28 lutaha spaŭniajecca 80 hadoŭ Hieorhiju Halenčanku.
Jaho dbańniem byŭ stvorany vobraz Francyska Skaryny, viadomy ciapier kožnamu školniku.
Jon ža raspavioŭ biełarusam pra bratoŭ Mamoničaŭ, drukara-mahiloŭca Śpirydona Sobala, pačynalnika Baroka ŭ Biełarusi Jana Marya Biernardoni i jašče bieźlič bazavych postaciaŭ našaj kultury.
Hieorhij Jakaŭlevič naradziŭsia ŭ Pietrazavodsku va ŭkrainska-jaŭrejskaj siamji, ale ź dziacinstva žyŭ u Minsku. Tut vyvučyŭ movu, tut palubiŭ biełaruskuju kulturu.
Halenčanka skončyŭ histfak BDU i aśpiranturu Historyka-archiŭnaha instytuta ŭ Maskvie. Tolki ŭ centry savieckaj krainy ŭ toj čas možna było abaranić nastolki kulturałahičnuju i nastolki biełarusacentryčnuju dysiertacyju — «Historyja biełaruskaha knihadrukavańnia XVI—XVIII stahodździaŭ».
Halenčanka pieršy adkryŭ dla šyrejšaha koła čytačoŭ knihi, vydadzienyja na biełaruskich ziemlach u pieršyja stahodździ isnavańnia knihadrukavańnia.
U katałozie «Kniha Biełarusi 1517—1917» jon daŭ nie tolki padrabiazna apisańnie ŭsich knih, ale i vykłaŭ ich źmiest, što było nadzvyčaj śmiełym krokam u tahačasnaj savieckaj Biełarusi — usie ž staradrukavanyja knihi byli relihijnymi!
Maštabnaj pracaj Halenčanki stała faksimilnaje vydańnie Biblii Skaryny —
słavuty vialikafarmatny trochtomnik u čyrvonaj vokładcy, adnahodak biełaruskaj niezaležnaści. Halenčanka razam z fatohrafam jeździŭ pa śviecie i adšukvaŭ knihu za knihaj, kab urešcie vydać dla biełarusaŭ poŭny kamplekt.
Heta Halenčanka viarnuŭ Skarynu sapraŭdnaje imia: jon znajšoŭ dakumient, jaki pakazvaje, što nasamreč «Hieorhius» - nie druhoje imia drukara, a prykraja pamyłka, dapuščanaja pierapisčykam u kopii dakumienta: zamiest «vydatny», «egregius» Francysk Skaryna staŭ «georgius'am».
Rasijskim darevalucyjnym historykam chapiła hetaha, kab śćviardžać pra prynaležnaść Skaryny da pravasłaŭnaha śvietu. U toj čas jak Skaryna byŭ u sučasnym razumieńni čałaviekam Suśvietu: drukavaŭ Bibliju dla usiaho «narodu ruskaha» ŭ VKŁ, a nie dla peŭnaj kanfiesii.
Hieorhij Jakaŭlevič — biełarus z suśvietnym imieniem, pavažany siarod usioj knihaznaŭčaj supolnaści.
Arhanizatar biełaruskaj navuki, śpiecyjalist pa histaryčnych krynicach, ad jakich u svaich daśledavańniach nie adychodzić ni na krok. I ŭ saviecki čas, i ŭ niezaležnaj Biełarusi abjektyŭnaść — asnoŭny aryjencir u jaho rabotach.
Histaryčnyja pracy Halenčanki nie dajuć poŭnaha ŭjaŭleńnia pra intelihientnaść i tonki humar hetaha vybitnaha čałavieka. A jahonaj enierhičnaści i cikaŭnaści možna pazajzdrościć. Zyčym Hieorhiju Jakaŭleviču mocnaha zdaroŭja, mocy duchu i plonu. Da vinšavańniaŭ možna dałučycca praz kamientary.
Kamientary