Navat biełarusy, jakija nie havorać pa-biełarusku, razumiejuć słova «daščentu». Ale navat nie ŭsie fiłołahi viedajuć, što takoje «ščent».
Hetaje jomistaje słova niezrazumiełaje rasijanam, ale kožny biełarus, ukrainiec i palak jaho viedajuć i ŭžyvajuć. Jano mocnaje, vyraznaje, trapnaje.
Baročnuju carkvu pad Žyrovičami razabrali daščentu. Kamandny punkt zhareŭ daščentu.
Daščentu značyć «kančatkova, poŭnaściu (pieravažna ź dziejasłovami zhareć, razburyć, zrujnavać)». Tak tłumačyć jaho Tłumačalny słoŭnik biełaruskaj movy.
Jakoje pachodžańnie vyrazu «daščentu»?
Słova «ščent» u sučasnaj movie niama. Ale movaznaŭcy zaŭvažyli jaho suviaź ź vielmi starym słavianskim koraniem. Ad jaho ž pachodziać słova naŠČADak (=patomak) i ciapier redka ŭžyvanaje słova «čada» (=dzicia).
Ź ciaham času «č» pierajšło ŭ «šč» (niešta padobnaje adbyłosia i ŭ słovie «ščaście».
U słova «ščent» hetaje «en» zachoŭvaje śled starasłavianskaha słova čędo — čada, dzie «e» było nasavym. Nasavyja huki byli ŭłaścivyja daŭnim słavianskim movam, jak i bałckim.
«Čend» z časam stali vymaŭlać jak «ščend», a paśla i jak «ščent». I značyła hetaje słova «apošni naščadak».
«Da ščendu», «daščentu» — heta značyć, da apošniaha naščadka, da korania, da padmurka, da ziamli, kali «ni čaladzina, ni skaciny» nie zastavalisia.
Darečy, u słovach «paČaĆ», «paČaTak» — vodhulle taho samaha pradaŭniaha korania.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆCiapier čytajuć
«Treba damaŭlacca istotna». Łukašenka raskazaŭ pra sustreču z pradstaŭnikami Zialenskaha40
«Treba damaŭlacca istotna». Łukašenka raskazaŭ pra sustreču z pradstaŭnikami Zialenskaha
«Lutaja, abraźlivaja krytyka ŭsiaho biełaruskaha. Ale ź minułaha ŭ budučyniu niemahčyma prajści mima sučasnaści». Nasievič hruntoŭna adkazaŭ Alesiu Biełamu141141
«Lutaja, abraźlivaja krytyka ŭsiaho biełaruskaha. Ale ź minułaha ŭ budučyniu niemahčyma prajści mima sučasnaści». Nasievič hruntoŭna adkazaŭ Alesiu Biełamu141
«Spačatku pahrozu prydumaŭ, potym sam jaje pieramoh». Prapahanda abviarhaje Zialenskaha, śćviardžaje, što retranślataraŭ nie zdymali, bo ich nie było3737
Kamientary
"Jašče" / "ašče", to bok, nia ūsio, niejki astatak, niešta pakinuli, "aščadzili". A daščentu - biez astatku, calkam, da rešty, da kanca...
Ci nie ? :)
U ruskich slova "poščada", "biezpoščadno" josc`, pavinna b i im hetaje slova byc` zrazumiela...
Kali carkvu "raźbirajuć daščentu", to heta aznačie JAJE POŬNAJE ŹNIKNIEŃNIE. Kali ž jaje adnoviać, to ŭžo nijaki nie budzie "ščent"
--
połnosťju = (narieč.) poŭnaściu (cielikom) pałkam
----
daščentu = do osnovanija, dotła, vdriebiezhi, dočista, vkoniec, v puch i prach