«Пакуль мы памятаем сваіх, ніхто ў нас іх не скрадзе». Гурневіч растлумачыў, чаму думка Парфёнава пра Шагала нам да «сиреневой луны»
Добра, што «Наша Ніва» звярнула ўвагу на словы расійскага шоумена Парфёнава пра Шагала, піша ў фэйсбуку журналіст Дзмітрый Гурневіч. І сам пасля таго звяртае ўвагу на іншы цікавы элемент гэтага эпізоду, які тыя словы перакульвае.
«Белоруссия здесь ни при чём», — кажа Парфёнаў у агулам добрым інтэрвію, — Ён французскі і рускі мастак яўрэйскага паходжання».
І ў гэты час аператар паказвае каменчык з магілы Шагала, з надпісам па-беларуску: «Вітаем з Радзімы, з Каханнем, Аляксандра».
Далей адбываецца кур’ёз. Парфёнаў кажа, што Набокаў быў расейскім патрыётам. На што журналістка кажа, як гэта, ён жа называў сябе амерыканскім пісьменнікам? Ані Шагал, ані Набокаў ўжо не могуць узяць удзел у гэтай дыскусіі. Значыць, будзем мы.
Мастак узгадаваўся ў беларускай правінцыі, дзе стыхія размаўляла на беларускай мове. Навокал народная культура беларусаў. Парфёнаў узгадвае Ідышлэнд. А якая яшчэ краіна Еўропы можа пахваліцца тым, што ідыш быў яе дзяржаўнай мовай? Вядома, Беларусь. Зразумела, Шагал не быў беларусам. Але Беларусь была яго Айчынай.
У 1990‑я стогадовыя бабулькі ў маёй вёсцы размаўлялі на чысцюткай беларускай, але дзівіліся, калі я называў іх мову беларускай. Яны называлі яе простай мовай і не ведалі, што яна беларуская. Але ад гэтага яна не пераставала быць беларускай. І беларускія землі ў складзе Расійскай імперыі не пераставалі быць зямлёй беларусаў. І зямлёй генія Шагала.
Пакуль мы яго лічым сынам нашай зямлі (на што маем усе правы), значыць, ён такім і будзе для нас. А тое, што лічаць Парфёнавы, нам да «сиреневой луны». Забаўна, што над магілай Парфёнаў цытаваў верш Вазнясенскага пра Шагала, дзе галоўны матыў — васількі. Мы ж то ведаем, што гэта наша чароўная кветка.
Чаму, аднак, добра, што мы звярнулі ўвагу на яго словы… Прычына банальная. На гэтым кантрасце мы атрымалі яшчэ адну нагоду ўзгадаць нашага Шагала. Днямі быў анонс перакладу яго ўспамінаў на беларускую ад Сяргея Шупы. Не палянуйцеся замовіць. Эпізод з кнігі:
«Але хіба ж гэта Расія? Я Расію толкам і ня бачыў. Дзе той Ноўгарад, дзе Растоў, дзе Кіеў, дзе, дзе?
За ўсё маё жыццё да сённяшняга дня я бачыў толькі Петраград, Маскву, мястэчка Лёзна і Віцебск. Віцебск — гэта наагул асобная краіна. Асаблівы горад, няшчасны горад. Смутны горад. Горад, поўны маладых дзяўчат, да якіх я не паспеў (або не хапіла розуму) падступіцца. Горад дзясяткаў ці, можа, і соцень сінагог, ятак і мінакоў… Хіба гэта Расія? Гэта мой горад, горад, які я для сябе знайшоў…»
Пакуль мы памятаем сваіх, ніхто ў нас іх не скрадзе. І дзякуй Аляксандры, чый каменчык з надпісам па-беларуску паказаў містычным чынам, якая насамрэч радзіма Шагала і чый ён мастак.
«Белоруссия ни при чём!» Леанід Парфёнаў адказаў на пытанне, чый Шагал
Брамнік футбольнага клуба «Віцебск» здзівіў гараджан незвычайным падабенствам да Марка Шагала ФОТА
Выйшла кніга пра габрэйскую гісторыю Віцебска
«Над горадам» Шагала прывезлі ў яго родны Віцебск
«Мастак расійскага паходжання з маленькай вёскі Віцебск». У Рэймскім саборы пра Марка Шагала пішуць нісянеціцу
Цяпер чытаюць
Замест парэшткаў Вітаўта за сцяной Віленскай катэдры знайшлі толькі кучу камянёў. Але ўлады Літвы гатовыя выдаткаваць на працяг пошукаў яшчэ 1,5 мільёна еўра2929
Каментары
Што да чаго? Якое дачыненне мае ідыш у якасці дзяржмовы БССР, калі Шагал у БССР ніколі не жыў?
Замест спрэчак каму належыць жыд Шагал, лепей ведалі бы прозвішчы сваіх таленавітых мастакоў: Альхімовіча, Гараўскага, Дмахоўскага, Кулешу, Хруцкага, Мікешына, Кукевіча..
Што вы за народ такі?