Jak žyvie biełaruskamoŭnaja himnazija

Napiaredadni Mižnarodnaha dnia rodnaj movy TUT.BY naviedaŭsia ŭ hości da navučencaŭ biełaruskamoŭnaj himnazii № 23.

Cichija kalidory, redkija kabiniety, u jakich nie znojdzieš bolš za 20 vučniaŭ, strohi dres-kod i, biezumoŭna, razmovy na biełaruskaj movie — mienavita takaja atmaśfiera panuje ŭ himnazii. TUT.BY pašancavała apynucca na ŭroku fiziki ŭ 10-m kłasie. Razam z vučniami zhadali «Paśladoŭnaje i paralelnaje złučeńnie pravadnikoŭ».

Valeryj Šynkaroŭ pracuje ŭ himnazii bolš za vosiem hadoŭ.

— Ja sam chacieŭ tut pracavać. Ja bačyŭ dziaciej, jakija pryjšli siudy vučycca na biełaruskaj movie. Mnie heta padabajecca. Ja biełarus i staŭlusia da biełaruskaj movy i biełaruskaści vielmi pazityŭna. Vyrašyŭ, što, jak usiaki nastaŭnik, ja pavinien razmaŭlać i viedać movu nie horš za vučniaŭ.

— Jakija składanaści ŭźnikajuć ppadčas vykładańnia fiziki pa-biełarusku? Što vy robicie, kali vučni vas nie razumiejuć?

— Biezumoŭna, jość składanaści, pierš za ŭsie źviazanyja z adsutnaściu dydaktyčnych materyjałaŭ na biełaruskaj, ale heta nie pieraškadžaje navučańniu i zasvajeńniu viedaŭ pa fizicy, tamu što ja za hady vykładańnia nazapasiŭ dastatkova materyjałaŭ. Amal usie terminy, jakija my vykarystoŭvajem na zaniatkach, majuć abo łacinskija, abo hreckija karani, pachodžańnie jakich ja tłumaču. I čaściej hetaje tłumačeńnie dapamahaje vučniam.

Vučni himnazii № 23 pryjšli vučycca mienavita siudy z roznych pryčyn: kahości ŭ dziacinstvie pryviali baćki, druhija — pa ŭłasnym žadańni. Na pierapynku možna było zaŭvažyć, što amal usie vučni razmaŭlajuć pa-biełarusku. Pavodle ich słovaŭ, doma z baćkami jany razmaŭlajuć taksama pa-biełarusku.

Himnazija № 23 isnuje z 2002 hoda. Tut vučacca dzieci ź pieršaha pa adzinaccaty kłas. Pradmiety tyja ž, što i ŭ inšych škołach. Voś tolki z zamiežnych movaŭ vyvučajuć nie anhlijskuju i niamieckuju ci francuzskuju, jak tradycyjna byvaje, a anhlijskuju i kitajskuju.

— U našaj ustanovie isnuje vykładańnie na biełaruskaj takich zamiežnych movaŭ, jak anhlijskaja i kitajskaja. Praktyka vykładańnia kitajskaj pačałasia jašče ŭ 2006 hodzie. Hetuju movu vyvučajuć ź pieršaha pa adzinaccaty kłas. Vykładańnie viadziecca na kitajskaj, ale kali patrebnyja jakija-niebudź zaŭvahi, jany robiacca pa-biełarusku. Kitajskuju movu vykładajuć jak biełaruskija vykładčyki, tak i nastaŭnik z KNR, — havoryć namieśnik pa navukova-mietadyčnaj rabocie Iryna Piskun.

Ctaršynia Tavarystva biełaruskaj movy Aleh Trusaŭ śćviardžaje, što siońnia ŭ Minsku šeść biełaruskamoŭnych škoł, ale jość jašče i biełaruskamoŭnyja kłasy ŭ ruskamoŭnych škołach. Što da ŭsioj Biełarusi, to biełaruskamoŭnych škoł bolš u vioskach. Ale vučniaŭ tam vielmi mała i z kožnym hodam robicca ŭsie mienš, tamu škoły zakryvajuć. Pavodle Biełstata, siońnia ŭ krainie na biełaruskaj movie navučajecca 151 tysiača školnikaŭ, albo 16,4% ad ahulnaj kolkaści.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0