyvieli supracoŭniki FSB. Ale vykradańnie ci insceniroŭka?10 10

Łukašenka zahadaŭ zabaranić arhanizavanyja pajezdki dziaciej za miažu biez dazvołu dziaržavy7

Hramadstva7

Łukašenka zahadaŭ zabaranić arhanizavanyja pajezdki dziaciej za miažu biez dazvołu dziaržavy

Voś jak haryć Maskva paśla ataki dronaŭ FOTY22 22

Łukašenka pra trahiedyju z aŭtobusam u Bransku: Heta ŭkrainski bieśpiłotnik14 14

Biełaruskija turfirmy terminova pieraroblivajuć aŭtobusnyja maršruty ŭ Hruziju — čas u darozie pavialičvajecca na 4‑5 hadzin4 4

Vice-hubiernatar Homielščyny pra incydent pad Branskam: Pieravozčyki vybrali niebiaśpiečny maršrut praktyčna ŭ pryfrantavoj zonie16 16

Zatrymany padazravany ŭ datyčnaści da zabojstva mastaka Skrapieckaha ŭ Polščy

Zatrymany padazravany ŭ datyčnaści da zabojstva mastaka Skrapieckaha ŭ Polščy

Novyja detali źniknieńnia Anatola Kotava. Jachta ź im źmianiła kurs na Abchaziju, dzie jaho vyvieli supracoŭniki FSB. Ale vykradańnie ci insceniroŭka?10 10

Novyja detali źniknieńnia Anatola Kotava. Jachta ź im źmianiła kurs na Abchaziju, dzie jaho vyvieli supracoŭniki FSB. Ale vykradańnie ci insceniroŭka?10

SK: Kryminalnaj spravy suprać eks-kiraŭnika Homiela niama1 1

SK: Kryminalnaj spravy suprać eks-kiraŭnika Homiela niama1

«Mycca niemahčyma, pić strašna». U Pinsku ludzi miesiacami skardziacca na vadu2 2

«Mycca niemahčyma, pić strašna». U Pinsku ludzi miesiacami skardziacca na vadu2

Siem samych pryhožych aeraportaŭ śvietu2 2

Siem samych pryhožych aeraportaŭ śvietu2

Praŭnuk Leanida Brežnieva trapiŭ u pałon va Ukrainie9 9

Praŭnuk Leanida Brežnieva trapiŭ u pałon va Ukrainie9

Maskoŭski naftapierapracoŭčy zavod haryć prynamsi ŭ piaci miescach paśla ŭdaraŭ ukrainskich bieśpiłotnikaŭ11 11

Maskoŭski naftapierapracoŭčy zavod haryć prynamsi ŭ piaci miescach paśla ŭdaraŭ ukrainskich bieśpiłotnikaŭ11

Što z vyjezdam ź Biełarusi ŭ ES hetym letam?

Što z vyjezdam ź Biełarusi ŭ ES hetym letam?

Dziaržkanały poŭniacca abvinavačvańniami na adras Ukrainy. Nivodzin dziaržkanał nie apublikavaŭ kamientary ŭkraincaŭ. Reakcyi Łukašenki dahetul niama29 29

Dziaržkanały poŭniacca abvinavačvańniami na adras Ukrainy. Nivodzin dziaržkanał nie apublikavaŭ kamientary ŭkraincaŭ. Reakcyi Łukašenki dahetul niama29

«A dzie lohka? Dzie lohka, siabry?». Što ŭbačyŭ rasijski błohier padčas trochdzionnaj pajezdki ŭ Biełaruś21 21

«A dzie lohka? Dzie lohka, siabry?». Što ŭbačyŭ rasijski błohier padčas trochdzionnaj pajezdki ŭ Biełaruś21

Što viadoma pra žančynu, jakaja zahinuła ŭ aŭtobusie, što vioz biełaruskich futbalistaŭ-školnikaŭ u Hielendžyk?23 23

Što viadoma pra žančynu, jakaja zahinuła ŭ aŭtobusie, što vioz biełaruskich futbalistaŭ-školnikaŭ u Hielendžyk?23

«Pravakacyja Kramla». Va Ukrainie prakamientavali ŭdar pa biełaruskim aŭtobusie ź dziećmi34 34

«Pravakacyja Kramla». Va Ukrainie prakamientavali ŭdar pa biełaruskim aŭtobusie ź dziećmi34

Stała viadoma imia žančyny, što zahinuła pry atacy drona na aŭtobus ź dziećmi-futbalistami ŭ Branskaj vobłaści14 14

Stała viadoma imia žančyny, što zahinuła pry atacy drona na aŭtobus ź dziećmi-futbalistami ŭ Branskaj vobłaści14

MZS Biełarusi asudziła ataku na aŭtobus ź dziećmi i niečakana zaklikała spynić pajezdki ŭ pryhraničnyja z vajnoj rehijony Rasii18 18

MZS Biełarusi asudziła ataku na aŭtobus ź dziećmi i niečakana zaklikała spynić pajezdki ŭ pryhraničnyja z vajnoj rehijony Rasii18

