Ludzi — Karajevu: «Kamu cikavyja vašy Dažynki? Milicyi napładzili ŭ kožnaj vioscy pa rocie»
Staršynia Hrodzienskaha abłvykankama Juryj Karajeŭ zajaviŭ: «Staŭlu zadaču na žycharoŭ rajcentraŭ, rehijonaŭ — kab žyćcio tam nie zhasała, kab ludzi adtul nie vyjazdžali». Ludziam jaho vystup nie spadabaŭsia.
Niekalki dzion tamu ŭ intervju miascovamu telebačańniu staršynia Hrodzienskaha abłvykankama Juryj Karajeŭ paviedamiŭ: «Staŭlu zadaču na žycharoŭ rajcentraŭ, rehijonaŭ — kab žyćcio tam nie zhasała, kab ludzi adtul nie vyjazdžali, kab tam žyć było dakładna taksama zručna i dastojna, jak i ŭ vialikich haradach, jak u abłasnym centry, naprykład, albo ŭ Minsku. Tamu asnoŭnyja našy namahańni ciapier [skiravany] na rajcentry. Rychtujemsia da «Dažynak». Voś čarhovy naš rajcentr — Kareličy — užo praź miesiac sustrenie haściej. (…)
U kiraŭnictva abłvykankama takaja zadača — nievialikija pasiołki, haradki rabić tak, kab možna było da ich źniešniaha vyhladu doŭha nie źviartacca».
Nievialiki rolik z hetymi słovami źjaviŭsia ŭ tredzie dziaržaŭnaj teleradyjokampanii trk_grodno. Ale słovy «hienierał-hubiernatara» niečakana vyklikali vialikaje razdražnieńnie ludziej.
Ludzi pišuć Karajevu: «Vy ŭ moładzi spytali? Im naohuł cikavyja vašy dažynki??? Vy milicyi napładzili ŭ kožnaj vioscy pa rocie… Jakoje moža być raźvićcio ŭ takoj krainie, dzie načalstva starych nahłucha adarvanaje ad moładzi… usio, što vy mahli prydumać, heta ŭ kožnuju škołu mianta dla šmonu vučniaŭ».
«Treba ŭvodzić u rajcentrach karajeŭski standart. Pałki, drot, aharodžy — nichto nie ŭciače».
«Adabrać pašparty i prapusknyja punkty pastavić?»
«Staŭcie kulamiotčykaŭ».
«Narmalnyja krainy: davajcie stvorym pryvabnyja ŭmovy dla pierajezdu ludziej. Biełaruś: damo mientu zadaču nie vypuskać tych, chto ŭciakaje».
Sotni łajkaŭ sabrali kamienty, dzie Karajevu pryhadali jaho dziejańni na pasadzie ministra ŭnutranych spraŭ u čas pratestaŭ 2020‑ha hoda.
«Dubinkami znoŭ budziecie zatrymlivać?»
«Litaralna čałaviek, praź jakoha źjechała kuča narodu».
Niekatoryja pryviali kankretnyja prykłady realizacyi palityki raźvićcia rehijonaŭ:
«Voś Łahojsk — rajonny centr. Tam jość rajonnaja balnica. A ludzi banalnyja analizy jeździać u Baraŭlany zdavać, tamu što ŭ Łahojsku to Mańki niama, to Vańka prabirki nie zakupiŭ. Dziciaci formu da 1 vieraśnia kupić — tolki na Ekspabeł jechać. Voś vam i horad-spadarožnik».
«Tamu ŭ Ašmianach prybirajuć daktaroŭ, novych nie nakiroŭvajuć. I naohuł balnicy chutka, stvarajecca ŭražańnie, nie budzie ŭ horadzie! A miedycyna — heta pieršaje, što pavinna być u horadzie!»
Adnymi pryhožymi fasadami ludziej nie ŭtrymaješ, ličać kamientatary, i źviartajuć uvahu na materyjalny bok žyćcia ŭ pravincyi:
«Ludzi vyjazdžajuć nie praz vyhlad nasielenaha punkta, a praź niemahčymaść zarabić hrošaj na hodnaje žyćcio. Tak, siońnia niekatoryja harady stali vielmi pryvabnyja źniešnie, pryhoža, zručna. Adnak ad hetaha narod lepš žyć nie staŭ, u rajcentrach prapanujuć vakansii ŭ siarednim z zarobkam 850‑1500 rubloŭ, chiba možna narmalna žyć za hetyja hrošy, navat u pryhožym horadzie?»