Cichanoŭskaja pra ŭdar pa aŭtobusie ź biełaruskimi dziećmi: Nie ryzykujcie žyćciom — nie jedźcie ŭ Rasiju, jakaja viadzie złačynnuju i niespraviadlivuju vajnu28 28

Cichanoŭskaja pra ŭdar pa aŭtobusie ź biełaruskimi dziećmi: Nie ryzykujcie žyćciom — nie jedźcie ŭ Rasiju, jakaja viadzie złačynnuju i niespraviadlivuju vajnu28

Biełarusaŭ, zatrymanych u miežach rasśledavańnia zabojstva ŭ Biełaj-Padlašskaj Siamiona Skrapieckaha, adpuścili4 4

Biełarusaŭ, zatrymanych u miežach rasśledavańnia zabojstva ŭ Biełaj-Padlašskaj Siamiona Skrapieckaha, adpuścili4

Dziaciej-futbalistaŭ z Rečycy pavieźli ŭ Hielendžyk pa pryfrantavoj vobłaści Rasii. U aŭtobus trapiŭ bieśpiłotnik61 61

Dziaciej-futbalistaŭ z Rečycy pavieźli ŭ Hielendžyk pa pryfrantavoj vobłaści Rasii. U aŭtobus trapiŭ bieśpiłotnik61

«Vielmi cikavyja zajavy sajuźnika Pucina». Kiraŭnik MZS Hiermanii adreahavaŭ na zajavy Łukašenki pra vajnu va Ukrainie7 7

«Vielmi cikavyja zajavy sajuźnika Pucina». Kiraŭnik MZS Hiermanii adreahavaŭ na zajavy Łukašenki pra vajnu va Ukrainie7

«Ja nie chaču ŭ zahončyk biełaruščyny». Knyrovič adkazaŭ na krytyku za ŭdzieł u kancercie na Dzień Rasii89 89

«Ja nie chaču ŭ zahončyk biełaruščyny». Knyrovič adkazaŭ na krytyku za ŭdzieł u kancercie na Dzień Rasii89

Biełaruska znajšła italjanskuju siamju, jakaja pryniała jaje paśla Čarnobyla. Jana dumała, što italjancy jaje kinuli11 11

Biełaruska znajšła italjanskuju siamju, jakaja pryniała jaje paśla Čarnobyla. Jana dumała, što italjancy jaje kinuli11

Usie naviny →

Ciapier čytajuć

Łukašenka zajaviŭ, što aficer pavinien baranić Radzimu, a nie słužyć dziela kvatery i kuchni

MZS vyklikała časovaha pavieranaha Ukrainy i ŭručyła jamu notu pratestu

Łukašenka zahadaŭ zabaranić arhanizavanyja pajezdki dziaciej za miažu biez dazvołu dziaržavy7

U Prezidenckaha spartyŭnaha kłuba ź Dźmitryjem Łukašenkam jość baza adpačynku «Viačorki»4

SBU śćviardžaje, što pierachapiła rasijski dakumient, ź jakoha vynikaje, što ŭkrainskich BPŁA nad trasaj pad Branskam nie było5

Voś jak haryć Maskva paśla ataki dronaŭ FOTY22

Łukašenka pra trahiedyju z aŭtobusam u Bransku: Heta ŭkrainski bieśpiłotnik14

Biełaruskija turfirmy terminova pieraroblivajuć aŭtobusnyja maršruty ŭ Hruziju — čas u darozie pavialičvajecca na 4‑5 hadzin4

Apublikavanaje fota padazravanaha ŭ zabojstvie ŭ Biełaj-Padlašskaj mastaka Skrapieckaha2

Novyja detali źniknieńnia Anatola Kotava. Jachta ź im źmianiła kurs na Abchaziju, dzie jaho vyvieli supracoŭniki FSB. Ale vykradańnie ci insceniroŭka?10

Apošnija naviny

Łukašenka zajaviŭ, što aficer pavinien baranić Radzimu, a nie słužyć dziela kvatery i kuchni

Biełaruś zastyła na parozie śpioki. Na vychodnych čakajecca da +33°S

Vyjšła kniha paeta i fiłosafa Ihara Babkova

Łukašenka: Paŭdniovaja miaža pałaje jak nikoli10

Staršynia Jeŭrakamisii prapanavała abmiežavać ujezd u ES dla ŭkraincaŭ pryzyŭnoha ŭzrostu

Puł Łukašenki zajaviŭ, što toj prakamientavaŭ trahiedyju z aŭtobusam u Branskaj vobłaści. Ale słoŭ nie pryvioŭ10

Paciarpiełych u Branskaj vobłaści hatovy pryniać dźvie ŭstanovy Minska

Zialenski paśla ataki na Maskvu: Čas zakančvać hetuju vajnu, i Rasija pavinna zrabić nieabchodnyja kroki ŭ dypłamatyi2

Polšča za piać miesiacaŭ vydała biełarusam bolš za 12 tysiač dazvołaŭ na žycharstva

Šaściarych paciarpiełych u Branskaj vobłaści evakujujuć u Biełaruś1

U kramie zaŭvažyli «fiermierskuju sol»: kiłahram kaštuje 800 rubloŭ2