Byli i prapanovy. Niekatoryja karystalniki ličać, što formuła pośpiechu dla małych haradoŭ davoli prostaja:
«Ja choć nie čynoŭnik, ale viedaju try prostyja iściny, kab ludzi nie ŭciakali: hodnyja pracoŭnyja miescy, dobry zarobak, dastupnaść žylla. Parada biaspłatnaja, nie dziakujcie i nie treba ŭtrymlivać kuču darmajedaŭ u kaściumach».
«Nu heta zatratna, tańniej pašparty adabrać», — zaŭvažyŭ niechta ź biełarusaŭ.
Inšyja ŭpeŭnienyja, što dla sapraŭdnaha raźvićcia patrebnyja jakasnyja źmieny:
«Kab ludzi nie vyjazdžali, treba raźvivacca. Raźvivać siektar adpačynku i pasłuh, raźvivać sacyjalny siektar — škoły, sady, balnicy, treba raźvivać zakanadaŭčuju śfieru — kab zakony byli dakładnyja, zrazumiełyja i nie mianialisia kožny raz, kali adzin čałaviek ustanie nie z toj nahi».
«Praca, pabudova infrastruktury, škoły, roznyja mierapryjemstvy, transpartnyja znosiny, žyllo ŭ rasterminoŭku na 20 hadoŭ, nizkija padatki, padtrymka naradžalnaści. I nichto nie pajedzie z małych haradoŭ».
I mnohija, vielmi mnohija adznačajuć, što ekanamičny dabrabyt niemahčymy biez demakratyzacyi, biez azdaraŭleńnia hramadska-palityčnaj atmaśfiery ŭ krainie:
«Kab ludzi nie vyjazdžali, treba spynić represii. A kab stali viartacca, treba apraŭdać nievinavatych, vypłacić kampiensacyi i pakarać vinavatych».
Jak vynikaje z kamientaroŭ, biełarusy mała ŭpeŭnienyja ŭ tym, što va ŭładaŭ niešta atrymajecca:
«Kab ludzi nie vyjazdžali, u krainie pavinna być źmianialnaść ułady, a nie starykoŭski zastoj».
«Dobraj ranicy! Hetym treba było 25 hadoŭ tamu zajmacca».
«Jechali, jeduć i buduć jechać, bo tolki razmaŭlać umiejecie z ekranaŭ. A žyćcio ŭžo daŭno zhasła ŭ RB».
«Vielmi śmiešna) čałaviek zaŭsiody budzie iści tudy, dzie jamu kankretna lepš. Dzie zaraz lepš? Tam, dzie dychajecca lohka i niazmušana».
«Pracavać treba, a nie zadačy stavić», — zaŭvažajuć čytačy.
Tolki adzinki vystupili ŭ padtrymku aficyjnaj pazicyi i zapiarečyli krytycy:
«Praca ŭ rajonach jość. Na pracu ŭładkavacca možna navat biez vyšejšaj adukacyi, z kaledžam možna. Buchhałtary, jurysty, ekanamisty, kadraviki, ahranomy, vietdaktary, kiroŭcy, elektryki, budaŭniki i hetak dalej.
Zarobak norm i navat časta žyllo dajuć. Ale ŭsie chočuć žyć u Minsku. Soramna žyć u rajonie i pracavać u sielhas arhanizacyi. Apošni prykład: zvolniŭsia śpiecyjalist z zarobkam 2 tysiačy, praca ŭ ahraharadku, 15 chvilin ad horada, pajšła ŭ horad na 1 tysiaču. Biarom metavikoŭ. Zarobak na starcie kala 2 tysiačy. Žyllo. Iŭjeŭski rajon».
Ciapier čytajuć
Stali viadomyja žachlivyja abstaviny śmierci byłoha vučonaha sakratara Instytuta historyi. Jamu było 45 hadoŭ32
Stali viadomyja žachlivyja abstaviny śmierci byłoha vučonaha sakratara Instytuta historyi. Jamu było 45 hadoŭ
Jaje nie chacieli brać u muzyčnuju škołu, a ŭ 14 jana syhrała ŭ Karniehi-chole ŭ Ńju-Jorku. Biełaruskaja skrypačka — pra žyćcio ŭ Łondonie, zarobki i čym skrypka Stradyvary za 14 miljonaŭ jeŭra adroźnivajecca ad zvyčajnaj1414
Kamientary